Terremotu

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Uiquipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener
Movimientu global de les plaques tectóniques, que davezu provoquen los terremotos.

Un terremotu (del llatín terrae, tierra, y motus, movimientu), n'asturianu tamién nomáu seísmu ou sismu (del griegu "σεισμός", tremadura) o, cenciellamente tremadura de tierra (en dalgunes zones considérase qu'un seísmu o sismu o tremadura ye un terremotu de menor fuercia) - ye una sacudida del tarrén xenerada pol choque de les plaques teutóniques y la lliberación d'enerxía nel cursu d'una reorganización de materiales producida d'esmenu na corteya terrestre al superar l'estáu d'equilibriu mecánicu. Los más importantes y frecuentes asoceden cuandu se llibera enerxía potencial elástica acumulada na deformación gradual de les roques contigües al planu d'una falla activa, poro tamién pue asoceder por aciu d'otres causes, por exemplu procesos volcánicos, fundimientu de cavidaes cárstiques o por movimientos de lladera.

Orixe[editar | editar la fonte]

L'orixe de los terremotos alcuéntrase na acumulación d'enerxía que produzse cuandu los materiales del interior de la Tierra s'esplacen, getando l'equilibriu, dende situaciones inestables que yeren consecuencia de las actividaes volcániques y teutóniques que prodúcense principalmente nes llendes de la placa.

Anque las actividaes teutónica y volcánica yeren les principales causes polas que se xeneren los terremotos, esisten otres munchos factores que puen entamalos: esprendimientos de roques nes lladeraes de los montes y el fundimientu de caviernes, variaciones brusques na presión atmosférica por ciclones ya inclusu l'actividá humana. Estos mecanismos xeneren eventos de poca fuercia que xeneralmente yeren catalogaos comu micrusismos, tremadures de los que sólu yeren a decatase los sismógrafos.

Llocalización[editar | editar la fonte]

Los terremotos teutónicos suele producise en zones onde la concentración de fuercias xeneradas poles llendes de les plaques teutóniqes xeneren movimientos de reaxuste nel interior y na superficie de la Tierra. Poro, los sismos o seísmos de ñiciu teutónicu tan asociaos enforma con una formación de falles xelóxiques. Suelen producise al cabu d'un ciclu nomáu ciclu sísmicu, que ye'l períodu de tiempu durante'l cualu s'acumula deformación nel interior de la Tierra que más tarde sedrá lliberada d'esmenu. Dicha lliberación correspuende col terremotu, tres el cualu la deformación entama acumulase otra vuelta.

El puntu interior de la Tierra onde produzse el sismu nómase focu sísmicu o hipocentru, y el puntu de la superficie que s'afaya direutramente na vertical de hipocentru -y que ye'l primer afeutáu pola sacudida- recibe'l nome d'epicentru.

Nun terremotu estrémanse:

  • hipocentru, zona interior fonda, onde se xenera'l terremotu.
  • epicentru, aree de la superficie perpendicular al hipucentru, onde inciden con mayor intensidá les ondes sísmiques.

Propagación[editar | editar la fonte]

El movimientu sísmicu propágase al traviés d'ondes elástiques (asemeyadas a les del soníu), a partir del hipocentru. Les ondes sísmiques presenten tres tipos principales:

  • Ondes llonxitudinales, primaries o P: tipu d'ondes de cuerpu que se propagan a una velocidá d'ente 8 y 13 km/s y nel mesmu sen que la vibración de las partícules. Circulen pol interior de la Tierra, altraviesando tantu llíquidos comu sólidos. Yeren les primeres que rexistren los aparatos de midida o sismógrafos, d'ehí'l so nome "P".
  • Ondes trasversales, secundaries o S: yeren ondes de cuerpu más llentes que les anteriores (ente 4 y 8 km/s). Propáganse perpendicularmente nel sen de vibración de les partícules. Altraviesen únicamente los sólidos y yeen rexistraes en segundu llugar nos aparatos de midida.
  • Ondes superficiales: yeren les más llentas de toes (3,5 km/s) y yeren produtu de la interaición ente les ondes P y S a lu llargu de la superficie de la Tierra. Yeren les más dañibles. Propáganse a partir del epicentru y yeren asemeyaes a les ondes que se forman sobre la superficie de la mar. Este tipu d'ondes yeren les que se rexistran a lu postreru nos sismógrafos.

Terremotos inducíos[editar | editar la fonte]

Anguañu tiense la certeza de que si s'inxectan nel susuelu, yá seya pola mor del desaniciu de deseichos en solución ou en suspensión, o pela estraición d'hidrucarburos, provócase, con un aumentu de la presión intersticial, una intensificación de l'actividá sísmica nes rexones yá sometíes a fuertes tensiones. Bien llueu deberíen controlase meyor estos sismos inducíos y, en consecuencia, prevelos, quiciabesmente pequeños sismos pudieren torgar el surdimientu d'un terremotu de mayor fuercia.