Historia d'Arabia Saudita

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Masjid Al Haram (La Meca), Arabia Saudita.

La historia /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i cubre munchos miles d'años y habitantes de distintos cultures. Ente elles tán la civilización Al Maqar, que yá sabía domar caballos fai 9.000 años,[1] y l'antigua cultura Dilmun, que s'estendió a lo llargo del golfu Pérsicu y que coesistió con civilizaciones tan arcanes como la de los sumerios o los exipcios. Arabia Saudita tuvo relaciones comerciales con munches partes del mundu antiguu, pero'l templáu y duru clima fixo difíciles los asentamientos mientres llargos períodos de tiempu, anque esistieron dellos asentamientos enllargaos alredor de oasis.

Arabia Saudina convertir nun territoriu importante cuando'l islam surdió nel añu 620. Les ciudaes de Medina y La Meca convertir nos llugares más sagraos del Islam, y tamién se convirtieron nos dos ciudaes más sagraes pa los musulmanes de too el mundu. Gracies a ello, los gobernantes y reis /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i llograron más poder.

Hestoria moderna[editar | editar la fonte]

Antecedentes[editar | editar la fonte]

Bandera d'Arabia Saudina.

La hestoria moderna d'Arabia Saudina empieza con un reformador islámicu llamáu Muhammad ibn Abd-al-Wahhab y un gobernante local llamáu Muhammad bin Saud, quien fundaron el Emiratu de Diriyah, tamién conocíu como Primer Estáu saudín nel añu 1744, na parte central de Arabia. El Emiratu de Nechd foi'l Segundu Estáu ente 1824-1891 y la familia saudina pasó por altibaxos, encarando la oposición de los gobernantes d'Exiptu y el Imperiu otomanu, lo mesmo que de otres poderoses families de Arabia.

Finalmente, dempués de munches décades, viose la América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i y l'establecimientu del estáu modernu /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i col rei Abdelaziz bin Saud (tamién conocíu como Abd al-Aziz ibn Saud). En 1902, tomó'l mandu de la ciudá de Riyad, perteneciente entós a otra familia llamada Al-Rashid. Siguió anexionando más árees, y el 8 de xineru de 1926, convertir nel rei de Hiyaz. El 29 de xineru de 1927 tomó'l títulu de rei de Nechd. El 20 de mayu de 1927, el gobiernu del Reinu Xuníu aceptólu como rei de les árees que gobernaba. El so reinu convirtióse entós nuna soberanía, y toles rexones sol so control xunir pa formar l'estáu /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i nel añu 1932.

El 3 de marzu de 1938 atopóse petróleu n'Arabia Saudina, que la so esportación fixo al país ricu.

Fronteres[editar | editar la fonte]

Dende l'empiezu de los años 1920, Arabia Saudita apostó colos sos países vecinos les sos llendes fronterices definitivos, peracabando les sos fronteres con Iraq, Xordania y Kuwait. Nes llendes con Iraq y Kuwait creáronse dos zones neutrales; una con Iraq, y l'otra con Kuwait. En 1934, les llendes con Yemen taben casi remataos.

En 1965, Arabia Saudita dexó dalgunes de les sos árees a Xordania, y Xordania de la mesma dexó dalgunes de les suyes a Arabia Saudita. En 1971, la zona neutral ente Arabia Saudita y Kuwait estremar ente estos dos países. Coles mesmes, Arabia Saudita ya Iraq decidieron en 1981 estremar la zona neutral ente ellos. Dicha zona foi estremada en 1983.

Les fronteres /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i colos Emiratos Árabes Xuníos y Omán entá nun son definitives, y la frontera con Qatar foi rematada en 2001.

Política[editar | editar la fonte]

El rei Abd al-Aziz ibn Saud morrió en 1953, y el so fíu América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i|Saud convertir en rei, reinando mientres 11 años hasta qu'en 1964 foi forzáu a dimitir, convirtiéndose nel nuevu rei'l so hermanascu, Faisal. Faisal llogró'l sofitu de los miembros de mayor edá de la familia real y de líderes relixosos, ocupando tamién el puestu de Primer Ministru. Esta tradición de ser tantu'l rei como'l Primer Ministru entá sigue en Arabia Saudita: tolos reis dempués de Faisal siguieron esta práutica.

Faisal impulsó dellos de los nuevos pasos pal desenvolvimientu económicu /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i. Mientres el so reináu asocedieron dellos acontecimientos políticos importantes, destacando:

  • Diferencies ente Arabia Saudita y Exiptu sobre Yemen: Exiptu sofitó al nuevu gobiernu de Yemen, mientres Arabia Saudita sofitó la continuidá nel poder de la familia real de Yemen.
  • La Guerra de los Seis Díes de xunu de 1967: Arabia Saudita nun lluchó directamente nesta guerra, pero dempués de la mesma, apurrió sofitu económicu a Exiptu, Siria y Xordania.
  • Corte de suministru de petróleu a EE.XX. y los Países Baxos: En 1973, enforma países cortaron el suministru de petróleu a los EE.XX. y los Países Baxos. Arabia Saudina foi unu d'ellos.

En 1975, el rei Faisal foi asesináu por unu de los sos sobrinos, que foi topáu culpable y sentenciáu a muerte. L'hermanascu del rei Faisal, Jalid, convertir nel rei y el Primer Ministru /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i. Mientres el reináu del rei Jalid, la importancia /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i na política rexonal aumentó. La crecedera económica del país tamién siguió a bon ritmu.

Periodu del rei Fahd[editar | editar la fonte]

El rei Jalid morrió en 1982. Dempués de la so muerte, Fahd convertir nel nuevu rei y tamién nel Primer Ministru /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i. El so hermanascu'l príncipe Abdalá convertir nel príncipe herederu.

Los ingresos /(d)e (África|América|Asia|Europa|Europa Oriental|Europa oriental|Europa Occidental|Europa occidental|Oceanía|Acrotiri y Dhekelia|Afganistán|Albania|Alemaña|Alemaña Oriental|Alemaña Occidental|Andorra|Angola|Anguila|Antigua y Barbuda|Antilles Neerlandeses|Antártida|Arabia Saudita|Armenia|Aruba|Arxelia|Arxentina|Australia|Austria|Azerbaixán|Ecuador|Emiratos Árabes Xuníos|Eritrea|Escocia|Eslovaquia|España|Estaos Xuníos|Estonia|Etiopía|Exiptu|India|Indonesia|Inglaterra|Iraq|Irlanda|Irán|Islandia|Israel|Italia|Omán|Ucraína|Uganda|Uruguái|Uzbequistán)/i menguaron mientres el periodu de reináu del rei Fahd, como resultáu de la baxada del preciu del petróleu. El gobiernu del rei Fahd adoptó una política económica qu'ayudó al país a subsistir con unos ingresos menores.

El rei Fahd ayudó a Iraq mientres la guerra Irán-Iraq y aldericó con estos dos países sobre'l fin de la guerra. Dambos países remataron la guerra n'agostu de 1988. El rei tamién ayudó a faer del Conseyu de Cooperación del Golfu (GCC) una organización más fuerte. El GCC ye una organización de seis países del golfu Pérsicu que'l so propósitu ye ameyorar el desenvolvimientu y la cooperación ente los países miembros.

Posición actual[editar | editar la fonte]

  • Muerte del rei Fahd: Morrió en xunetu de 2005. Dempués de la so muerte, el so hermanu'l príncipe Abdalá convertir nel nuevu rei.
  • Centru de petróleu: Arabia Saudita tien les reserves de petróleu más grande del mundu. El gobiernu ta dando muncha importancia al desenvolvimientu de les infraestructures, la ciencia y la tecnoloxía. Munchos economistes y otros espertos piensen que'l país ta en procesu de convertise nun país líder de Oriente Mediu.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Topen en Arabia muertes d'una civilización de 9 mil años d'antigüedá». La Xornada (25 d'agostu de 2011). Consultáu'l 26 d'agostu de 2011.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Historia de Arabia Saudita