Mizorán

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Mizorán
Bandera de India India
Champhai, Mizoram, from south, with Zotlang in the foreground.jpg
Seal of Mizoram.svg
Alministración
PaísBandera de India India
ISO 3166-2 IN-MZ
Capital Aizawl
Chief Minister of Mizoram Pu Lalthanhawla
Xeografía
Coordenaes 23°22′N 92°48′E / 23.36°N 92.8°E / 23.36; 92.8Coordenaes: 23°22′N 92°48′E / 23.36°N 92.8°E / 23.36; 92.8
Mizoram in India (claimed and disputed hatched).svg
Superficie 21081 km²
Llenda con Assam, Tripura y Manipur
Demografía
Más información
mizoram.nic.in/
Cambiar los datos en Wikidata

Mizoram ye unu de los ventinueve estaos que, xuntu colos siete territorios de la Unión, formen la Republica de la India. La so capital ye Aizawl. Ta allugáu nel estremu este del país, llindando al norte con Assam y Manipur, al este con Birmania, al oeste con Bangladex y al noroeste con Tripura. Con 1 100 000 habitantes en 2011 ye'l segundu estáu menos pobláu —per delantre de Sikkim—, con 21 000 km², el quintu menos estensu —per delantre de Nagaland, Tripura, Sikkim y Goa, el menos estensu— y con 52 hab/km², el segundu menos densamente pobláu, per delantre de Arunachal Pradesh. El nivel d'alfabetización nesti estáu algama'l 89%, el segundu más altu dempués del de Kerala.

Población[editar | editar la fonte]

Los Mizos o Lushais (asina llamaos por vivir nos Montes Lushai) tienen orixe tibeto-birmanu y son la etnia principal. Hai minoríes de Lai, Mara, Chakma, Hmar, Paite, Bru y otres.

Relixón[editar | editar la fonte]

Cerca del 85% de la población ye de relixón cristiana, mayoritariamente presbiterianos y baptistas. Esti heriedu cristianu repitir na mayoría de los estaos vecinos como Nagaland y Meghalaya. Mizoram ye l'únicu estáu de la India con una mayoría cristiana y, xuntu con Jammu y Caxmir, los dos únicos nos que nun esiste una mayoría hindú.

Distritos[editar | editar la fonte]

L'estáu se dubdivide en 8 distritos según la siguiente tabla:

Distritu Capital Superficie
km²
Habitantes
(Censu: 2011)
Densidá
Hab/km²
Mamit Mamit 3 026 85 757 28,34
Aizawl Aizawl 3 577 404 054 112,96
Lunglei Lunglei 4 538 154 094 33,96
Kolasib Kolasib 1 382 83 054 60,10
Serchhip Serchhip 1 422 64 875 45,62
Saiha Saiha 1 400 56 366 40,26
Champhai Champhai 3 186 125 370 39,35
Lawngtlai Lawngtlai 2 557 117 444 45,93

Hestoria moderna[editar | editar la fonte]

La oposición al gobiernu británicu llevó a la formación de la Unión Mizo en 1946, cercana al Partíu del Congresu, y qu'aceptó la incorporación del territoriu al Estáu de Assam en 1947. La hambruna de 1957 provocó'l descontentu mizo y formóse el "Mizo National Famine Front" empobináu por Laldenga, convertíu nel Frente Nacional Mizo (FNM) en 1963. Nestos años el MNF axuntó un exércitu de diez mil combatientes con sofitu de China.

En 1972 Mizoram llogró autonomía alministrativa, pero nun ameyoró apenes la situación de los mizos, una y bones el control del Estáu quedó en manos del Partíu del Congresu. A mediaos de los años setenta, China retiró'l so sofitu y les dificultaes de caltener bases en Bangladex llevaron a buscar la paz. Laldenga y Rajiv Gandhi alcordaron la paz en 1986 y Mizoram convertir n'estáu de la Unión, con ciertes normes especiales referíes a lleis locales.

Los rebeldes fueron amnistiaos. Un gobiernu de coalición ente'l MNF y el Congresu dirixió l'estáu hasta les eleiciones de 1987, nes que trunfó'l MNF (24 escaños de 40), pero les divisiones del movimientu, con una facción biforcada que se xunió al Congresu en 1988, provocaron el cambéu de mayoría, y ante la inestabilidá decretó'l gobiernu directu dende Nueva Delhi.

Nes eleiciones de 1989 venció'l Partíu del Congresu y tuvo llugar la rebelión d'un grupu mizo, el "Himal Peoples Convention". Esti grupu llegó a un alcuerdu col gobiernu'l 15 de xunetu de 1994. Otra organización rebalba, la "Zomi Reunification Organization of Mizoram" (que cuntaba cola alianza de la tribu Paite de Manipur), preconizaba la reincorporación a Mizoram de les zones habitaes por mizos incluyíes n'estaos vecinos. Poco dempués remontáronse los reang (o bru) contra los mizos, provocando represalies y un ábanu de refuxaos reang escontra Asam y Tripura.

El "Bru National Liberation Front" (que la so nala política yera'l "Bru National Union") esixía un conseyu alministrativu separáu dientro de Mizoram. El 25 de payares de 1998 una coalición ente'l "Mizo National Front" y el "Mizoram Peoples Conference" venció nes eleiciones del estáu (34 escaños sobre 40 y 6 escaños el Partíu del Congresu). L'ex guerrilleru Zoramthanga aportó a la xefatura del gobiernu.

Fechos y cifres[editar | editar la fonte]

  • Grupos étnicos:
  • Relixón (censu 2001):


Mizorán