Tiberiu

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Bustu del emperaror romanu.

Tiberiu César Augustu, Tiberius Claudius Nero en llatín, (16 de payares de 42 edC16 de marzu del 37), foi un emperador del Imperiu romanu que gobernó dende'l 18 de setiembre de 14 hasta la so muerte, el 16 de marzu de 37. Convirtióse tres la so muerte nel segundu emperador romanu perteneciente a la Dinastía Xulio-Claudia. Yera fíu de Tiberio Claudio Nerón y Livia Drusilla, perteneciendo por tanto a la gens Claudia.

La so familia emparentó cola familia imperial cuando la so madre divorcióse del so padre y contraxo matrimoniu con Octavio Augusto (39 edC). Tres esti matrimoniu, Tiberiu casó cola fía d'Augusto, Xulia la Mayor. Foi adoptáu formalmente por Augustu'l 26 de xunu del añu 4, entrando a formar parte de la gens Iulia. Tres l'adopción, concediéronse-y poderes tribunicios por diez años.

A lo llargo de la so vida, Tiberiu vio sumir progresivamente a tolos sos posibles rivales na socesión gracies a una serie d'oportunes muertes. Los descendientes d'Augustu y Tiberiu siguieron gobernando l'Imperiu mientres los próximos cuarenta años hasta la muerte de Nerón.

Como tribunu, reorganizó de nuevu l'exércitu, reformando la llei militar y creando nueves lexones. El tiempu en files xubió a venti años (16 años pa un pretorianu o guardia imperial). En cumpliendo'l tiempu de serviciu, los soldaos recibíen una paga que'l so importe provenía d'un impuestu del 5% sobre los heriedos.

Sicasí, darréu enemistóse col emperador Augustu, y viose obligáu a exiliase en Rodes. Tres la muerte de los nietos mayores d'Augustu y previsibles herederos del Imperiu, Cayo César y Lucio Julio César, xuníos al destierru por traición del so nietu menor, Póstumu César, foi llamáu pol emperador y nomáu socesor.

Nel añu 13 los poderes d'Augustu y de Tiberiu fueron prorrogaos por diez años. Sicasí Augustu morrió pocu dempués (19 d'agostu de 14), dexando a Tiberiu como únicu herederu. Tiberiu asocedió al emperador Augustu'l 19 d'agostu del añu 767 dende la fundación de Roma, correspondiente al añu 14 del calendariu cristianu actual. Tres la so entronización, tolos poderes fueron tresferíos a Tiberiu ensin nengún plazu.

Tiberiu convirtióse nun de los más grandes xenerales de Roma. Nes sos campañes en Panonia, Ilírico, Recia y Xermania, Tiberiu afitó les bases de lo que darréu se convertiría na llende norte del Imperiu. Sicasí, a Tiberiu llegóse-y a recordar como un escuru, recluyíu y visiegu gobernante, que realmente nunca quixo ser emperador; Plinio'l Vieyu llamólu «tristissimus hominum» («el más murniu de los homes»).[1] Tres la muerte nel añu 23 del fíu de Tiberiu, Julio César Drusu, la calidá del so gobiernu tornó y el so reináu terminó en terror. En 26 Tiberiu autoexilióse de Roma y dexó l'alministración en manes de los sos dos prefeutos pretorianos Lucio Elio Sejano y Quintu Nevio Cordo Sutorio Macro. Tiberiu adoptó al so nietu Calígula por que-y asocediera nel tronu imperial.


Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Plinio el Viejo, Naturalis Historiæ XXVIII.5.23.

Enllaces externos[editar | editar la fonte]

En castellanu:

Precedíu por:
Augustu
Emperador romanu
1437
Socedíu por:
Calígula
Precedíu por:
Marco Licinio Craso Dives y Cneo Cornelio Léntulo
Cónsul del Imperiu romanu xuntu con Publio Quintilio Varo
13 edC
Socedíu por:
Marco Valerio Mesala Barbado Apiano y Publio Sulpicio Quirino