Idioma mohawk

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Picto infobox comicballoon.png
Mohawk
'Kanien’kéha (kanjʌ̃ʔˈɡɛhai)
Faláu en Flag of the United States.svg Estaos Xuníos d'América
Flag of Canada.svg Canadá
Zona Ontario
Quebec
Nueva York
Falantes 3.000[1][2]
Familia Amerindiu

 Iroqués
  Iroqués septentrional
   Mohawk

Estatus oficial
Oficial en Nengún país
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 nengún
ISO 639-2 moh
ISO 639-3 moh

L'idioma mohawk (autoglotónimu: kanien’kéha) ye la llingua tradicional del pueblu mohawk. Pertenez a la familia de les llingües iroqueses y tien unos 3.000 falantes en Estaos Xuníos y Canadá.

En Akwesasne esiste una escuela primaria onde s'enseña esti idioma a los neños; los padres tamién tán tratando de revigorizar esti idioma. Un llingüista que realizó grandes apurras al respeutu ye Mark Baker.

Dialeutos[editar | editar la fonte]

El mohawk tien 3 dialeutos principales: Occidental (6 Naciones y Tyendinaga), Central (Ahkwesáhsne), y Oriental (Kahnawà:ke y Kanehsatà:ke); les diferencies ente elles ye na llarga. Esto rellaciónase al pueblu mohawk nel sieglu XVIII. La pronunciación de la /r/ ye fuerte en tolos dialeutos.

  Fonoloxía subxacente !Occidental Central Oriental
'7' /tsjata/ [ˈʤaːda] [ˈʤaːda] [ˈʣaːda]
'9' /tjohtu/ [ˈdjɔhdũ] [ˈɡjɔhdũ] [ˈʤɔhdũ]
'enagua' /kjaʔtʌʔs/ [ˈɡjàːdʌ̃ʔs] [ˈɡjàːdʌ̃ʔs] [ˈʤàːdʌ̃ʔs]
'perru' /erhar/ [ˈɛrhar] [ˈɛlhal] [ˈɛrhar]

Fonoloxía[editar | editar la fonte]

El fonema va siguíu (usando l'AFI). La so representación fonolóxica ye en /slashes/, y na ortografía mohawk estándar.

Consonantes[editar | editar la fonte]

Una interesante carauterística de la fonoloxía del mohawk ye que nun esisten consonantes llabiales, sacante n'aportaciones del francés y del inglés, onde s'usen [m] y [p] (mátsis matches y aplám Abraham); Estos soníos son amiestes tardíes a la fonoloxía del mohawk ya introduciéronse dempués de la colonización europea. La pallabra "mohawk" ye un exónimo.

Dental Palatal Velar Glotal
Nasal n
Oclusiva t k ʔ
Africada d͡ʒ
Fricativa s h
Aproximante l j w
Vibrante r

Vocales[editar | editar la fonte]

  Anterior Central Posterior
Zarrada i   ũ
Media y ʌ̃ o
Abierta   a  

i, y, a, y o son vocales non nasales, ente que ʌ̃ y ũ (Vease tamién AFI Alfabetu Fonéticu Internacional) son vocales nasalizadas; les versiones non nasalizadas de ʌ̃ y ũ nun asoceden nel llinguaxe.

Referencies[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]




Idioma mohawk