Timgad

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Timgad
Patrimoniu de la HumanidáUNESCO
Porte timgad.jpg
Arcu romanu de Traxano. Plantía:Mapa de localización
Llugar Bandera d'Arxelia Arxelia
Criterios Cultural: ii, iii, iv
Referencia 194
Inscripción 1982 (VI Sesión)
Área Estaos árabes
Coordenaes 35°29′03″N 6°28′07″E / 35.484237°N 6.468666°E / 35.484237; 6.468666Coordenaes: 35°29′03″N 6°28′07″E / 35.484237°N 6.468666°E / 35.484237; 6.468666
Cambiar los datos en Wikidata

Timgad (n'árabe تيمقاد, tamién llamada Thamugadi o Thamugas polos romanos) foi una ciudá colonial romana asitiada nel Norte d'África, a unos 35 km de la ciudá de Batna, na actual Arxelia. Les sos ruines son notables por ser unu de los meyores exemplos calteníos del planiamientu urbanu romanu en cuadrícula usáu nes sos colonies, hasta'l puntu de ser llamada como "la Pompeya del Norte d'África".[1] Allugar nes coordenaes 35°27′N 6°38′E / 35.450°N 6.633°E / 35.450; 6.633, y foi declarada Patrimoniu de la Humanidá pola Unesco nel añu 1982.[2]

Historia[editar | editar la fonte]

La ciudá foi fundada ex nihilo pol emperador Traxano en redol al añu 100 como una colonia militar, principalmente como un bastión contra los bereberes de les cercanes montes Aures. La so población orixinal consistió na so mayoría nos veteranos del exércitu romanu procedentes de la frontera parta, compensaos con tierres na nueva ciudá pelos sos años de serviciu.

Columnes en Timgad

La ciudá conoció una esistencia pacífica a lo llargo de los sos primeros sieglos, convirtiéndose nun centru d'actividá cristiana a principios del sieglu III, y nun nucleu donatista nel IV.

Nel sieglu V la ciudá foi escalada polos vándalos antes de cayer en cayente. Nel añu 535 el xeneral bizantín Salomón dirixó una espedición militar pa recuperar la ciudá, que foi repoblada como centru cristianu. Esta nueva etapa duró apenes un sieglu, cuando foi escalada polos bereberes nel sieglu VII y definitivamente abandonada. La ciudá sumió asina de la hestoria hasta'l so afayu y escavación nel añu 1881.

El fechu de que la ciudá nun fora reocupada tres el sieglu VII fixo posible'l so bon estáu de caltenimientu actual, xuníu a la espansión del desiertu del Sahara, que soterró la ciudá so una capa de arena d'un metro de grosez, cubriendo les estructures y l'área circundante, bien fértil y apta pa l'agricultura nel momentu de la so fundación.

Carauterístiques[editar | editar la fonte]

Alcontrada na interseición de seis camino, la ciudá foi cercada pero non fortificada. Diseñada orixinalmente pa una población de 15.000 persones, la ciudá devasó rápido les sos especificaciones orixinales y creció más allá de la rejilla ortogonal, en forma menos entamada.

Cercos funerarios

El diseñu en cuadrícula ye perfectamente visible nel trazáu ortogonal de la ciudá, destacando'l decumano y el cardu al tar delineados por aciu una columnata corintia parcialmente restaurada. El cardu nun traviesa dafechu la ciudá, sinón que intersecciona al decumano nun foru.

Nel estremu occidental del decumano írguese un arcu del trunfu de 12 m d'altor, denomináu'l arcu de Timgad o'l arcu de Traxano, una denominación bien habitual nel mundu romanu pa designar a otros arcos del trunfu impulsaos por Traxano. La estructura, que foi parcialmente restaurada en 1900, ta realizada en arenisca y consiste en tres arco flanqueados por columnes corinties, midiendo'l central d'ellos más de tres metros d'anchor.

Tamién esiste un Templu Capitolino consagráu a Xúpiter, con unes dimensiones similares a les del Panteón de Roma. Cerca allúgase una ilesia cuadrada con ábside circular que data del sieglu VII, y al sudeste de la ciudá, una ciudadela bizantina alzada nos últimos años d'ocupación de Timgad.

Otros edificios destacaos na ciudá son un teatru de 3.500 llocalidaes, en bien bones condiciones y qu'inclusive s'utiliza na actualidá pa representaciones teatrales, según cuatro termes, una biblioteca y una basílica.

Notes[editar | editar la fonte]

Teatru romanu de Timgad.
  1. Entrada de Timgad na Enciclopedia Columbia
  2. Unesco (1982). «Timgad». Consultáu'l 5 de setiembre de 2009.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]






Timgad