Mes

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar

Un mes (del llatín mensis) ye caún de los dolce periodos de tiempu, d'ente 28 y 31 díes, nos que se dixebra l'añu. N'asturianu casique tolos meses tienen un nome de orixe llatinu. Asina, Marzu yel' mes dedicáu a Marte Dios romanu de la guerra, Xunu ye'l mes dedicáu a Juno, Febreru debe'l so nome a les Februa nes Lupercales, el festival dela purificación na Antigua Roma,.. etc. Sicasí, la cultura popular camudó la mena de nomar dalgunos meses, y asina tenemos que setiembre curia rellación col mes númberu 7, ochobre col mes nu8, y lo que tendría de ser los meses 9 y 10 denómense n'asturianu: Payares y Avientu respeutivamente.


Xineru | Febreru | Marzu | Abril | Mayu | Xunu | Xunetu | Agostu | Setiembre | Ochobre | Payares | Avientu


El porqué setiembre yera'l 7u mes y ochobre el 8u tien l'aniciu en que na dómina romana, l'añu entamaba en marzu (primer mes) La duración afitose de mena que s'intercaltriaren los meses de 30 y 31 díes. Sicasí xunetu y agostu tienen dambos 31 díes, darreú que como xunetu yera'l mes dedicáu a Xuliu César (na mayoría de llingües el nome'l mes deriva de Xuliu) y agostu a César Augustu, camentóse qu'esti últimu nun tenía de ser de menos díes que'l dedicáu a Xulio César, y d'esti móu foi febreru el que quedó con menos díes que los demás. Asimesmo, la esistencia de dolce meses tien rellación coles dolce constelaciones y cola numberación docenal.

Duración en díes de los meses del añu[editar | editar la fonte]


Unidaes de tiempu
Múltiplos y submúltiplos del segundu
yotasegundu | zetasegundu | exasegundu | petasegundu | terasegundu | xigasegundu | megasegundu | miriasegundu | quilosegundu | hectosegundu | decasegundu | segundu | decisegundu | centisegundu | milisegundu | microsegundu | nanosegundu | picosegundu | femtosegundu | atosegundu | zeptosegundu | yoctosegundu
Otres unidaes de tiempu
minutu | hora | día | selmana | mes | añu | llustru | década | sieglu | mileniu | cron | eón
Sistemes de midida
Sistema Internacional | Sistema Métricu Decimal | Sistema Ceguesimal | Sistema Téunicu | Sistema Anglosaxón | Sistema Xaponés