425

Artículu de traducción automática a partir de "425" que necesita revisión. Quita l'avisu cuando tea correxíu.

**Añu 425**
Años:	422 423 424 - 425 - 426 427 428
Décades:	Años 390 Años 400 Años 410 - Años 420 - Años 430 Años 440 Años 450
sieglos:	sieglu IV - sieglu V - sieglu VI

[editar] Fechos

Los vándalos instalar en Cartaxena, solmenando un duru golpe a la seguridá del comerciu ente Roma y Hispania. Apodérense tamién de Andalucía y constrúin una flota, que-yos dexa invadir Mallorca.
Aecio lleva a Roma un exércitu reclutado ente los hunos pa sofitar al usurpador Juan.
Teodosio II, emperador d'Oriente, unvia a Italia un exércitu lideráu pol xeneral Ardabur y el so fíu Aspar, pa tratar de restablecer la dinastía oficial, representada por Valentiniano III.
Aspar toma Aquilea, ente que'l so padre trata de tomar Rávena. Ardabur ye fechu prisioneru, pero esto déxa-y faese coles tropes de Juan l'usurpador, quien ye fechu prisioneru y degolláu darréu.
23 d'ochobre - Valentiniano III ye proclamáu en Roma emperador d'Occidente (hasta 455). La so madre, Gala Placidia, controla l'Imperiu d'Occidente.
El xeneral romanu Aecio xunir a la causa del nuevu emperador, Valentiniano III, recibe'l títulu de conde, y la dignidá de xefe del exércitu de la Galia.
Ésitu de Aecio y de los sos auxiliares hunos sobre los francos y los visigodos na Galia (425-428).
Progresivu abandonu de les llínees renanas a les infiltraciones xermániques (425-460).
Los heftalíes (hunos blancos) crucien el ríu Syrdarja y amenacien la ciudá de Bactriana.
En China, el rei To-pa Tau empecipia una campaña contra los reinos de Jeu-Han y Hia.
Na India, Kakusthavarman, de la dinastía Kadamba reina sobre'l territoriu de Karnataka (dende Kaveri hasta Godaviri) hasta 450.

La escritura demótico emplegar por última vegada.
Fundación de los Ateneos (universidáye) de Roma, Constantinopla y Beirut, por Teodosio II, animáu pola so esposa Eudoxia. Emplega a un gran númberu de profesores, pagaos pol Estáu, y concéde-yos el monopoliu de la educación cimera. A les materies tradicionales de la Retórica (elocuencia, sofística y gramática llatina y griega) se añanden la Filosofía y el Derechu. Xuntu colos Ateneos, crea tamién Biblioteques (na de Constantinopla, con 120000 volumes).
Juan Casiano, teóricu monásticu llatinu, termina De institutionis coenobiorum.
Constrúyese la ilesia de Santa Sabina en Roma, que consta de tres naves ensin cruceru.
Redáctase la Notitia dignitatum, catálogu de los cargos civiles y militares del imperiu romanu.
A la muerte del Patriarca del Sanedrín Gamaliel IV, el Sanedrín ye abolíu pol Imperiu Romanu d'Oriente.
El Budismu empieza a estendese pol Sureste de Asia.