Buddleja sessiliflora

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Buddleja sessiliflora
Commons-emblem-notice.svg
 
Buddleja sessiliflora
Buddleja sessiliflora (7554220334).jpg
Clasificación científica
Reinu: Plantae
División: Magnoliophyta
Clas: Magnoliopsida
Subclas: Asteridae
Orde: Lamiales
Familia: Scrophulariaceae
Tribu: Buddlejeae
Xéneru: Buddleja
Especie: Buddleja sessiliflora
Kunth
[editar datos en Wikidata]

Buddleja sessiliflora o llingua de vaca, ye una especie de parrotal perteneciente a la familia de les escrofulariácees.[1] Ye nativa del sur de Arizona y el baxu valle del Ríu Grande de Texas, nos Estaos Xuníos,[2] según gran parte del centru y norte de Méxicu escluyendo'l desiertu de Chihuahua y Baxa California Sur.[1]

Descripción[editar | editar la fonte]

B. sessiliflora ye un parrotal o árbol pequeñu qu'algama un tamañu de 1.5 - 5 m d'altor, el tueru algama <7 cm de diámetru, la so corteza fisurada ye de color marrón amarellentáu. Les cañes nueves son subquadrangulares, amarellentaes, los más apartaes tomentosas. Les fueyes varien enforma, los que tán na base, ovales de 9 - 23 cm de llongura por 5 - 14 cm d'anchu, el marxe serrucháu , ente que les fueyes cimeres son llanceolaes o angostamente elíptiques, 5 - 15 cm de llongura por 1,5 - 3 cm d'anchu, el marxes enteros o irregularmente serrulaos. Les superficies cimeres de dambos son xeneralmente glabrescentes. Les inflorescencies son de 6 - 25 cm de llargu, qu'entiende sésiles o curtiu pedunculaos cabezales de 1 - 3 cm de diámetru, cada unu con 10 a 35 flores. L'arume de les flores ye xeneralmente consideráu como desagradable, "como amoniacu pero más duce ".[3]

Hábitat[editar | editar la fonte]

El parrotal crez na sabana espinosa, los montes, les zones riberanes , a lo llargo de los caminos y en zones alteriaes dende'l nivel del mar hasta los 2.800 m.[4][3]

Cultivu[editar | editar la fonte]

La especie ye conocida por ser cultivada en Francia nel Le Jardin de Rochevieille.[5]

Propiedaes[editar | editar la fonte]

Esta planta encamiéntase principalmente pa baxar la temperatura, fiebre o calentura. En Morelos usen les fueyes fresques aplicaes con carbonatu y tomate a manera de plantíes, tienen de camudase dacuando; o bien, les fueyes untaes con mantega y bicarbonatu, aplicar nel banduyu y na planta de los pies, dicen que "les fueyes salen escachizaes". Nel Estáu de Méxicu, asitien les fueyes picaes n'alcohol o mantega, y con esto da masaxe nes plantes de los pies, darréu viéndanse. En Michoacán namái s'entemecen con mantega y aplíquenlo como cataplasma.

Úsase en desordes dixestivos como fiel, dolor, infeición ya inflamación del estómagu y pa quitar el calor d'ésti. Tamién s'emplega pa dolor de gargüelu y anxines (gargüelu infectáu, calentura, respigu y cuerpu cortáu).[6]

Hestoria

El Códice Florentino (sieglu XVI), rellata que s'emplega, pa solliviar el pescuezu envaraláu al aplicase en forma molida.

Más información apaez hasta'l sieglu XX al señalala Maximino Martínez como astringente y vulnerario.

Taxonomía[editar | editar la fonte]

Buddleja sessiliflora describióse por Carl Sigismund Kunth y espublizóse en Nova Genera et Species Plantarum (quarto ed.) 2: 345, pl. 182. 1818.[7]

Etimoloxía

Buddleja: nome xenéricu dau n'honor de Adam Buddle, botánicu y rector en Essex, Inglaterra.

sessiliflora: epítetu llatín que significa "flores ensin tarmu".[8]

Sinonimia
  • Buddleja barbata Kunth & C.D.Bouché
  • Buddleja melliodora Kunth & C.D.Bouché
  • Buddleja pringlei A.Gray
  • Buddleja pseudoverticillata M.Martens & Galeotti
  • Buddleja verticillata Kunth
  • Buddleja verticillata Sessé & Moç.
  • Buddleja wrightii B.L.Rob.[9]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 «Taxon: Buddleja sessiliflora Kunth». Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture (25 d'agostu de 2004). Consultáu'l 21 d'abril de 2012.
  2. Mild, Christina (abril). «Wonderful and Woody Shrubs of the Water’s Edge...and Beyond». The Sabal (Native Plant Project) 26 (4). http://nativeplantproject.com/SABALS/SABAL0409.pdf. 
  3. 3,0 3,1 Norman, Y. M. (2000). Buddlejaceae. Flora Neotropica 81. New York Botanical Garden, USA
  4. Kunth, in Humboldt, Bonpland, and Kunth. (1818). Nov. xen. sp., ed. fol. 2:278, ed. quar. 2:345, t184, 1818.
  5. En Jaroche
  6. En Medicina tradicional mexicana
  7. «Buddleja sessiliflora». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. Consultáu'l 22 de marzu de 2013.
  8. N'Epítetos Botánicos
  9. Buddleja sessiliflora en PlantList

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  1. CONABIO. 2009. Catálogu taxonómicu d'especies de Méxicu. 1. In Capital Nat. Méxicu. CONABIO, Mexico City.
  2. Correll, D. S. & M. C. Johnston. 1970. Man. Vasc. Pl. Texas i–xv, 1–1881. The University of Texas at Dallas, Richardson.
  3. Norman, Y. M. 1967. The genus Buddleia in North America. Xentes Herb. 10(1): 47–114.
  4. Norman, Y. M. 2000. Buddlejaceae. Fl. Neotrop. 81: 1–225.