Idioma chucoto

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Chucoto
Luoravetlano
Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ
Faláu en Flag of Russia.svg Rusia
Zona Siberia
Falantes ~10.400
Familia Chucoto-camchatca

 Septentrional
  Chucoto

Estatus oficial
Oficial en Plantía:Xeodatos Chukotka Chukotka
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 nengún
ISO 639-2 les mios
ISO 639-3 CKT

L'idioma chucoto (chukchi) o'l idioma luoravetlano (en chucoto: ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ) ye un idioma paleosiberiano faláu polos chucotos.

La llingua, xuntu col coriaco, el kerek y l'itelmeno formen la familia chucoto-camchatca.

En Llibru coloráu de la Unesco la llingua apaez como en peligru d'estinción.

Escritura[editar | editar la fonte]

Hasta l'añu 1931 l'idioma chucoto nun tenía un alfabetu oficial. Sicasí nos años 20 del sieglu XIX empezaron los primeros intentos de traducción de testos relixosos al chucoto. En 1823 foi publicáu'l primer llibru en chucoto.[1]

A principios del sieglu XX Vladimir Bogoraz afayó amueses d'escritura pictográfico del pastor de renos Tenevil. La escritura de Tenevil yera de la so propia invención, y nunca foi usada más allá de la so familia.

En 1931 foi creáu l'alfabetu chucoto basáu nel alfabetu llatín:

А а Ā ā B b C c D d Е е Ē ē Ә ә
Ә̄ ә̄ F f G g H h I i Ī ī J j K k
L l M m N n Ŋ ŋ O o |

style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ō ō

P p Q q
R r S s T t O o |

style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ū ū

V v W w Z z
Ь ь

Sicasí nos llibros de testu utilizaba una variación distinta:

А а B в C c D d Е е Ә ә F f G g
H h I i Ь ь J j K k L l M m N n
Ŋ ŋ O o |

style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | P p

Q q R r S s T t O o
V v W w Z z

En 1937, esti alfabetu, xuntu con otros alfabetos llatinos creaos unos años antes na Xunión Soviética, foi reemplazáu por un alfabetu cirílicu. De primeres ésti foi'l alfabetu rusu cola adición de los dígrafos К’ к’ y Н’ н’. Nos 1950 estos fueron reemplazaos poles lletres Ӄ ӄ y Ӈ ӈ. Estes nueves lletres utilizábense principalmente en llibros de testu, ente que la prensa utilizaba l'antigua versión. A la fin de los 1980, foi introducida la lletra Ԓ ԓ pa reemplazar la Л л y asina amenorgar el tracamundiu cola pronunciación de la lletra rusa de la mesma forma. L'alfabetu chucoto modernu ye'l siguiente:

А а Б б В в Г г Д д Е е Ё ё Ж ж
З з И и Й й К к Ӄ ӄ Ԓ ԓ (Л л) М м Н н
Ӈ ӈ О о П п Р р С с Т т У у Ф ф
Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ Ы ы Ь ь
Э э Ю ю Я я '

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]



Idioma chucoto