Artuganciu

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar
Escaramujo
Artugancios en caña.
Hagebutten am Strauch.JPG

El artuganciu[1] (dacuando tamién llamáu en España tapaculo)[2] ye'l frutu pomáceo de los parrotales del xéneru Rosa, y en particular del rosal montesa. Suel ser de color coloráu anaranxáu, pero en delles especies puede variar hasta'l moráu escuru y el negru. Ye un exemplu típicu de cinorrodón.

L'artuganciu ye comestible en crudu, resultando en frescu una escelente fonte de Vitamina C en quitando les granes pilosas del endocarpiu, y ye aptu pa la confección de mermelaes, confitures y auries. Tamién ye un ingrediente corriente en tisanes, munches vegaes entemecíu con hibisco. En Suecia faise sopa d'esta fruta del monte.

Del artuganciu tamién puede estrayese un aceite apreciáu en perfumería.

Usos curatibles[editar | editar la fonte]

  • Unu de los nomes comunes "Gabarda"
  • Tien un altu conteníu en Vitamina C: ente 1700-2000 mg por cada 100 g de productu secu, lo que lo convierte nuna de les fontes vexetales más riques d'esta vitamina.
  • Contién vitamines A, D y Y, y flavonoides antiosidantes.
  • Como remediu natural, atribúyese-y la capacidá de prevenir infecciones de la bixiga, y dizse qu'ayuda en casos de maréu y xaqueca. Son conocíes tamién les sos propiedaes antidiarreicas, de les que n'España -y vien la denominación vulgar de tapaculo.
  • El so altu conteníu en taninos fai que causen estriñimientu.
  • El so aceite, pa usu esternu, ayuda a restaurar la firmeza de la piel poles sos propiedaes nutritives y astringentes de los texíos.
  • Nel Xapón créese que ye bien bonu pa la piel y prepárase en forma de fervinchu.
  • La so mermelada preparar n'Alemaña marinando la magaya col caldu de la cocción de la nuez y esmagayándola darréu, enantes del so amiestu col azucre. Tamién ye antiinflamatoriu y cicatrizante.
Artugancios monteses d'una especie ensin identificar.
Ficheru:Artuganciu lluçanés.jpg
Artuganciu en Sant Boi de Lluçanès, Barcelona, España.

Usu mientres la Segunda Guerra Mundial[editar | editar la fonte]

Mientres la Segunda Guerra Mundial, los escolares británicos teníen asignada la xera de recoyer artugancios. Con estos frutos fabricábase xarabe d'artuganciu, una escelente fonte de vitamina C. D'esta manera, reemplazábense les importaciones de naranxes, atayaes pol bloquéu naval de los submarinos alemanes.

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. artuganciu. (Real Academia Española. Diccionariu Avezáu.)
  2. tapaculo. (Real Academia Española. Diccionariu Avezáu.)

Ver tamién[editar | editar la fonte]