Coordenaes ecuatoriales

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar

Les coordenaes ecuatoriales son un tipu de coordenaes celestes que determinen l'allugamientu d'un oxetu na esfera celeste respeutu al ecuador celeste y al equinocciu vernal. Denómense Declinación y Ascensión reuta y son equivalentes a la llatitú y llonxitú xeográfiques.

El Sol, per aciu del movimientu real de la Tierra describe una trayeutoria aparente sobro l'esfera celeste denomada, lo mesmo que'l planu que la caltién, eclíptica. A la llinia perpendicular a esti planu denómase-y Exe de la eclíptica, metantu que Oblicuidá de la Eclíptica ye l'ángulu que forma la eclíptica col ecuador celeste. Anguaño val: 23º 26'.

La Llinia d'equinoccios ye l'interseición del Ecuador cola Eclíptica. L'interseición d'esta llinia cola esfera celeste son los puntos equinocciales. Se noma puntu vernal o puntu Aries, al puntu au se proyeuta'l Sol al pasar del hemisferiu Sur al Norte.

Orixe de les coordenaes y unidaes[editar | editar la fonte]

Les coordenaes ecuatoriales sollíñense en roxo. L'eclíptica, en mariellu. El Sol -non representáu- muévese aparentemente pela eclíptica en sen antihorariu, y nel Primer puntu d'Aries pasa al Norte del ecuador celeste, n'azul. Ye la Primavera del hemisferiu Norte. Cuando seis meses dempués aporta al Puntu Llibra asocede lo contrario. Aporta la Seronda nel Norte. Pal hemisferiu Sur, a l'inversa.

Les referencies fundamentales son:

L'equinocciu vernal ye'l puntu d'interseición de la eclíptica col planu ecuatorial celeste, per onde'l Sol pasa de Sur a Norte de talu planu, nel so movimientu aparente pela eclíptica.

L'ecuador celeste ye'l círculu que resulta de la interseición del planu ecuatorial terrestre cola esfera celeste. Ésta y la Tierra, son concéntriques. Mindando l'exe de rotación de la Tierra tenemos l'Exe del mundu, o exe de rotación del movimientu diurnu.

La llinia d'equinoccios (exe x), el diámetru ecuatorial perpendicular (exe y) y l'exe del mundu (exe z), formen el triedru au se representen les coordenaes reutillínies ecuatoriales.


A desemeyanza de les coordenaes horizontales, que tán lligaes a cada llugar d'observación en particular, ye dicir, son coordenaes llocales, les coordenaes ecuatoriales non, darréu que tán referíes a l'esfera celeste. Son una referencia independiente del puntu d'observación. L'equinocciu vernal y l'ecuador celeste nun cimblen, se tea onde se tea. Pol contrariu, l'horizonte llocal y el puntu Sur de les coordenaes horizontales, son distintes pa cada observador. Arriendes, les coordenaes horizontales y horaries cambeen aína, l'ángulu horariu camuda 15º per hora, por efeutu de la rotación de la Tierra, metantu que les coordenaes ecuatoriales, afeutaes pola precesión y nutación, tán práuticamente inmóviles n'intervalos non mui grandes de tiempu. De toes toes, en midides abondo precises hai de considerar talos movimientos pa efeutuar les correiciones afayaízes.

L'ascensión reuta, abreviadamente AR, y denotada por α ("alfa"), ye l'ángulu, midíu sobro l'ecuador celeste, abarcáu ente'l Puntu Aries (equinocciu vernal) y el círculu horariu o meridianu que pasa pel oxetu allupáu. Equival a la llonxitú xeográfica. El so sen positivu ye'l direutu o antihorariu, el mesmu de la rotación terrestre vista dende'l polu Norte. Les sos unidaes son les angulares, espresaes en hores: 24 hores correspuenden a 360º, 1 hora a 15º, etcétera.

Círculu horariu o meridianu celeste d'un astru ye'l círculu máximu que pasa pel astru y los polos celestes.

La declinación ye l'ángulu que formen l'ecuador celeste y l'oxetu. Pa oxetos allugaos ente l'ecuador y el polu norte, la declinación ye positiva y, en casu contrariu, ñegativa. La declinación denótase con δ ("delta"). Equival a la llatitú xeográfica.