Canal Bárbara

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

Plantía:Retayar imaxe El canal Bárbara [Nota 1] ye unu de los canales fueguinos que dixebra la islla Santa Inés de la islla Clarence na rexón austral de Chile xuniendo les agües del estrechu de Magallanes coles del océanu Pacíficu. [Nota 2]

Alministrativamente pertenez a la Rexón de Magallanes y Antártica Chilena, provincia de Magallanes, comuña de Punta Arenas. [1]

Dende fai aproximao 6000 años hasta metá del sieglu XX les sos costes fueron habitaes pol pueblu kawésqar. A empiezos del sieglu XXI esti pueblu fuera prácticamente escastáu pola aición del home blancu. [2]

Percorríu[editar | editar la fonte]

La canal Bárbara comunica'l estrechu de Magallanes col océanu Pacíficu Sur, dixebrando la islla Santa Inés de la islla Clarence. Tien 45 milles de llargu, dende'l so entrada norte nel cabu Edgeworth hasta la islla Henry pel sur. El so cursu ye trabancosu pola configuración de les costes de les islles que dixebra y polos baxos fondos ya islles qu'hai nel so cursu. Polo xeneral ye anchu y fondu, pero tien delles angosturas, la principal ye'l pasu Shag, llimpiu y fondu, pero na so parte más angosta tien namái un cable d'anchu.

La corriente creciente provien del norte ye dicir dende'l estrechu de Magallanes, la vaciante cuerre en sentíu opuestu. Les corrientes tiren con fuercia nes angosturas, nel pasu Shag, en sizigia, llega a 7 nuedos. Nel so cursu hai dellos bonos puertos, tales como puertu Dean y puertu Nutland ente otros. [3]

Historia[editar | editar la fonte]

Dende fai unos 6000 años les sos agües yeren percorríes polos pueblos kawésqar y yámanas, nómades canoeros, pañadores marinos. qu'allegaben a esti sector del archipiélagu de Tierra del Fueu en busca de pirita de fierro cola qu'encendíen fueu. Esto duró hasta mediaos del sieglu XX en que prácticamente yá fueren escastaos pola aición del home blancu.

Mientres l'añu 1713 la tartana francesa Santa Bárbara al mandu del capitán Marchant efectuó trabayos hidrográficos nos canales fueguinos. Afayó l'actual canal Bárbara, al que bautizó col nome de la so nave y tamién afayó otra canal paralela a esti al que llamó Jarouzel, probablemente l'actual canal Acwalisnan. [4] [5]

A fines del sieglu XVIII, a partir del añu 1788 empezaron a llegar a la zona los balleneros, los lloberos y cazadores de foques ingleses y estauxunidenses y finalmente los chilotes. [6]

N'abril de 1828 el comandante Phillip Parker King a bordu de la goleta Adelaide efectuó la reconocencia y llevantamientu de partir norte de la canal. Al pasu púnxolu Shag pola gran cantidá de mabees que la sobrevolaben. (Shag=Mabea) [7] Tamién esquizó partir sur del pasu Shag, especialmente'l senu Xeláu onde atopó gran cantidá de xelu llexando que s'esprendía d'un gran glaciar. [8]

Mientres los años 1897 y 1898 la cañonera Magallanes de l'Armada de Chile efectuó trabayos hidrográficos na canal. [9]

La canal ta dientro de la Reserva nacional Alacalufes dependiente de la Corporación Nacional Forestal. [10]

El so entrada norte qu'inclúi la islla Cayetano, el pasu Shag y el senu Xeláu pertenecen a lo que se conoz como Parque Marín Francisco Coloane, una Área Marina Costera Protexía de Múltiples Usos (AMCP-MU) impulsada pol gobiernu de Chile y que'l so oxetivu ye caltener la área d'alimentación de la Ballena Gorrumba (Meganoptera novaeangliae), caltener la área de reproducción del Pingüín de Magallanes (Spheniscus magellanicus) y Llobu Marín Común (Otaria flavencens), y protexer les comunidaes ecolóxiques asociaes. [11]

Economía[editar | editar la fonte]

N'el so agües reparen llobos de mar, llondres, delfines y ballenes. Tamién hai gran cantidá de camarones coloraos, alimentu principal de les ballenes. A empiezos del sieglu XXI esplótase la estraición de centolles.

Turismu[editar | editar la fonte]

A cuntar de fines del sieglu XX delles empreses implementaron el ecoturismo marítimu dende la ciudá de Punta Arenas hasta la área norte de la canal Bárbara qu'axunta un relativamente bon accesu y tien curiosos qu'inclúin whalewatching, pinguineras, llobos marinos, fauna polo xeneral y paisaxes.

Islles y castros[editar | editar la fonte]

Islla Cayetano[editar | editar la fonte]

Atópase metanes la entrada a la canal Bárbara dende l'estrechu de Magallanes. Ta 2 milles al sureste del cabu Edgeworth y a 3½ milles al sur del grupu Charles. Tien 6 milles de llongura na so exa N-S y 5½ milles na exa Y-W.

Los llaos norte y oeste de la islla formen la mariña oriental de la entrada norte de la canal Bárbara. Los sos llaos esti y sur tán dixebraos de la islla Clarence por canales que nun son navegables pola cantidá d'islles, castros y angosturas que presenten.

Nel sector NE álzase'l monte Sylvia y nel sector SW el monte Cayetano. Na so mariña esti abre'l puertu Lángara. [12]

Islla Guardián Brito[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Islla Guardián Brito

Allugada al SE de la islla Santa Inés y al Y de la badea Stokes. Tien 14 milles de llongura na exa N-S y 8 d'anchu na direición Y-W [13]

Islles Staines[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Islles Staines

La islla tien pocu más de 5 milles de llongura por 1¼ d'anchu. Asitiada a 4 milles al este del puertu Hewett. Esprende escontra l'oriente, escontra la canal Bárbara, numberoses islles, la mayor llamada Otazo, y castros que bloquien casi totalmente la canal que dixebra les islles Staines y Guardian Brito. [14]

Islla Stanley[editar | editar la fonte]

Artículu principal: Islla Stanley

Atópase 3 milles al este del grupu de les islles Staines. Xuntu con otres islles, castros y estorbises formen otru grupu nel que destaca pol so porte la islla Santibañez y los castros Contramaestre, los más alloñaos escontra'l sur.

Nel so estremu NW asítiase un monte de 213 metros d'altu. Al este de dichu monte atopa la caleta Orompello y al sur del mesmu, la caleta Gomez. [15]

Castros Mogotes[editar | editar la fonte]

Ye un grupu de castros que s'atopa na exa de la canal ente les islles Staines y l'islla Stanley. [16]

Canales, pasos y angosturas[editar | editar la fonte]

Canal González[editar | editar la fonte]

Dixebra la islla Santa Inés de la islla Guardián Brito y xune la canal Bárbara col océanu Pacíficu al traviés de la badea Stokes. Tien aproximao 10 milles de llongura empobinada al NE-SW. La so entrada pola canal Bárbara denominar pasu Lagreze.

Ye anchu y llimpiu. Bien fondu y seguro pal saléu de too tipu d'embarcaciones. [13]

Pasu Shag[editar | editar la fonte]

Atopar a 4 milles al SW de la entrada norte de la canal Bárbara ente la islla Santa Inés y l'islla Cayetano. El so cursu ta apexáu por baxos fondos, castros ya islles que namái dexen el so saléu bordiando la mariña de la islla Santa Inés.

El pasu ye llimpiu y fondu. Na parte más angosta, al altor de la islla Wet, tien namái un cable d'anchu. El so saléu sigue ente la islla Santa Inés y l'islla Alcayaga. La corriente creciente tira escontra'l sur y la vaciante escontra'l norte. En sicigias algama los 7 nuedos. [17]

Pasu Adelaida[editar | editar la fonte]

Comunica les canales Bárbara y Cockburn. Ye llimpiu y fondu. De bon saléu. Dixebra l'estremu suroeste de la islla Clarence de les islles Enderby y Vidal Gormáz. [16]

Paso Águila[editar | editar la fonte]

Comunica les canales Bárbara y Cockburn. Bien fondu y llimpiu, bono de salear. Ta allugáu ente les islles Clavel y les islles Enderby y Vidal Gormáz. [16]

Paso Sur[editar | editar la fonte]

Comunica les canales Bárbara y Cockburn. Bien fondu,llimpiu y de bon saléu. Ta ente les islles Clavel y l'islla Henry. [16]

Angostura Sur[editar | editar la fonte]

Formar ente la islla Santa Inés y l'islla Browell. Tien la llongura d'una milla en direición NW-SE y un anchu d'aprosimao 4 cables. Pal so saléu encamienta faéselo a media canal pero un tanto más cerca de la islla Browell.

Ta nel sector sur de la canal Bárbara, que ye la parte más difícil de toa'l so saléu. La so entrada dende l'océanu ye por ente les islles del grupu Magill, la carta de saléu ye la meyor guía pal navegante. [18]

Badees, senos y ancones[editar | editar la fonte]

Badea Broderip[editar | editar la fonte]

Ta allugada 5 milles al oeste del pasu Shag. Na so mariña norte formen delles caletas que tienen bonos fondeaderos. La meyor ye caleta Dinner, abrigada y con bon fondeadero en 18 metros. [19]

Badea Brown[editar | editar la fonte]

Atópase 5 milles al SSW de la badea Nort. Ufierta fondeadero nuna pequeña caleta del llau norte de la so entrada en 14 metros de fondura y fondu de sable. Partir sur de la entrada a la badea ta cubierta de castros. [14]

Senu Xeláu[editar | editar la fonte]

Allugar na punta norte de caleta Dinner. Nél balera un aventexu de gran estensión qu'esprende grandes témpanos que la corriente o'l vientu abasnen fora del estuariu. Ye bien fondu y nun s'atopó fondeadero. [19]

Ancón Smyth[editar | editar la fonte]

Atópase darréu al sur de la caleta Dighton y a 2,5 milles al SW del cabu Edgeworth. Tien un sacu de 3,5 milles en direición WNW y un anchu mediu de ½ milla. Esta arrodiada per tierres bien elevaes. Ye bien fonda, sacante en caleta Earle onde hai fondeadero pa casos d'emerxencia. Los cuetos del fondu tán cubiertos por glaciares. [20]

Puertos y caletas[editar | editar la fonte]

Puertu Dean[editar | editar la fonte]

Asitiáu 5 milles al WNW del pasu Shag. Ta nun estuariu que sigue la mesma direición del aventexu del senu Xeláu. Ye bien fondu y nun se conoz onde fondiar. [21]

Puertu Nutland[editar | editar la fonte]

Atópase 2,5 milles al sur de la badea Broderip, señaláu poles islla Hill. Nel so fondeadero de sable y fango se sondan 15 a 18 metros. [19]

Puertu North[editar | editar la fonte]

Allugáu 10 milles al sur de la islla Browell y na mariña esti de la islla Guardián Brito. Medianamente seguro pa naves chiques.

El tramu de la canal Bárbara entendíu ente'l puertu Nort y l'islla Staines, más al sur, ta apináu d'estorbises y petones. [22]

Puertu Hewett[editar | editar la fonte]

Atopar nel estremu SE de la islla Guardián Brito sobre'l pasu Aviador Ibañez. Ye pequeña pero ye un bon llugar d'espera. El fondeadero ta nel llau norte del puertu en 16 metros de fondura. [14]

Caleta Warrington[editar | editar la fonte]

Abrir nel mariniegu este de la islla Santa Inés na mariña occidental de la entrada dende l'estrechu de Magallanes a la canal Bárbara.

Ufierta bon fondeadero anque ta bien abierta al vientu del este. [20]

Caleta Dighton[editar | editar la fonte]

Ta allugada na entrada de la canal Bárbara dende l'estrechu de Magallanes sobre la mariña de la islla Santa Inés. Anque abierta al vientu del Y ufierta un bien bon fondeadero en 36 metros de fondura frente a una sablera de sable. [20]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Notes[editar | editar la fonte]

  1. Encamiéntase lleer esti artículu teniendo a la vista un atles y/o les cartes de saléu de les zones que se menten. https://mapcarta.com/es/20143232
  2. Mientres munchos años, hasta empiezos del sieglu XX, consideróse que les islles del grupu del NW del archipiélagu de Tierra del Fueu yeren namái dos grandes islles: la islla Santa Inés y l'islla Clarence, pos nun s'esquizaren dafechu nin llevantaren les canales Córdoba depués Abra y Acwalisnan

Referencies[editar | editar la fonte]

Bibliografía utilizada[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]










Canal Bárbara