Ciro Luis Urriola

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Ciro Luis Urriola
8CiroU.jpg
Vida
Nacimientu Ciudá de Panamá3  de xunetu de 1863
Nacionalidá Bandera de Panamá Panamá
Fallecimientu Ciudá de Panamá26 de xunetu de 1922, 59 año
Estudios
Llingües castellanu
Oficiu
Oficiu políticu
Cambiar los datos en Wikidata

Ciro

Luis Urriola octavu presidente de la República de Panamá dende'l 3 de xunu de 1918 al 1 d'ochobre de 1918. Nació'l 3 de xunetu de 1863 na ciudá de Panamá. Tenía 55 años al encargase de la presidencia; morrió'l 26 de xunetu de 1922 a los 59 años nel Hospital de Rancón, zona del Canal de Panamá.

Estudió la primaria nel seminariu de los Padres Xesuites de Panamá, Terminando los estudios secundarios en Bogotá, nel Colexu de San Bartolomé. Depués estudió Ciencies Naturales nel Colexu de Santo Inés y estudió medicina na Universidá de Bogotá, Doctoráu que llogró en 1888.

Vida pre-presidencial[editar | editar la fonte]

Torna a Panamá en 1888 a exercer el so oficiu. En 1893 encargar de Medicatura de Sanidá del Puertu de Panamá per cuatro años. Viaxa a París y en 1898 estudia bacterioloxía y enfermedaes nervioses. Dempués establezse en Dublín onde llogra'l diploma en llicenciáu en partos, lo que güei día ye la obstetricia. Vuelve a Panamá en 1901, en plena guerra de los mil díes, onde la so adhesión al lliberalismu cáusalu problemes. Dempués de la independencia foi miembru de la Convención Nacional Constituyente. En 1903 ye nomáu médicu al serviciu de policías y presos del vieyu Hospital Santu Tomás, y dende entós dedícase al estudiu de paludismo. En 1904 torna a París como delegáu del Congresu de Tuberculosis y sigue a Roma onde estudia la malaria.

De vuelta a Panamá, en 1906, gracies a el so esfuerciu funda la sala de maternidá del Santu Tomás depués de la Escuela de Obstetricia, de la cual foi'l so xefe a partir de 1909. Foi diputáu a l'Asamblea Nacional de 1914 a 1918, presidiéndola en dellos periodos.

¿Cómo foi escoyíu Presidente?[editar | editar la fonte]

Al morrer Ramón Maximiliano Valdés asoceder Urriola como'l so Primera Designáu, siendo escoyíu pal bienio ente 1916 a 1918. El so periodu terminaba en septiembre cuando l'Asamblea Nacional tenía d'escoyer a los nuevos designaos. Primeramente teníen de realizase eleiciones municipales y pa diputaos.

Perfil de la so xestión[editar | editar la fonte]

Práuticamente empezando'l so periodu, Urriola dictó'l Decretu 80 del 20 de xunu de 1918, pol cual suspendió indefinidamente les próximes eleiciones. Esta decisión recibió'l refugo xeneral, pos s'abarruntaba que Urriola quería perpetuase nel poder. Pablo Arosemena Alba y Ricardo Arias suscribieron un memorándum a Estaos Xuníos nel que solicitaben que se restableciera l'orde constitucional, basáu nel artículu 136 de la Constitución, Estaos Xuníos dio-y un ultimátum a Urriola por que respetara la fecha de les eleiciones. Al nun acatar la orde, soldaos estauxunidenses ocuparon la ciudá de Panamá y Colón.

Entós lleváronse a cabu les eleiciones y púnxose en vixencia'l Códigu Sanitariu. Estaos Xuníos tamién aprovechó la oportunidá pa evitar contingentes militares a Veraguas y Chiriquí al mes siguiente. Nesti últimu llugar permanecieron hasta 1920. Magar les propuestes de Urriola, en septiembre l'Asamblea Nacional escoyó a Belisario Porras Barahona como Primer Designáu encargáu de la Presidencia pol bienio 1919-1920 en revesoses eleiciones. Urriola nun tuvo nengún llogru relevante na so curtia y problemática xestión.

Vida post-presidencial[editar | editar la fonte]

Nes eleiciones de 1920 postulóse como candidatu y el so oponente foi Belisario Porras Barahona, pero a última hora decidió nun allegar a les urnes ante la evidente superioridá del so rival. Retirar a la vida privada y morrió al poco tiempu.

Intereses[editar | editar la fonte]

  • Urriola dedicar a buscar tratamientu pal paludismu y pa les enfermedaes Cholaogue o Colagogo, que la so marca rexistró n'Estaos Xuníos y que goció de fama ente los panameños.
  • Nos documentos rellacionaos a les honres aciages de Urriola menten a una Sra. llamada Enriqueta, con un apellíu del que namás se conoz la so primer inicial: "L". Naide asegura que se topa casáu con ella. Urriola nun dexó descendencia.

Fontes bibliográfiques[editar | editar la fonte]

  • Ministeriu de la Presidencia. El presidentes de Panamá. Estudiu Cronolóxicu y analís estadísticu.
  • Castillero, Ernesto J. Galería de Presidentes de Panamá. Panamá, 1935.
  • Caxa d'Aforros. Forxadores de La nuesa Nación, 1999.
  • Plasmu Lara, J.A.Galería de Gobernantes de Panamá(1821-1971) Imprenta Litho Garzo S.A. payares de 1971.
  • Diariu'l Cronista, anunciu de Ciro Urriola. Como apaez nel llibru los Oríxenes de la República de Panamá al traviés de les postales. Bancu continental de Panamá, Obra de Vicente Pascual L.; Panamericanes, formes ya Imprentadores 2002.


Predecesor:
Ramón Maximiliano Valdés
Presidente de Panamá
1918
Socesor:
Pedro Antonio Díaz
Predecesor:
Rodolfo Chiari
Primer vicepresidente de Panamá
1916-1918
Socesor:
Ramón F. Acevedo



Ciro Luis Urriola