Brithenig

Faláu en
Datos
Códigos
ISO 639-3	bzt

Brithenig ye una ideollingua o llingua construyida, qu'entra dientro'l grupu denomáu, n'inglés "conlang". Andrew Smith creóla como divertimentu en 1996, en Nueva Zelanda.

Tien el códigu ISO 639-3 BZT

El brithenig nun se desendolcó pa ser usáu como l'esperantu o la interlingua, dambes llingües auxiliares, nin pa series de ficción, como sí lo ye'l klingon de Star Trek. El xeitu'l brithenig xurdió como un esperimentu pa crear una llingua romance nel supuestu de que'l llatín desplazara a les llingües celtes falaes en Gran Bretaña.

Sicasí, el resultáu de too foi una llingua hermana de les romances como l'asturianu, el català, el francés, el portugués, etc, cola diferencia de tener trazos de les llingües celtes, como'l galés y l'antiguu celta o pallabres esbillaes del inglés o'l bretón. Una distinción a sorrayar pente'l brithenig y el galés, ye qu'esti últimu, ye llingua celta-P demientres el llatín yera una llingua itálica-Q, trazu qu'heredó'l brithenig.

Hebo otres llingües del mesmu xacer que'l brithenig, como, per exemplu, el breathanach, sofitáu na otra rama de llingües celtes (les giodéliques d'Irlanda); el judajca, romance entemecíu col hebréu; el Þrjótrunn, col islandés; el wenedyk, col polacu; el xliponian, qu'esperimentaba cola Llei de Grimm. El Wessic ye una llingua qu'amestaba les antigües llingües celtes coles xermániques, dexando de llau esta vegada les romance.

Vocabulariu

Les más de les pallabres del vocabulariu del brithenig tienen abondu raigañu de les llingües romániques. Amuésase tamién la so rellación col galés.

**Llingües romániques comparaes col Brithenig**
Llatín	Asturianu	Portugués	Inglés	Catalán	Francés	Italianu	Castellán	Retorrománicu	Rumanu	Wenedyk	Brithenig	Galés
brachium	brazu	braço	arm	braç	bras	braccio	brazo	bratsch	braţ	brocz	breich	braich
nĭger	negru	negro	black	negre	noir	nero	negro	nair	negru	niegry	nîr	(du)
cīvĭtas	ciudá	cidade	city	ciutat	cité	città	ciudad	citad	oraş	czytać	ciwdad	(dinas)
mŏrs	muerte	morte	death	mort	mort	morte	muerte	mort	moarte	mroć	morth	(marwolaeth)
canis	perru	cão	dog	gos	chien	cane	perro	chaun	câine	kań	can	(ci)
auris, aurĭcŭla	oreya	orelha	ear	orella	oreille	orecchio	oreja	ureglia	ureche	urzykła	origl	(clust)
ovum	güevu	ovo	egg	ou	œuf	uovo	huevo	ov	ou	ów	ew	wy
ŏcŭlus	güeyu	olho	eye	ull	œil	occhio	ojo	egl	ochi	okieł	ogl	(llygad)
pater	padre	pai	father	pare	père	padre	padre	bab	tată	poterz	padr	(tad)
ignis, fŏcus	fueu	fogo	fire	foc	feu	fuoco	fuego	fieu	foc	fok	ffog	(tân)
pĭscis	pexe	peixe	fish	peix	poisson	pesce	pez	pesch	peşte	pieszcz	pisc	pysgodyn
pĕs	pie	pé	foot	peu	pied	piede	pie	pe	picior	piedź	pedd	(troed)
amīcus	amigu	amigo	friend	amic	ami	amico	amigo	ami	prieten	omik	efig	(cyfaill)
vĭrĭdis	verde	verde	green	verd	vert	verde	verde	verd	verde	wierdzi	gwirdd	gwyrdd
ĕquus, cabăllus	caballu	cavalo	horse	cavall	cheval	caballo	cavallo	chaval	cal	kawał	cafall	ceffyl
ĕgo	yo	eu	I	jo	je	io	yo	jau	eu	jo	eo	mi
īnsŭla	isla/islla	ilha	island	illa	île	isola	islla	insla	insulă	izła	ysl	(ynys)
lĭngua	llingua	língua	lengua	llengua	langue	lingua	lengua	linguatg, lieunga	limbă	lęgwa	llinghedig, llingw	(iaith)
vīta	vida	vida	life	vida	vie	vita	vida	vita	viaţă	wita	gwid	(bywyd)
lac	lleche/ḷḷeite	leite	milk	llet	lait	latte	leche	latg	lapte	łoc	llaeth	llaeth
nōmen	nome	nome	name	nom	nom	nome	nombre	num	nume	numię	nôn	(enw)
nŏx	nueche/nueite	noite	night	nit	nuit	notte	noche	notg	noapte	noc	noeth	(nos)
vĕtus	vieyu	velho	old	vell	vieux	vecchio	viejo	vegl	vechi	wiekły	gwegl	(hen)
schŏla	escuela	escola	school	escola	école	scuola	escuela	scola	şcoală	szkoła	yscol	ysgol
caelum	cielu	céu	cielo	cel	ciel	cielo	cielo	tschiel	cer	czał	cel	awyr
stēlla	estrella	estrela	star	estrella	étoile	stella	estrella	staila	stea	ścioła	ystuil	(seren)
dēns, dĕntem	diente	dente	tooth	dent	dent	dente	diente	dent	dinte	dzięć	dent	dant
vōx	voz	voz	voice	veu	voix	voce	voz	vusch	voce	wucz	gwg	(llais)
aquea	agua	água	water	aigua	eau	acqua	agua	aua	apă	jekwa	ag	(dŵr)
vĕntus	vientu	vento	wind	vent	vent	vento	viento	vent	vânt	więt	gwent	gwynt

Exemplu

El padrenuesu en brithenig:

Nustr Padr, ke sia i llo gel: sia senghid tew nôn: gwein tew rheon: sia ffaeth tew wolont, syrs lla der sig i llo gel. Dun nustr pan diwrnal a nu h-eidd; e pharddun llo nustr phechad a nu, si nu pharddunan llo nustr phechadur. E ngheidd rhen di nu in ill temp di drial, mai llifr nu di'll mal. Per ill rheon, ill cofaeth e lla leir es ill tew, per segl e segl. Amen

Referencies

Enllaces esternos