John von Neumann

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
John von Neumann nos años 1940.

John von Neumann (János Lajos Margittai Neumann) (28 d'avientu de 19038 de febreru de 1957) foi un matemáticu, nacíu n'Hungría, que fizo delles importantes contribuciones en física cuántica, análisis funcional, teoría de conxuntos, informática, economía y otres munches estayes.

El so nome orixinal yera János Lajos Margittai Neumann, y nació en Budapest (el mayor de tres hermanos). El so pá yera abogáu. Ya de nuéu víase que tenía capacidades estraordinaries de memoria y de cálculu. So pá mercó un títulu nobiliariu en 1913, y d'ehí la marca de nobleza d'Austria nel so apellidu, "von". Camudóse'l nome por "John" cuando foi a vivir a los Estaos Xuníos, nos años 1930.

Doctoróse en matemátiques na Universidá de Budapest a los 23 años. Estudió química en Suíza, y ente 1926 y 1930 foi profesor priváu en Berlín.

Invitáronlu na Universidá de Princeton en 1930, y foi ún de los cuatro primeros miembros del Institute for Advanced Study (Institutu d'Estudios Avanzáos). Ehí trabayó dende 1933 fasta que morrió.

En 1937 nacionalizóse ciudadanu de los Estaos Xuníos, y en 1938 diéron-y el Böcher Memorial Prize pol so trabayu n'análisis.

Von Neumann foi entamador en teoría de xuegos, trabayó nel Proyeutu Manhattan, y fízo trabayos perimportantes en mecánica cuántica, pero ye conocíu de manera especial pol so trabayu n'informática. L'arquiteutura von Neumann ye la de práuticamente tolos ordenadores non paralelos de anguañu, y ta venceyada al furrulamientu de los llinguaxes imperativos.

Selected works[editar | editar la fonte]

  • 1923. On the introduction of transfinite numbers, 346–54.
  • 1925. An axiomatization of set theory, 393–413.
  • 1932. Mathematical Foundations of Quantum Mechanics, Beyer, R. T., trans., Princeton Univ. Press.
  • 1944. Theory of Games and Economic Behavior, with Morgenstern, O., Princeton Univ. Press, online at archive.org.
  • 1945. First Draft of a Report on the EDVAC TheFirstDraft.pdf
  • 1963. Collected Works of John von Neumann, Taub, A. H., ed., Pergamon Press. ISBN 0-08-009566-6
  • 1966. Theory of Self-Reproducing Automata, University of Illinois Press.