Saltar al conteníu

Llingües iranies occidentales

Esti artículu foi traducíu automáticamente y precisa revisase manualmente
De Wikipedia
Llingües iranies occidentales
Distribución xeográfica Oriente Mediu
Países

 Irán
 Iraq
 Siria
 Turquía
Bandera d'Afganistán Afganistán
 Taxiquistán


 Xeorxa
Osetia del Sur
Bandera d'Azerbaixán Azerbaixán
Falantes ~125 millones
Filiación xenética

Indoeuroepo
  Indoirania
    Iraniu

      Iraniu occidental
Subdivisiones Noroccidental
Suroccidental
Ver tamién
Idioma - Families - Clasificación de llingües
[editar datos en Wikidata]

Los idiomes iranios occidentales son un subgrupu de los idiomes iranios, atestiguaos dende los tiempos del persa antiguu (sieglu VI e. C.).

Los dos sub-cañes son:

  • Idiomes iranios noroccidentales
  • Idiomes iranios suroccidentales

La oposición d'estos dos grupos de dialeutos rescampla yá nos tiempos iranios antiguos, cola oposición ente'l persa antiguu y el medo.

Iraniu noroccidental

[editar | editar la fonte]

Los idiomes iranios noroccidentales son una caña del grupu idiomáticu iraniu occidental, faláu per alredor de 40-50 millones de persones nel suroeste d'Asia. Clasificar en 9 grupos, cada unu d'ellos con subgrupos, dialeutos o idiomes individuales, contabilizándose más de 50 variedaes en total.

Un destacáu idioma iraniu antiguu d'esti grupu ye'l medo; un destacáu idioma iraniu mediu nesti grupu ye'l partu.

Iraniu suroccidental

[editar | editar la fonte]

Los idiomes iranios suroccidentales tamién se llamen el grupu persida son un subgrupu de los idiomes iranios occidentales, ya inclúin alredor de 16 (estima SIL) idiomes y dialeutos íntimamente rellacionaos falaos por munchos pueblos n'Asia; esta familia d'idiomes ye una parte de la familia d'idiomes iranios occidentales. Cada subfamilia nesta llista contién subgrupos ya idiomes individuales.

Dialeutos larí
Dialeutos y variedaes perses
Grupu fars
Dialeutos tatí

Comparanza léxica

[editar | editar la fonte]

Los numberales comparaos en diverses llingües iranies occidentales son:[1]

GLOSA Merdionales PROTO-
INDOIRANIO
SUROCCIDENTAL
PersaFars-lariLuri
Antiguu
persa
Pahlavi FarsiDariFārs
(Davānī)
Lari LoriBakhtiari
'1'aiwa-ēkyekyʌkyacyek̂yæk*aiwa/
*yac
'2'*duv-dodudodododo*dwa
'3'*çi-sesesosesese*çai
'4'čaharčāhārčɒrʦâčârčârčar*čaθar
'5'panǰpænǰpʌnǰpaːnsopanǰpanǰpænǰ*panǰ
'6'šaššiš /
šyš
šʌššiššiššiššæš*šaš
'7'hafthæfthʌfthafafthafthæft*haft
'8'haišthæšthʌšthaišašthaišthæšt*haišt
'9'*naw-nohnonnonnohnon*naw-
'10'*daθ-dahdæhdah*daθ-
GLOSA Septentrionales PROTO-
INDOIRANIO
NOROCCIDENTAL
BalochiCaspioVafsi Curdu
(kurmanji)
Ormuri-ParachiSemnani TalyshZaza
Baluchi
merid.
KoroshiGilakiMaza-
derani
Shahmir-
zadi
OrmuriParachiSangasariSemnaniHarzaniTolışi ZazakiHawra-
mani
'1'yʌkyekyekyekækyey yɛksəhžoyekeižɛwyæk*yac
'2'dodododo

dɞdɞ || diō || di || du || dɵ || de || dɨ || dy(dy) || due || *dui

'3'sasese sɨser̥išišyhærɐhereseːhireyære*θria
'4'čɑrčârčəhɑrčārčɒrčɑr čʰɒɾʦārʦōrčārčɒhɒrčöčʰōčɛħarčoār*čaʷhar
'5'pʌnčpanšpənǰpanǰpɐnǰpeǰ penǰpẽːʣpōnʦpænǰpɐnǰpinǰpænǰpanǰpænǰ*panǰ
'6'šʌššyššiššyššyššiš šɛššəhxišæššɐššoššæššɛššɪš*šaš
'7'hʌfthafthaf(t)hafthɐfthæf(d) ħɛfthōthæfthɐšthofthɑftħɛwtħæwt*haft
'8'hʌšthaišthaiš(t)haišthaišthæš(d) ħɛyʃthãːʃtʔošfthæšthaišthæšthæštħɛštħæšt*haišt
'9'nonnonnon(h)nonnon nɛhɛnəhnovnævnɛwnon*naw
'10'dada(h)dadæ(h) dɛhɛdɜsdōsdæsdɐsdohdɛs*das

Referencies

[editar | editar la fonte]

Bibliografía

[editar | editar la fonte]
  • Compendium Linguarum Iranicarum, ed. Schmitt (1989), p. 99.

Enllaces esteriores

[editar | editar la fonte]

Ver tamién

[editar | editar la fonte]