Sami septentrional
| |
|---|---|
| Faláu en | |
| Falantes | ~20 000 |
| Puestu | Nun ta ente los 100 primeros. (Ethnologue 1996) |
| Familia | Llingües uráliques Finu-ugrio |
| Alfabetu | Alfabetu llatín |
| Estatus oficial | |
| Oficial en | 2 condaos y 4 conceyos de Noruega, 4 municipalidaes de Finlandia. |
| Reguláu por | Nun ta reguláu |
| Códigos | |
| ISO 639-1 | se |
| ISO 639-2 | sme |
| ISO 639-3 | sme |
Sami septentrional col 5 | |
El sami septentrional o sami del norte (tamién escritu como sámi o saami, d'antiguo lapón) ye la más falada de les llingües sami. Falar na parte norte de Noruega, Finlandia y Suecia. Envalórase que ye faláu por ente 15 000 y 25 000 persones.
Escritura
[editar | editar la fonte]El sami septentrional escribir con una versión estendida del alfabetu llatín que consta de 29 lletres. Esti alfabetu foi aprobáu en 1979 y modificáu per última vegada en 1985.
Alfabetu
[editar | editar la fonte]| А а | Á á | B b | C c | Č č | D d | Đ đ | E e |
| F f | G g | H h | I i | J j | K k | L l | M m |
| N n | Ŋ ŋ | O o | P p | R r | S s | Š š | T t |
| Ŧ ŧ | U u | V v | Z z | Ž ž |
Fonoloxía
[editar | editar la fonte]Consonantes
[editar | editar la fonte]| Llabial | Dental | Alveolar | Palatal | Velar | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nasal | plana | m | n | ɲ | ŋ | |
| glotalizada | ʔm | ʔn | ʔɲ | |||
| Oclusiva / Africada |
sorda | p | t | t͡s | t͡ʃ | k |
| sonora | b | d | d͡z | d͡ʒ | ɡ | |
| preaspirada | ʰp | ʰt | ʰt͡s | ʰt͡ʃ | ʰk | |
| Fricativa | sorda | f | s | ʃ | h | |
| sonora | v | ð | ||||
| Aproximante | Central | j | ||||
| Llateral | l | ʎ | ||||
| Vibrante | r | |||||
Vocales
[editar | editar la fonte]| Anterior | Posterior | |
|---|---|---|
| Zarrada | i /i/ | u /u/ |
| Media | e /y/ | o /o/ |
| Abierta | á /a/ | a /ɑ/ |
Dialeutos
[editar | editar la fonte]El sami septentrional estremar en cuatro dialeutos: torne, finnmark occidental, finnmark oriental y sami del mar.
Gramática
[editar | editar la fonte]Caso gramaticales
[editar | editar la fonte]El sami septentrional tien 7 casos gramaticales nel singular, anque la forma del xenitivu y acusativu son asemeyaos, asina que dalgunos dicen que la llingua tien non más que 6 casos:
El esivo tien la mesma forma (-n) nel singular y nel plural: mánnán (como neñu/s).
Consulta la edición de Wikipedia en sami septentrional.
Referencies
[editar | editar la fonte]Enllaces esternos
[editar | editar la fonte]
Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a Sami septentrional.
