Vacuna

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta


Vacuna

Les vacunes (del llatín vaccinus-a-um, vacunu; de vacca-ae, vaca). son preparaos d'antíxenos qu'una vegada dientro del organismu prevoquen una rempuesta d'ataque, denomada anticuerpu (qu'esanicia l'antíxenu). Esta rempuesta xenera memoria inmunolóxica produciendo, na mayoría los casos inmunidá permanente frente a la malura. La vacuna foi inventada por Edward Jenner.

Les vacunes clasifíquense en dos grandes grupos:

  • vacunes vives o amenorgaes
  • vacunes muertes o inactivaes

Esisten delles maneres d'obtención:

  1. Vacunes avirulentes preparaes a partir de formes non pelligroses del microorganismu patóxenu.
  2. Vacunes posificaes a partir d'organismos muertos o inactivos
  3. Antíxenos purificaos
  4. Vacunes xenétiques

Les vacunes alminístrense per duana d'una inyeición, o per vía oral (tanto con llíquidos como con pastielles).

Orixen de les vacunes[editar | editar la fonte]

Alministración de vacuna de mena oral

La belleya o viruela foi la primera malura que'l ser humanu intentó prevenir inoculándola en sí mesmu con otra mena d'enfermedá. Créese que la inoculación ñació na India o en China alrodiu del 200 e.C.. Na China, a los pacientes que sofríen menes amenorgaes de belleya, recoyíen-yos les postielles ensugaes, pa mazales hasta algamar un entemezu con aspeutu de polvu que llueu s'introducía pela nariz, col envís d'inmunizase.

En 1718 Lady Mary Wortley Montague informó de que los turcos teníen el vezu d'inoculase con fluyíos tomaos tamién de casos leves de viruela. Lady Montague inoculó a los sos propios fíos d'esta miente. En 1796 demientres l'andaz de la belleya n'Europa, un mélicu rural d'Inglaterra, Edward Jenner, adicó que les recolleutores de lleche alquiríen ocasionalmente una mena de "viruela de vaca" o "viruela vacuna" (cowpox) per aciu del contautu continu con estos animales, y que llueu quedaben a salvu d'amalicar de belleya común. Efeutivamente, tiense comprobao y afitao qu'esta viruela vacuna ye una variante leve de la mortífera viruela humana. Trabayando sobro esti casu d'inoculación, Jenner tomó lleche vacuna de la mano de la graxera Sarah Nelmes. Insertó esti fluyíu a traviés d'inyeición nel brazu d'un neñu d'ocho años, James Phipps. El pequeñu amosó síntomes de la infeición de viruela vacuna. Cuarenta y ocho díes más tarde, tres de recuperase'l neñu, Jenner inyeutó-y al neñu infeición de viruela humana, pero esta vegada el neñu nun amosó nengún síntoma del mal.

Cronoloxía de les vacunes[editar | editar la fonte]

Namái la belleya se tien desaniciao nel mundu. La poliomielitis y el sarapicu alcuéntrense en campañes de desaniciu.

Sieglu XVIII[editar | editar la fonte]

Sieglu XIX[editar | editar la fonte]

Sieglu XX[editar | editar la fonte]