Organización ensin ánimu d'arriquecimientu

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

Plantía:Fundir dende Asociación civil Una organización ensin ánimu d'arriquecimientu (OSAL), tamién se conoz como organización ensin fines d'arriquecimientu (OSFL), organización non codalosa (ONL) o entidá ensin ánimu d'arriquecimientu (ESAL), ye una entidá que'l so fin nun ye la persecución d'un beneficiu económicu sinón que principalmente escuerre una finalidá social, altruista, humanitaria, artística y/o comuñal. Esti tipu d'instituciones polo xeneral finánciense gracies a ayudes y donaciones derivada de persones físiques, empreses, ya instituciones y organizaciones de too tipu, y en dellos casos (anque non en toos) tamién se reciben ayudes estatales puntuales o regulares (en forma de subsidios, usufructu de finques, exoneraciones fiscales o aduaneres, etc).[1][2]

Dende'l puntu de vista xurídicu lo más frecuente ye que s'entamen como una asociación, anque tamién les hai qu'operen como fundación, mutualidá, o cooperativa (les cooperatives pueden tener o escarecer d'ánimu d'arriquecimientu).[3] Polo xeneral, l'escedente económicu de l'actividá d'esti tipu d'instituciones, si hai, se reinvierte na so totalidá en obra social y/o nel desenvolvimientu de la mesma institución, o eventualmente queda (en tou o en parte) como acuta pal siguiente exerciciu.

Les organizaciones ensin ánimu o fines d'arriquecimientu, suelen ser organizaciones non gubernamentales (ONG),[4] particularmente cuando'l so ámbitu d'actuación entepasa les fronteres d'un determináu país. La denominación organización ensin ánimu d'arriquecimientu (n'inglés, nonprofit organization o not-for-profit organization) suel utilizase en países d'influencia anglosaxona, (Reinu Xuníu, Estaos Xuníos, Australia).[5]

Esti tipu d'organizaciones básicamente trabaya pal progresu, desenvolvimientu o bien común de la sociedá, con enfoque en ciertos colectivos o persones con necesidaes especiales o xeneralmente vulnerables, como pueden ser los neños, los vieyos, los grupos delincuenciales o problemáticos, la mocedá ensin accesu a la educación o al trabayu, y/o la orientación dirixir a cubrir otros aspeutos de la sociedá en que puedan llegase a tener efeutos positivos de dalgún tipu (por casu ecoloxía, mediu ambiente, especies en peligru d'estinción, adelantos de la ciencia, meyoramientu de la educación, etc). La conformanza organizacional d'una fundación puede aportar a bien similar a la d'una empresa comercial,[6] y anque puede aportar a alministrada por persones asalariaes, en munchos casos esisten programes de voluntariáu pa sofitar los fines sociales con tiempu y/o dineru. En llinies xenerales y quiera que non, el voluntariáu suel tar acomuñáu con esti tipu d'instituciones que nun escuerren arriquecimientu.

En resume, una asociación de tipu non codalosu ye un agrupamientu de siquier dos o trés persones, que deciden poner recursos económicos y materiales de mancomún, col fin d'exercer una actividá que'l so oxetivu principal nun ye l'arriquecimientu personal. El calter desinteresáu de l'actividá, torga la distribución de beneficius a los asociaos, nin entá en casu de disolución, anque nun implica obligatoriamente que l'actividá sía non comercial, o que la mesma tenga que ser deficitaria. L'oxetu de l'asociación bien pue ser comercial (como por casu, distribución de productos al minoreo, distribución de productos surdíos d'un comerciu xustu, etc; per otra parte, los beneficios que se llogren pueden ser reinvertidos na mesma actividá a efeutos de meyor desenvolvela).

La diferencia ente una asociación de tipu non codalosu y una organización de tipu non codalosu ye mínima o nula, anque dacuando, elles estrémense por ser la primera un agrupamientu de persones, y la segunda un agrupamientu d'instituciones.

Definición[editar | editar la fonte]

Una asociación de tipu non codalosu ye una sociedá de persones de derechu priváu, que'l so oxetu social en nengún casu puede ser codalosu.

Por sociedá de persones, tien d'entendese que l'afiliación a la institución per parte de les persones tien de ser totalmente voluntaria, fundada sobre'l intuitu personae, esto ye que l'afiliación nun puede ser obligatoria, nin ser resultáu d'una situación de fechu.

Por actividá non codalosa, tien d'entendese que eventualmente va poder solicitase un pagu a compradores si lo que se-yos apurre a cambéu son bienes o servicios, pero'l preciu cobráu polos mesmos tien de correspondese aprosimao cola cuantía de gastos asumíos pola asociación pa llograr o xenerar esos bienes y servicios, según pa cubrir un prorrateo d'otros gastos, como ser almacenaxe, tresporte, enerxía consumida, arreglu de locales, etc. A última hora, les actividaes de la institución nun tendríen de xenerar nin beneficios nin perdes en sumes importantes, y si beneficio hubiera, los mesmos nun tendrán de ser distribuyíos a los sos miembros sinón reinvertidos na mesma institución o destinaos a obres sociales comuñales.

Les asociaciones constitúin parte, xuntu coles cooperatives y les mutuales, de formes societarias d'economía social, que lo que tienen de común ente sigo, ye participar na vida económica ensin necesariamente dir a la busca d'un beneficiu económicu direutu pa los sos miembros o socios. Estes instituciones sobremanera tienen de respetar ciertes formalidaes llegales, ente elles, definir y aprobar un estatutu que depués va ser publicáu y inscripto nun rexistru civil.[7][8]

La llibertá d'asociación ye un derechu fundamental, reconocíu pol artículu 20 de la Declaración Universal de los Derechos Humanos de 1948.

Asociaciones particulares[editar | editar la fonte]

Cuando l'asociación tien una actividá internacional o opera nun ámbitu internacional, polo xeneral nesti casu falar d'organización non gubernamental internacional (ONGI).

Ensin aportar a codaloses nel sentíu yá espresáu, les asociaciones perfectamente pueden desenvolver actividaes variaes, tales como por casu, promoción y práutica d'una actividá (deportiva, manual, cultural, teatral, musical,...), defensa y sofitu a cierta categoría de persones (estudiantes, minusválidos, víctimes de violencia, enfermos, consumidores, persones o families de baxos recursos,...), aición social y humanitaria (ayudes domiciliaries, curiaos a enfermos, alimentación, socorrismu, curiáu de neños,...), agrupamientos profesionales, animación social (de grupos de neños o de vieyos, d'un barriu, d'una ciudá), etc.

Asociaciones en distintos países[editar | editar la fonte]

Arxelia[editar | editar la fonte]

Arxelia cuenta con alredor d'una centena d'asociaciones ensin fines d'arriquecimientu, y ente elles Ness El Khir,[9][10][11] un grupu d'aición social y proteición del ambiente, y delles asociaciones d'ayuda a neños enfermos, como ser la Association Besma pour les enfants malades -Constantine-Algérie,[12][13] el Centre des enfants abandonnes d'El-Biar,[14] AIDA - Association Internationale de la Diaspora Algérienne,[15] Association Algérienne de la Propriété Intellectuelle, Association tayssir-Algérie pour la poloygamie, Forum National pour l'"Entrepreneuriat et la Compétitivité (F.N.Y.C.), etc.

N'Arxelia, la regulación de les asociaciones faise al traviés de la llei n° 90-31 del 4 d'avientu de 1990.[16]

Bélxica[editar | editar la fonte]

En Bélxica, sobremanera fálase de association sans but lucratif (ASBL) y de association internationale sans but lucratif (AISBL).

Nesti país, estes instituciones regúlense al traviés de la Loi sur les associations sans but lucratif, Les associations internationales sans but lucratif et les fondations (Llei sobre les asociaciones ensin fin codalosu, les asociaciones internacionales ensin fin codalosu, y les fundaciones).[17]

Canadá - Quebec[editar | editar la fonte]

En Quebec, el términu association tien el mesmu sentíu qu'en Francia, y por tanto, nel mesmu pueden estremase dos acepciones.

En sentíu común y xeneral, association designa toa entidá formada por un grupu de persones xuníes al traviés d'un determináu oxetivu.[18]

Pero na so acepción xurídica, association engloba precisamente dos formes d'agrupamientu ensin oxetivos codalosos, y por oposición al conceutu de société:

1) Agrupamientu que resulta d'un contratu d'asociación,[19] el cual correspuende en Francia a la association non déclarée.

2) Agrupamientu que se materializa nuna persona moral, y que ye rexíu y reglamentado pela parte III de la 'Loi sur les compagnies'[20] o por un réxime análogu a esi, que correspuende en Francia a la association prevista y definida pola llei de 1901.

Una y bones una association ye, por definición y reglamentaciones, « ensin fin codalosu», les espresiones « association à but lucratif» « association sans but lucratif» son a evitar, la primera por improcedente, y la segunda por redundante.[21] El sentíu de « ausencia d'arriquecimientu» ye claro, y significa que los miembros, socios, o asociaos, nun busquen realizar nel marcu de les sos actividaes na asociación, beneficiu pecuniariu personal dalguno nin inmediato nin al llargu plazu.[22]

Pa precisar qu'una asociación ta dotada de personalidá moral o xurídica, en francés basta con utilizar l'axetivu personnalisé, lo que da entós la espresión association personnalisée.[23] En francés, les espresiones corporation à but non lucratif y corporation sans but lucratif cayeron en desusu.[24] N'español, úsense les espresiones asociación de fechu, asociación de derechu, asociación con personería xurídica, y asociación con personería xurídica en trámite, como correspondiente a los conceutos que vienen de citase.

Por comparanza y estensión, les espresiones en francés groupements à but non lucratif y groupements sans but lucratif son una ampliación de los conceutos referíos recién nesta seición, y que particularmente tamién engloban a les cooperatives y a les instituciones relixoses. Dacuando, pa englobar (en Quebec y n'otros países) tantu asociaciones como cooperatives y como instituciones relixoses, en francés tamién s'usen les espresiones organisations à but non lucratif y organismes à but non lucratif, anque no estricto, estos conceutos tamién engloban otres clases d'agrupaciones antes non citaes, como por casu los conceyos y alcaldíes, los hospitales, les agrupaciones escolares, les universidaes, los CEGEPs o Collèges d'Enseignement Général et Professionnel, los CLSC (Centre Llocal de Services Communautaires),[25] etc. Pa namái cubrir tolos agrupamientos d'esti tipu dotaos de personalidá moral, una meyor y más fayadiza espresión (en francés) sería la siguiente: personnes morales sans but lucratif.

La llexislación fiscal quebecuense, que xeneralmente ye calcada de la llexislación canadiense xeneral, utiliza distintes espresiones según el tipu d'organismu a cubrir.[26] Esta llexislación contempla que les asociaciones van quedar exoneradas d'impuestos, a condición obviamente que los miembros nunca se partan nengún tipu de beneficiu o activu asociativu.[27]

Costa de Marfil[editar | editar la fonte]

Ellí rixe la llei de 1960 sobre les asociaciones.

Estaos Xuníos[editar | editar la fonte]

Artículu principal: 501c

Esisten 1,14 millones d'asociaciones ensin fines d'arriquecimientu n'Estaos Xuníos, y esti sector non comercial representa'l 8,5 % del PIB (contra por casu 4,2 % en Francia).[28] Estes instituciones empleguen 9,3 % de la población activa, lo que constitúi un récor mundial.[28] Los estauxunidenses dan cada añu 250.000 millones de dólares[28] a estes instituciones con oxetivos non codalosos, y estes donaciones tán exoneradas d'impuestos. Del monto citáu, aprosimao un 36 % destinar a les distintes Iglesias, un 13 % va a la educación, un 8,6 % a la salú, y un 5,4 % a la cultura (esto ye, esti últimu porcentaxe representa unos 13.000 millones de dólares añales).[28] Los cine-arte y los productores de filmes esperimentales, les fundaciones culturales, el ballet y los sos cuerpos de baille, les cases editoriales (especialmente les universitaries), son dellos exemplos d'asociaciones non codaloses nel dominiu de la cultura, qu'añu a añu son sofitaes polos estauxunidenses.

Dende 1917, les asociaciones a títulu non codalosu tán rexíes n'Estaos Xuníos pol ítem 501c3 del códigu d'impuestos americanu.[29] Y ente elles, 909 000 asociaciones[29] tán reconocíes d'utilidá pública (public charity), asina que nestos casos, les donaciones que-yos son dirixíes son toes elles deducibles d'impuestos.

Les asociaciones con fines non codalosos tán xeneralmente empobinaes benévolamente[30] por un 'Conseyu d'Alministración' (Board of Trustees), y los sos miembros frecuentemente son ellos mesmos donantes. Los citaos alministradores tienen estendíos poderes de direición, y con frecuencia definen les misiones de l'asociación y les sos carauterístiques, d'alcuerdu al so lleal saber y entender. Ente otres coses, dalgunos d'ellos son los encargaos d'afitar el monto de los fondos pa cada programa, y de procuralos si ello fuera necesariu.

El endowment (« dotación o dotación financiera» n'español) forma parte de les fontes de financiamiento de les asociaciones; tratar de fondos xeneralmente invertíos en papeles bursátiles o en propiedaes alministraes, y de los cualos polo xeneral cada añu solamente déxense gastar intereses y dividendos (working capital).[31]

Francia[editar | editar la fonte]

En Francia, falar de la association relevant de la loi du 1er juillet 1901 et du décret du 16 août 1901, o d'una manera más simple y curtia, association loi de 1901.[32] Esta llei foi aldericada y aprobada mientres el gobiernu de Waldeck-Rousseau.

Les asociaciones que tengan la so sede nos departamentos d'Alsace y de Moselle, llamaes association loi de 1908, tán rexíes pol derechu local (vease Derechu local n'Alsacia y en Mosela), anque se debe establecer explícitamente la finalidá non codalosa nos mesmos estatutos, por que eses instituciones puedan considerase como tales.

Dacuando, fálase tamién de entreprise associative, pa designar a les asociaciones que tamién tienen un xiru comercial.[33]

Méxicu[editar | editar la fonte]

En Méxicu ente les asociaciones y fundaciones con más relevancia, pueden mentase los siguientes:

Cuando una 'institución ensin fines d'arriquecimientu' empecipia (en Méxicu y tamién en munchos otros países), la mesma funciona gracies al voluntariáu realizáu pola sociedá, y gracies a la cuota social pagada polos sos propios miembros.

Suiza[editar | editar la fonte]

En Suiza sobremanera fálase de association sans but économique. Estes asociaciones tán rexíes polos artículos 60 a 79 del Códigu Civil suizu.[34]

España[editar | editar la fonte]

N'España, les fundaciones por casu débense inscribir nel 'Rexistru de Fundaciones', acordies con la Llei de Fundaciones 50/2002 del 26 d'avientu de 2002, según el derechu de fundación reconocíu nel artículu 34 de la Constitución Española,[35][36] y cumpliendo les normatives vixentes; un llistáu d'esti tipu d'instituciones puede ser consultáu na siguiente referencia:.[37]

Les fundaciones españoles y les d'otros países, tendrán d'escorrer fines d'interés xeneral, como pueden ser, ente otros: defensa de los derechos humanos; defensa de les víctimes del terrorismu y actos violentos; asistencia social ya inclusión social polo xeneral; fines cívicos, educativos, culturales, científicos, deportivos, sanitarios, y llaborales; fortalecimientu institucional; cooperación pal desenvolvimientu; promoción del voluntariáu y de l'aición social; defensa del mediu ambiente; fomentu de la economía social; promoción y atención a les persones en riesgu d'esclusión por razones físiques, sociales, o culturales; promoción de los valores constitucionales o defensa de los principios democráticos; fomentu de la tolerancia; desenvolvimientu de la sociedá de la información; sofitu a la investigación científica y al desenvolvimientu teunolóxicu. En llinies xenerales, la finalidá fundacional tien de beneficiar a coleutividaes xenériques de persones; van tener esta considerancia los colectivos de trabayadores d'una o delles empreses según los sos familiares. En nengún casu van poder constituyise fundaciones cola finalidá principal de destinar les sos prestaciones al so fundador o fundadores, o a los patronos, a los sos cónyuges o persones amestaes con análoga rellación d'afectividá, o a los sos parientes más direutos, según a persones xurídiques singularizadas que nun escuerran fines d'interés xeneral.[38][39][40]

Uruguái[editar | editar la fonte]

N'Uruguái, ente les asociaciones y fundaciones más conocíes o con más relevancia,[41] puede mentase a les siguientes:

En munchos casos y especialmente cuando una 'institución ensin fines d'arriquecimientu' recién empecípiase (n'Uruguái y tamién en munchos otros países), la mesma funciona gracies al voluntariáu realizáu pola so masa social, y gracies a la cuota social pagada polos sos propios miembros.[56]

Bibliografía de consulta[editar | editar la fonte]

Notes y referencies[editar | editar la fonte]

  1. Bancu Interamericano de Desenvolvimientu (BID), Organizaciones ensin fines d'arriquecimientu y ámbitu académicu.
  2. Daniel Maidana, Daniel Cassano, Les Fundaciones Comuñales y el financiamiento solidariu de les organizaciones sociales y los sos proyeutos: Una mirada dende'l sur, Fundación SES, Buenos Aires (Arxentina, 2008).
  3. Diferencies en conformanza y oxetivos ente corporaciones y fundaciones, sitiu dixital 'Gerencie', Colombia.
  4. Fundaciones y ONG's, sitiu dixital 'Universia', España.
  5. Non-profit organizations: An overview, Llegal Information Institute (LII).
  6. entidá-ensin-animo-de-arriquecimientu-non puede tresformase-en sociedá comercial.html Una entidá ensin ánimu d'arriquecimientu non puede tresformase en sociedá comercial, sitiu dixital 'Gerencie', Colombia.
  7. entidaes-ensin-animo-de-arriquecimientu.html Rexistru mercantil de les entidaes ensin ánimu d'arriquecimientu, sitiu dixital 'Gerencie', Colombia.
  8. Cómo establecer una fundación, espaciu dixital 'WikiHow'.
  9. NESS EL KHIR, Parte 1/2.
  10. NESS EL KHIR, Parte 2/2.
  11. NESS EL KHIR, nessma tv.
  12. Association Besma pour les enfants malades -Constantine-Algérie.
  13. Association Besma pour les enfants malades -Constantine-Algérie.
  14. Centre pour enfance assistée d'El Biar: Pour l'amour deas petites têtes brunes.
  15. AIDA - Association Internationale de la Diaspora Algérienne.
  16. Algérie, loi relative aux associations: Loi n° 90-31 du 4 décembre 1990, sitiu dixital 'Droit-Afrique'.
  17. Loi sur les associations sans but lucratif, Les associations internationales sans but lucratif et les fondations (Belgique), 27 de xunu de 1921.
  18. Dictionnaire Petit Robert, edición octubre 2012.
  19. Artículu 2186 del 'Code Civil du Québec'.
  20. L.R.Q., c. C-38, art. 216; -y mot association est d'ailleurs consacré dans l'intitulé de cette partie depuis anícieslos, soit en 1920: Statuts du Québec de 1920, chapitre 72, art. 6082; -y groupement recherche un but social, philanthropique, etc.
  21. Grand dictionnaire terminologique, mot association.
  22. El control de xestión n'organizaciones ensin ánimu d'arriquecimientu, sitiu dixital 'GestioPolis'.
  23. Le Petit Robert, au mot personnaliser.
  24. Nel 'Code Civil' de Quebec, a valir dende 1994, haise remplazado el términu corporation pol de personne morale.
  25. Centres locaux de services communautaires.
  26. Loi sur les impôts, L.R.Q., capítulu I-3, parte 6, artículu 985.1 (organismes de bienfaisance, œuvres de bienfaisance), artículu 985.35.1 (institutions muséales, organismes municipaux), artículu 985.35.11 (organismes culturels ou de communication, organismes publics), y artículu 985.36 (organismes d'éducation politique).
  27. Artículos 986 y 996 de l'acabante citar Loi sur les impôts.
  28. 28,0 28,1 28,2 28,3 Frédéric Martel, De la culture en Amérique, Gallimard, París (2006), p. 307, ISBN 2070779319.
  29. 29,0 29,1 Frédéric Martel, De la culture en Amérique, Gallimard, París (2006), p. 336, ISBN 2070779319.
  30. Frédéric Martel, De la culture en Amérique, Gallimard, París (2006), p. 339, ISBN 2070779319.
  31. Frédéric Martel, De la culture en Amérique, Gallimard, París (2006), p. 342, ISBN 2070779319.
  32. Décret du 16 août 1901 portant règlement d'administration publique pour l'exécution de la loi du 1ᵉʳ juillet 1901 relative au contrat d'association, sitiu dixital 'Associanet'.
  33. Laurent Samuel, micro-entreprise-associative/ les quatre piliers del micro-entreprise associative, 23 de mayu de 2007.
  34. Artículos 60 a 79 del Códigu Civil suizu.
  35. Constitución Española (testu integral), seición 2ª: 'De los derechos y deberes de los ciudadanos', páx. 7.
  36. Constitución Española, Boletín Oficial del Estáu.
  37. Guía de Fundaciones n'España, sitiu dixital Fundación Universia, España.
  38. Oxetivos de la Fundación Rafael Escola (Bilbao, España).
  39. Fines y oxetivos de la Fundación Universidá-Sociedá (Sevilla, España).
  40. Fundación Promoción Social de la Cultura (Madrid, España).
  41. Organizaciones sociales y fundaciones (Uruguái), sitiu dixital 'Uruguái Total'.
  42. Fundación Peluffo Giguens: Sofitu al neñu con cáncer, sitiu oficial.
  43. pesu-pa-curar-el-cancer/ Fundación Peluffo Giguens nació “ensin un pesu” pa curar el cáncer, 'L'Observador', 31 d'avientu de 2011.
  44. Fundación Peluffo Giguens - Centru Hemato-Oncologico Pediátricu, sitiu dixital 'PwC'.
  45. Biblioteca Los nuesos Fíos: Valor y Fe, sitiu oficial.
  46. La Biblioteca Los nuesos Fíos cumple 40 años honrando la memoria de los finaos en Los Andes, al traviés de la educación y los llibros, sitiu dixital 'Espectador', 31 de mayu de 2013.
  47. biblioteca-los nuesos-fíos "Valor y fe" emponen a la Biblioteca Los nuesos Fíos, sitiu dixital 'Espectador', 31 de mayu de 2013.
  48. Entrevista a Raquel Arocena y Stella Pérez del Castillo (audiu), sitiu dixital 'Espectador', 31 de mayu de 2013.
  49. Wikimedia Uruguái, sitiu oficial.
  50. Wikimedia Uruguái (integrantes, xeres, actividaes, xuntes, prensa).
  51. Fabián Muro, Qué Pasa Wiki-Uruguái: Dos persones controlen bona parte de lo que s'escribe d'Uruguái en Wikipedia, la enciclopedia online que constrúin los mesmos usuarios, y les entraes más controversiales son, como siempres, Peñarol y Nacional, sitiu dixital 'El País', Uruguái.
  52. Wikipedia, Puntu Tecno - Canal 20, 28 de payares de 2012.
  53. Marcos Carbayeda, Wikicumbre en Buenos Aires: Los responsables de los conteníos de Wikipedia n'Iberoamérica deliberaron sobre la mecánica de la páxina, 'L'Observador', Uruguái, 4 de xunetu de 2011.
  54. Fundación Logosófica en pro de la superación humana, sitiu oficial.
  55. La logosofía, ciencia aplicada a la vida: La Fundación Logosófica propón métodos pa la superación y espansión de les conocencies, sitiu 'El País dixital', 5 d'agostu de 2007.
  56. Gustavo Maglieri, Organizaciones ensin fines d'arriquecimientu (Non-profit organizations), Cares n° 5, Arxentina (1997), páxs. 95-127, cita: « Quien nun vive de dalguna manera pa los demás, apenes vive pa sí mesmu» (Michel de Montaigne).

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Economia social

Artículos conexos[editar | editar la fonte]

Referencies esternes[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Organización sin ánimo de lucro