Aristotelia chilensis

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Aristotelia chilensis
Commons-emblem-notice.svg
 
Maqui
Maqui chileno.jpg
Clasificación científica
Reinu: Plantae
División: Magnoliophyta
Clas: Magnoliopsida
Orde: Oxalidales
Familia: Elaeocarpaceae
Xéneru: Aristotelia
L'Hér.
Especie: A. chilensis
(Molina) Stuntz 1914
[editar datos en Wikidata]

Aristotelia chilensis o maqui, ye una especie botánica de planta fanerógama de la familia de les elaeocarpacees, mesma de Chile y zones axacentes del sur d'Arxentina[1]

Vista xeneral
Detalle de les fueyes

Carauterístiques[editar | editar la fonte]

Ye un pequeñu árbol dioicu, qu'algama un altor d'ente 4-5 m, siempres verde, con tueru estremáu que tien una corteza llisa desprendible nes sos partes íntimes. Les sos cañes son abondoses, delgaes y flexibles.

Les sos fueyes perennifolies, simples, opuestes, decusaes, péndulas, oval-llanceolaes, con cantu serrucháu, glabres, semicoriacees, y de nervadura marcada, peciolu llargu y acoloratáu. El so flores pequeñes, axilares sobre corimbos curtios, hermafrodites o unisexuales (col otru sexu atrofiáu), blanques o marielles, de 5 pétalos. El Frutu ye una pequeña baga carnosa comestible (verde cuando ye inmadura y negru moráu cuando madura), que amás ye comida pa dellos páxaros, quien la esvalixen. Floria en payares xineru, fructifica en fin del branu.

Usos[editar | editar la fonte]

El frutu ye comestible y enantes de la llegada de los españoles yá yera consumíu polos mapuches. Claudio Gai documentó amás, que los nativos usar pa preparar chicha; según comenta en 1844 nel so "Atles d'Historia Física y Política de Chile". Anguaño, tamién se suel utilizar pa faer mermelada y zusmiu. Amás, ye emplegáu como astringente. Tamién s'utiliza pa preparar curanto. Amás, les sos fueyes nueves son totalmente comestibles y puede inxerise en forma d'ensalada, al estilu de la llechuga.

Les sos fueyes sirven pa quemadures; el zusmiu de les fueyes pa enfermedaes de gargüelu; el fervinchu de fueyes utilizar pa feríes, tumores, gargüelu engafáu, foria; y como analxésicu y febrífugo. Les fueyes seques sirven pa curar feríes y como vulnerarias.

llantóse-y n'España.Error de cita: Etiqueta <ref> non válida; nomes non válidos (p.ex. demasiaos)

Taxonomía[editar | editar la fonte]

Aristotelia chilensis describióse por (Molina) Stuntz y espublizóse en Stirpes Novae aut Minus Cognitae 31. 1785.[2]

Etimoloxía

Aristotelia: nome xenéricu dau n'honor del filósofu griegu Aristóteles.[3]

chilensis: epítetu xeográficu qu'alude al so localización en Chile.

Sinonimia
  • Aristotelia glabra Miers
  • Aristotelia glandulosa Ruiz & Pav.
  • Aristotelia llucida Salisb.
  • Aristotelia macqui L'Hér.
  • Aristotelia macqui var. alpestris Reiche
  • Aristotelia macqui var. andina Phil.
  • Aristotelia macqui var. brachystyla Kurz.
  • Aristotelia macqui var. leucocarpa Dimitri
  • Beaumaria macqui Deless. ex Steud.
  • Cornus chilensis Molina[4]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Datos en sib.gov
  2. «Aristotelia chilensis». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. Consultáu'l 8 de xineru de 2013.
  3. Genaust, Helmut (1976). Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen ISBN 3-7643-0755-2
  4. Aristotelia chilensis en PlantList

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

«Aristotelia chilensis». Enciclopedia de la Flora Chilena. Consultáu'l 30-032010.