Qi xi

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

Plantía:Ficha de fiesta

El Qi Xi (chinu: 七夕, pinyin: qī xī, lliteralmente «La Nueche de los Sietes») con otra gran cantidá de nomes populares como Día chinu del amor, Festival del doble siete,[1] o Festival de la pega, celebrar nel séptimu día del séptimu mes llunar nel calendariu chinu; d'ende'l so nome. Aquella nueche la población puede contemplar l'alcuentru de dos estrelles llamaes localmente «pregueru de vaques» y «doncella que saluda»; estes estrelles son protagonistes de delles hestories que formen parte de la tradición oral china.[1]

A esti día tamién se-y conoz colos siguientes nomes:

  • «El festival pa pidir por habilidá» (qi qiao je);
  • «El cumpleaños de los siete hermanes» (chinu tradicional: 七姊誕, pinyin: qi jie dan), especialmente en Cantón;
  • «La nueche de les habilidaes» (chinu: 巧夕, pinyin: qiǎo xī).

En 2014 el festival coincide col 2 d'agostu del calendariu gregorianu.[2]

La hestoria del arrieru y la texedora[editar | editar la fonte]

A finales del branu, les estrelles Altair y Vega alzar nel cielu nocherniegu, y los chinos, cunten la siguiente hestoria d'amor, de la cual esisten distintes versiones:

Un mozu arrieru llamáu Niulang (niú láng: «l'arrieru» o «pastor de vaques», la estrella Altair) atopar nel so camín con siete hada bañándose nun llagu. Afaláu pol so traviesu compañeru'l güe, furtia les sos ropes y esperen a ver qué asocede. Hermanar faes escueyen a la hermana menor y la más bella, Zhinü (Zhï nü, «la texedora», la estrella Vega), pa recuperar les sos ropes. Ella facer, pero como Niulang ver desnuda, vese obligada a aceptar la so propuesta de matrimoniu. Ella resulta ser una maraviyosa esposa y Niulang un bon maríu, y son bien felices xuntos. Pero la Diosa del Cielu (quien en delles versiones ye la madre de Zhinü) afaya qu'un simple mortal casóse con una fada, provocando la so roxura. (N'otra versión, la Diosa obliga a la fada a volver a la so xera de texer coloridas nubes nel cielu, una y bones ella nun podía faelo mientres taba casada con un mortal). Tomando la so anfiler, la Diosa abre'l cielu formando un anchu ríu pa dixebrar a los dos amigos pa siempres (y formando asina la Vía Láctea, que dixebra a Altair y Vega).

Zhinü permanez pa siempres a un llau del ríu, texendo tristemente el so telar, mientres Niulang ver dende llueñe, y curia de los sos dos fíos (los dos estrelles que lo arrodien β y γ de la constelación de la Águila).

Pero una vegada al añu, toles pegues del mundu se compadecen d'ellos y vuelen hasta'l cielu pa formar una ponte («la ponte de les pegues», Que Qiao) sobre la estrella Deneb na constelación de Cygnus, por que los amantes puedan axuntase per una sola nueche, na séptima nueche de la séptima lluna.

Variaciones de la hestoria[editar | editar la fonte]

  • Tamién se diz que la Diosa del Cielu se compadeció y decidió dexa-yos axuntase nel séptimu día del séptimu mes llunar, trescalada pol amor que se profesaben ente ellos.
  • Ye l'Emperador del Cielu, o'l padre d'ella (otres vegaes ye la madre d'ella), quien caltién a los amantes separaos, con cuenta de que se concentren nel so trabayu en llugar del romance (la versión maoísta de la ética del trabayu)
  • La estrella Deneb ye una fada que fai de chaperona cuando los amantes axuntar na ponte de les pegues.
  • En llugar d'una vegada al añu, esiste otra versión onde s'axunten una vegada al mes.

Tradiciones[editar | editar la fonte]

Mientres el Qi Xi, asitiar nel patiu una corona de flores y les moces solteres o acabante casar faen una ufrienda a Niulang y Zhinü que consiste en fruta, flores, té y polvu facial (cosméticu). Al rematar la ufrienda, la metá del polvu facial esparder nel techu, ente que'l restu estremar ente les nueves. Créese que con esto les moces xunir cola guapura de Zhinü.

Otra tradición ye que les moces tiren una aguya de coser nun tazón llenu d'agua na nueche de Qi Xi como una prueba de la so habilidá como corduderes. Si l'aguya llexa sobre l'agua en llugar de fundise, créese que ye un niciu de que la moza ye una cordurera habilidosa.

Nesti día les mocines amuesen les sos artes doméstiques, cuantimás la de talláu de melón y alcen plegaries p'atopar un bon maríu..

Variantes de la festividá n'otros países d'Asia[editar | editar la fonte]

El festival xaponés de la «séptima nueche» (tanabata), celebráu'l 7 de xunetu, conmemora l'alcuentru d'Orihime (Vega) y Hikoboshi (Altair). Delles ciudaes celebren el tanabata el 7 d'agostu y otres nel séptimu día del séptimu mes del calendariu lunisolar xaponés.

Otres cultures d'Asia Oriental celebren nel séptimu día del séptimu mes llunar nel calendariu chinu, que, por casu, en 2006 asocedió'l 31 de xunetu.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]




Qi xi