Roald Amundsen

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Wikipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener

Roald amundsen (Borje, Noruega, 16 de xunetu 1872- † nel Árticu, 1928), esplorador noruegu.

Roald Admusen

La so primera estancia nel Árticu foi en 1897, demientres la expedición del Gerlache. En 1903 descubrió'l pasu del Noroeste y bordió la costa norte del Canadá a bordu del Gjoa. El so envís principal yera la conquista del Polu Norte, pero, cuando preparaba la espedición p'algamar esti oxetivu, tuvo noticies de que'l norteamericanu Robert Peary yá se-y adelantara.

Home de gran flesibilidá, modificó los sos planes sobre la marcha y empobinóse pal Antárticu, cola gucia de ser el primeru n'aportar al Polu Sur. En xunu de 1910 zarpa oficialmente haza l'Estrechu de Bering y manda un telegrama a Scott: "Tomo llibertá d'informavos que tomo ruta haza l'Antártida". El 15 de xineru de 1911 instala'l so campu base na bahía de les Ballenes, na Antártida. Cuando'l Terra Nova, el barcu de Scott, penetra na bahía de les Ballenes y ven el Fram, queden sosprendíos pola calidá de la espedición noruega, la esperiencia de los homes y, sobre too, pol númberu de perros que lleva Amundsen. Ye por esta fuerte impresión polo que Scott asitiará'l so campamentu a 700 Km al Oeste del campu d'Amundsen, en Cap Evans. El 20 d'ochobre Amundsen, Olav Bjaaland, Helmer Hansen, Sverre Hassel y Oscar Wisting parten rumbu al Polu Sur. El 14 d'avientu de 1911 la espedición algama l'oxetivu. La preparación físico y téunico de la espedición, basada nel emplegu de trineos tiraos por perros y la participación d'esquiadores esperimentaos, asina como'l so ampliu conocimientu del tarrén, foron les claves que-y permitieron ser el primeru n'algamar esi oxetivu. D'esta miente superó por escasu marxe a la desgraciada espedición del capitán Robert Scott, qu'aportó al mesmu llugar poques selmanes dempués. Les sos restantes espediciones, qu'efectuó n'acabando la Primera Guerra Mundial, tuvieron por oxetivu algamar el Polu Norte, el so gran suañu, qu'enxamás vio cumplíu.

En 1925, con tres aviones, tuvo más vera del polu que naide, sacabte Peary. En 1926 fexo un nuevu intentu a bordu del dirixible de construcción italiana Norge, mandáu por Umberto Nobile, col que sobrevoló'l polu'l 12 d'abril. Tres l'accidente de Nobile y col so nuevu dirixible, l'Italia, en 1928, Amundsen partió'l 18 de xunetu, n'hidroavión, al rescate del italianu, empresa na qu'alcontró la muerte.