Pasaxe de Drake

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Pasaxe de Drake
Mar de Focetes
Llocalización alministrativa
División Plantía:Xeodatos Tierra del Fueu (ARG)
Plantía:Xeodatos Magallanes (CHI)
Xeografía
Mar Pacíficu - Atlánticu - (Antárticu)
Islles interiores Isla Diego Ramírez (CHI)
Mapa
Drake passage.png

El pasaxe de Drake, pasu Drake o mar de Focetes ye'l tramu de mar que dixebra América del Sur de la Antártida, ente'l cabu de Fornos (Chile) y les isles Shetland del Sur (Antártida). Esti pasu marítimu, dacuando denomináu impropiamente estrechu, ye la más meridional de les rutes de comunicación ente'l océanu Pacíficu y el océanu Atlánticu. Pel sur fai parte del indefiníu océanu Antárticu y al este parte con el mar del Scotia. El so anchor mínimo ye de 800 a 950 km y les sos agües son tradicionalmente consideraes polos navegantes como les más tormentoses del planeta.

Denominación[editar | editar la fonte]

El nome de Drake recuerda al corsariu inglés Francis Drake, quien col barcu Golden Hind en septiembre de 1578, y depués de cruciar el estrechu de Magallanes, viaxó escontra'l sur y algamó una llatitú non determinada pudiendo ingresar al pasaxe de Drake. El nome ye d'usu xeneralizáu: la cartografía oficial chilena denominar pasu Drake y l'arxentina llamar pasaxe de Drake (anque esiste un proyectu pa renombrarlo mar de Piedrabuena).[1] Otru nome utilizáu, principalmente en España, ye'l de mar de Focetes, n'alcordanza del navegante español Francisco de Focetes a quien s'atribúi'l so descubrimientu en 1526.[2]

Xeografía[editar | editar la fonte]

Dende'l pasaxe de Drake reparar el so estremu norte: el cabu de Fornos.
Salín, temperatura, y fondura a lo llargo del pasaxe de Drake.

El pasaxe ye l'encruz más curtiu esistente ente la Antártida y el restu de les tierres remanecíes del planeta. La llende ente l'Atlánticu y el Pacíficu ye consideráu, dacuando, como una llinia ente'l cabu de Fornos y les islles Shetland del Sur. Tamién se señala como llende natural ente dambos océanos la curva formada poles Antilles del Sur, o Arcu de Scotia, qu'enfusa escontra l'este. Anque la llende convencional más recurríu ye'l meridianu del cabu de Fornos, hasta tocar el paralelu 60º Sur, onde pa munchos países empieza'l océanu Antárticu.

El pasu ye mar abiertu, sacante poles pequeñes isla Diego Ramírez a unos 100 km al suroeste del cabu de Fornos. Nun hai nenguna masa de tierra significativa alredor del mundu a les llatitúes del pasu Drake, lo que dexa'l llibre desplazamientu de la corriente circumpolar antártica que lleva un enorme volume de agua (alredor de 600 vegaes el fluxu del ríu Amazones) al traviés del pasaxe y alredor de la Antártida.

Les agües del pasu son famoses polo tormentoses, con foles de más de 10 metros, non pocu frecuentes. Alcontráu ente los 56º y (aprosimao) los 60º de latitud sur.

Los barcos nel pasaxe son frecuentemente bones plataformes pal avistamiento de ballenes, delfines y aves marines, como'l petrel xigante, otros petreles, albatros y pingüíns.

D'alcuerdu a estudios químicos de dientes de pexes topaos en roques sedimentaries oceániques, el pasu Drake taba cerráu hasta fai unos 41 millones d'años.[3] Primero que el pasu abriérase, l'Atlánticu y el Pacíficu taben dafechu separaos y la Antártida escarecía de capa de xelu. Al xunise los océanus, la corriente circumpolar antártica empezó a fluyir, esfreciendo significativamente la Antártida.

A pesar de ser el principal nexu d'unión ente'l Pacíficu y l'Atlánticu, pol destemple producíu nos últimos años nel polu norte, especúlase que va apaecer una vía muncho más segura y en munchos casos más rápida, el pasu del Noroeste.[4]

Estensión[editar | editar la fonte]

Xeneralmente considérase al pasaxe de Drake como'l tríangulo marítimu con un vértiz nel cabu de Fornos y los otros dos nes islles estremes del archipiélagu de les Shetland del Sur. La Organización Hidrográfica Internacional previo nel proyectu de la 4° edición de la so publicación Limits of Oceans and Sías, comunicáu pola circular C55 del 7 de payares de 2001, treslladar dende'l cabu de Fornos a la isla Waterman, nel archipiélagu de Tierra del Fueu, el puntu estremu noroeste del pasaxe de Drake. La propuesta foi fecha pol Reinu Xuníu y aceptada per Chile y Rusia. Esti país propunxera incluyir al estrechu de Bransfield como parte del pasaxe de Drake, pero depués aceptó retirar la so propuesta. El proyectu nun foi ratificáu y a setiembre de 2012 atópase entá en procesu de revisión.[5]

4. South Atlantic Ocean
(...)
Location of the northwest corner of Drake Passage has been changed from Cabu de Fornos further west to Isla Waterman (55°25'S – 70°00'W), as proposed by the UK and agreed by Russia and Chile.
(...)
10.13 Drake Passage
In the orixinal proposal by Russia to define the limits, Bransfield Strait was included. Subsequent comments by the UK proposed it be excluded. In addition, a change to the location of the northwest corner from Cabu de Fornos further west to Isla Waterman (55°25'S – 70°00'W), proposed by the UK and agreed by Russia and Chile, has been included in the present description.

Comentarios del proyectu de la 4° edición de Limits of Oceans and Sías
El pasu Drake o mar de Focetes.

D'alcuerdu a esta definición el pasaxe de Drake tien les siguientes llendes: dende la islla Waterman una llinia recta hasta'l cabu de Fornos, depués en llinia recta hasta'l cabu San Bartolomé na islla de los Estaos, percorriendo la mariña sur d'esta islla hasta'l cabu San Juan. Dende esti puntu una llinia recta hasta'l cabu Lloyd de la isla Clarence, percorriendo la mariña sur d'esta islla hasta la punta Craggy del cabu Bowles, dende onde sigue en llinia recta hasta'l puexu Norte de la isla Rey Jorge. Siguiendo pola mariña norte d'esta islla y depués pola de les islles Nelson, Robert, Greenwich, Livingston, Rugged y Nevada, hasta algamar el cabu Smith na islla Smith. Percuerre la mariña norte d'esta islla hasta'l cabu James, dende onde una llinia recta algama la islla Waterman.[6]

L'anchu mínimu del pasaxe de Drake, esto ye, el llargor total de la llinia imaxinaria que xune la punta más austral de la isla Horno (el cabu de Fornos) col sector terrestre más próximu de les islles Shetland del Sur ye de 808,17 km.[7]

Partiendo dende esti cabu chilenu, los primeres 47,6 km escurren sobre agües xurisdiccionales de Chile (el 5,88%). Siguiendo escontra la Antártida, la llinia percuerre mientres 240,54 km por agües xurisdiccionales d'Arxentina (29,76%), hasta algamar enagües internacionales, les que va percorrer nos siguientes 209,16 km (25,88%), pa cruciar el paralelu 60º S, esto ye, enfusar n'agües entendíes na zona sol Tratáu Antárticu, poles que va transitar los postreros 310,9 km (38,47%) para, finalmente, tocar les primeres mariñes antártiques.

Historia[editar | editar la fonte]

Ye xeneralmente aceptáu que'l barcu San Lesmes de la espedición de García Jofre de Loaísa algamó la llatitú de 55° Sur a fines de xineru de 1526 al mandu de Francisco de Focetes, depués de qu'una nube estremar de la boca oriental del estrechu de Magallanes. Llograron axuntase de nuevu cola espedición y cruciar l'estrechu.

Depués de cruciar l'estrechu de Magallanes a bordu del Golden Hind, Francis Drake dirixir escontra'l sur pel océanu Pacíficu, desembarcando y tomando posesión nuna islla ensin identificar que denominó Elizabeth Island en septiembre de 1578.[8]

El primer viaxe documentado que travesó'l pasaxe de Drake foi la espedición neerlandesa de Willem Schouten y Jacob -y Maire, qu'el 29 de febreru de 1616 afayaron el cabu de Fornos a bordu del barcu Eendracht.[9]

Anque'l pasu foi bien utilizáu mientres los dos sieglos siguientes, el so estremu sur —les islles Shetland del Sur— nun fueron oficialmente afayaes hasta'l 19 de febreru de 1819 pol marín británicu William Smith.

La xurisdicción sobre les agües del norte del pasaxe de Drake foi oxetu de disputa ente Arxentina y Chile hasta la firma del Tratáu de paz y amistá de 1984, qu'axudicó zones económiques esclusives pa los dos países y afitó parte de la llende nel meridianu del cabu de Fornos.

Proyección ortográfica hemisférica centrada nel mar de Focetes o pasu Drake.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. En 2006, nel Congresu arxentín, patrocináu pola Llexislatura de la provincia de Santa Cruz, foi presentáu un proyectu pa renombrar l'estrechu como mar de Piedra Bona, encontáu na intención d'honrar a Luis Piedra Bona y retirar de la cartografía oficial arxentina'l nome del corsariu británicu, Francis Drake.[1] [2]
  2. Empieza la Campaña Antártica Española 2010-2011
  3. news.bbc.co.uk
  4. el pasu del noroeste, nel Árticu, abiertu per primer vegada
  5. Circular C55 del 7 de payares de 2001
  6. Mapa coles llendes propuestes pal pasaxe de Drake
  7. «Google Earth». Consultáu'l 13 d'ochobre de 2010.
  8. Wagner, Henry R., Sir Francis Drake's Voyage Around the World: Its Aims and Achievements, Kessinger Publishing, LLC, 2006, ISBN 1-4286-2255-1.
  9. Kelsey, Harry, Sir Francis Drake; The Queen's Pirate, Yale University Press, New Haven, 1998, ISBN 0-300-07182-5.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]





Pasaje de Drake