Tales de Mileto

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Gtk-find-and-replace.svg
Esti artículu necesita una revisión por un correutor qu'ha d'ameyorar la so ortografía, la so gramática, la so sintaxis o'l so vocabulariu. Tamién, iguar les referencies o semeyes o con enllaces francíos.
(ver la llista completa d'artículos pa correxir)


Thales de Mileto (en griegu Θαλής ο Μιλήσιος) (h. 639 ó 624 - h. 547/6 e.d.C.) foi l'iniciador del pescudamientu racional sobro l'universu. Darréu d'esto, considérase el primer filósofu. Foi tamién ún de los Siete Sabios de Grecia y tuvo como discípulu y protexíu a Pitágores.

Datos biográficos y anéudotes[editar | editar la fonte]

Tales de Mileto
Lo poco que se conoz de la vida de Tales provién de fontes antigües, dalgunes daqué dispares. Ñació y vivió na ciudá Xónica de Mileto, a orielles del Mar Exéu. Foi fíu d'Euxamies y de Cleobulina (o Cleóbula) y paez ser que tuvo ascendencia fenicia. Como los Xónicos mercadexaben con Exiptu y Babilonia, ye dable que Tales visitare Exiptu de xoven, demientres el reináu de faraón Amasis, au se supón que lu educaren los sacerdotes. Seique foren condiscípulos de so Ferécides de Siros y Solón. Tamién paez que conoció a Pitágores, al que-y encamentó viaxar a Exiptu y educase colos sacerdotes de Menfis y Dióspolis. Deprendió quiciabes astronomía de los babilonios. Anaxímenes y Anaximadru pudieron ser los sos discípulos.

Tanto Heródotu (I, 170) como Dióxenes Laerciu (I, 25) falen d'él como un sabiu conseyeru políticu de Xónicos y Lidios. Heródotu (I, 75) cunta qu'esvió el ríu Halys pa que lu pudiera cruciar l'exércitu de Creso. Aristóteles, cunta na so Política (I, 11, 1259) que tamién rellumó nes finances, darréu qu'una vegada albidró (gracies a los sos conocimientos astronómicos) la gran collecha d'aceitunes pal añu viniente, y dedicóse demientres l'iviernu a mercar toles prenses d'aceite.

Yá nel añu 585 e.d.C., fizo la predicción d'un Eclís solar.

Pensamientu y obra[editar | editar la fonte]

Nos tiempos de Tales, los griegos desplicaben l'orixe del cosmos con mitos d'héroes y dioses antropomórficos. En contra, Tales argumentaba que l'agua ye l'orixe de toles coses, quiciabes, la primera desplicación con sencia del mundu físicu ensin facer referencies a lo sobronatural.

Ye dable que fuere ún de los primeros homes que llevaron la xeometría al mundu griegu, y Aristóteles considéralu como'l primeru de los φυσικόι o "filósofos de la natura". Munches d'estes idees paecen provenir de la so educación exipciana. D'igual mena, l'idea de que la tierra llexa nel agua, paez tener sofitu nes idees cosmogóniques del Oriente prósimu.

Dalgunos estudiosos sofiten que Tales nun escribió nenguna obra, y que'l so conocimientu tresmitióse de mena oral. Sicasí, otros camienten que sí dexó obres (faciendo casu de les fontes antigües) y citen ente elles: "Astronomía náutica", una obra "Sobro'l solsticiu" y otra "Sobro l'equinociu".

Pa Tales l'agua ye la xénesís o arché (arh.é):

  • L'agua (hydron) ye l'entamu de toles coses.
  • La tierra llexa sobro l'agua.
  • Too tá "llarao de dioses".

Ver tamién[editar | editar la fonte]