Taklamakán

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Taklamakán
Bandera de la República Popular China República Popular China
Taklamakan-d43.jpg
Alministración
Xeografía
Coordenaes 38°54′N 82°12′E / 38.9, 82.2Coordenaes: 38°54′N 82°12′E / 38.9, 82.2
Superficie 337000 km²
Demografía
Cambiar los datos en Wikidata

El desiertu de Taklamakán o Takla Makan (chinu tradicional: 塔克拉瑪干沙漠, pinyin: Tǎkèlāmǎgān Shāmò o Taklimakan Shamo; en güigur: Täklimakan Toghraqliri) ye un gran desiertu de Asia Central, na Rexón Autónoma Güigur de Sinkiang na República Popular China. Ye'l segundu ermu de dunes de sable más grande del mundu (tres el del Rub al-Jali), con dunes que bazcuyen ente 100 y 300 m d'altor.

El nome ye probablemente un préstamu al güigur de la palabra árabe tark, que significaría «abandonar, dexar solo, dexar tras», + makan, «llugar»[1] Una etimoloxía popular afirma equivocadamente que Takla Makan significa «entra y nunca vas salir» o tamién; «mar de la muerte».[2] Una esplicación alternativa deriva'l topónimu de la espresión túrquica; taqlar makan esto ye, "llugar de ruines".[3]

Descripción[editar | editar la fonte]

Vista del desiertu de Taklamakán

Ocupa una área de 270 000 km². Pol so cantu septentrional y meridional travesar dos ramales de la Ruta de la Seda. Los principales oasis son Kasgar, Yarkand (sobre'l ríu Yarkand) y Jotán (Hetian), nel sudoeste; Kuqa y Turfán, nel norte; y Loulan y Dunhuang, nel este. El ríu Yurungkash (ríu Jade Blanco), llamáu asina polos depósitos de jade que s'atopen nél, traviesa esti desiertu.

Sacante pel este, ta arrodiáu d'altos montes, polo que dende elles baxen ríos bien impetuosos. Cuando lleguen a les llindes del desiertu aprovechóse y asina nacieron pueblos y ciudaes. Al nun consumir la totalidá de l'agua, esta perdíase nel desiertu. Na actualidá la civilización china ta creando sistemes pal óptimo aprovechamientu hídricu.

Nos sables d'esti desiertu topáronse restos arqueolóxicos y delles momies con una antigüedá cimera a los 4 000 años. La mayoría de les momies tienen traces europeos, lo qu'apunta a que fueron tocarios, un pueblu qu'habitó esta zona ente'l primer mileniu antes de Cristu y el primer mileniu de nuesa yera.

Más tarde, el Taklamakán tuvo habitáu por xente d'orixe euroasiático. Cola dinastía Tang, los chinos estendieron amodo'l so control sobre los oasis pa poder asina controlar la ruta de la seda que cruciaba Asia central. Los periodos de control chinu tuvieron atayaos por periodos de control mogol y tibetanu. La población actual consiste en güigures y cazacos nos pueblos ente que la población nes ciudaes más importantes ye de mayoría etnia han han.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Y.M. Pospelov, Geograficheskiye nazvaniya mira (Moscow, 1998), p. 408. Gunnar Jarring,'The Toponym Takla-makan',Turkic Languages vol 1, 1997, pp 227-40.
  2. «Takla Makan Desert at TravelChinaGuide.com». Consultáu'l 24 de payares de 2008.But see Christian Tyler, Wild West China, John Murray 2003, p. 17.
  3. Tamm, Eric Enno (2010). The Horse That Leaps Through Clouds. Vancouver/Toronto/Berkeley: Douglas & McIntyre. ISBN 978-1-55365-638-8 (ebook n'inglés). Páxina 139

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Taklamakán