Andes

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener
Los andes, diagrama dixebrando les desemeyaes zones.
Cono de Arita, Salta (Arxentina).

Los Andes (Quechua: Antis, ("rexón de los antis", el nome d'antis ye como denomaben a los pueblos qu'asitiaben la zona) ye una cordelera de montes d'América del Sur, la más llarga del mundu. Percuerre toa la costa occidental de Sudamérica, con una llonxitú d'alredor de 7.000 km. El so anchor varía ente los 200 y los 700 km, y l'altor mediu de la cordelera ye de cuasimente 4.000 m. Los Andes estiéndense por siete países, que de norte a sur son: Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, Chile y l'Arxentina.

A lo llargo d'ella la cordelera apaez sodividida en dellos macizos, que tán separtaos por zones de menor altor. Hai nella, tamién, varies mesetes asitiaes a gran altor sobro'l nivel de la mar. Nelles hai ciudaes tan importantes como Quito, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, Mérida o La Paz. La meseta conocida como l'Altiplanu ye la segunda asitiada a mayor altor del mundu dempués de la meseta tibetana.

Los Andes ye la cadena montañosa más alta del mundo sacante les asiátiques. El so picu mayor, l'Aconcagua, tien un altor de 6.962 m sobro'l nivel de la mar. Pela so banda el picu Chimborazo, nos Andes ecuatorianos, ye'l puntu de la corteza terrestre más alloñáu del centru de la Tierra. Nesta cordelera alcuéntrense tamién los volcanes de más altor del mundu; más de 50 superen los 6.000 m d'altor, siendo'l más altu el de Ojos del Salado (6.893 m), asitiáu na llende entre Chile y l'Arxentina. El picu Alpamayo (5.947 m), asitiáu nos Andes peruanos, ye consideráu como la montaña más guapa del mundu.

A black and white photo of a lake in the Andes Mountains.jpeg


Cumes principales[editar | editar la fonte]

N Picu Altor País 1ª Ascensión
1 Aconcagua 6.962 Arxentina 1897
2 Ojos del Salado 6.893 Arxentina-Chile 1937
3 Monte Pissis 6.795 Arxentina 1937
4 Cerro Bonete 6.759 Arxentina 1970
5 Tres Cruces Sur 6.748 Arxentina-Chile 1937
6 Huascaran Sur 6.746 Perú 1932
7 Llullaillaco 6.739 Arxentina-Chile 1952
8 Mercedario 6.700 Arxentina 1934
9 Cazadero 6.658 Arxentina 1970
10 Huascaran Norte 6.655 Perú 1932


Ecuador Andes, Antisana

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Andes
Wikimedia Commons tien archivos rellacionaos con: