María Maluenda

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
18-12-2003 00:00
María Maluenda
María Adela Maluenda Campos.jpg
presidenta de la Cámara de Diputados de Chile Traducir

Vida
Nacimientu Santiagu6  de marzu de 1920
Nacionalidá Bandera de Chile Chile
Fallecimientu

Santiagu29  d'agostu de 2011

(91 años)
Sepultura Parque del Recuerdo Traducir
Estudios
Estudios Universidá de Chile
Llingües castellanu
Oficiu
Oficiu actriz y política
Llugares de trabayu Santiagu
Creencies
Partíu políticu Partíu pola Democracia
IMDb nm0540828
Cambiar los datos en Wikidata

María Adela Maluenda Campos (Santiago, 6 de marzu de 1920-ibídem, 29 d'agostu de 2011)[1] foi una actriz y política chilena. Foi militante del Partíu Comunista de Chile y del Partíu pola Democracia. Ente 1965 y 1969 y ente 1990 y 1994 foi diputada de la República.

Foi una activa defensora de los derechos humanos mientres la dictadura militar chilena, especialmente tres la muerte del so fíu, el sociólogu José Manuel Parada Maluenda nel Casu Degollados.

Biografía[editar | editar la fonte]

Fía de Juan Agustín Maluenda Vidaurre y María Campos Gutiérrez, fizo los sos estudios primariu y secundariu nel Licéu N° 4 de Recoleta.[2] Estudió na Universidá de Chile, au cursó un añu la carrera de derechu y otru la de pedagoxía en castellán. Darréu dedicóse a l'actuación, que deprendió de forma autodidacta.[3][4]

En 1941, Maluenda formó parte del grupu que fundó'l Teatru Esperimental de la Universidá de Chile. La primer función del teatru foi La guardia cuidadosa, protagonizada pola actriz.[4] Tres años más tarde, foi protagonista de la película Hollywood ye asina, dirixida por Jorge Délano, una de les primeres cintes sonores filmaes en Chile.[5] Desempeñóse amás nel radioteatru y trabayó na BBC.[4]

En 1946, contraxo matrimoniu col actor Roberto Parada, col que tuvo dos fíos, José Manuel y María Soledad.[2][6] Maluenda xunióse al Partíu Comunista en 1958. Foi diputada mientres el periodu 1965-1969, electa pola Séptima Agrupación Departamental «Santiago», Primer Distritu, representando a aquel partíu. Mientres el gobiernu de Salvador Allende foi embaxadora de Chile en Vietnam ente 1972 y 1973.[3][7]

El 29 de marzu de 1985,[8] el so fíu José Manuel, quien trabayaba na Vicaría de la Solidaridá, foi secuestráu y asesináu. El so cuerpu apaeció a otru día al pie de los d'otros dos profesionales.[9] El fechu foi conocíu como «Casu Degollados» y, tres les investigaciones feches, súpose que los crimes foran perpetraos por axentes de la Direición de Comunicaciones de Carabineros (DICOMCAR).[10]

Mientres la segunda metá de la década de 1980, Maluenda participó nel Movimientu por Eleiciones Llibres, que buscaba terminar col Réxime Militar al traviés de la inscripción nos rexistros eleutorales y el plebiscitu. L'actriz criticó'l rol de grupos estremistes, como'l Frente Patrióticu Manuel Rodríguez, y deslligóse del Partíu Comunista por diferencies de fondu.[11] En 1987, Maluenda participó na fundación del Partíu pola Democracia.[4]

En 1990, postuló como diputada representando a aquel partíu pol distritu 17, siendo eleuta pal periodu llexislativu 1990-1994. Foi presidenta provisional de la Cámara'l 11 de marzu de 1990 y presidió la sesión d'instalación en virtú de lo dispuesto nel Artículu 1.° Transitoriu, incisu 2ᵁ de la llei Nᵁ 18.918 Orgánica Constitucional del Congresu Nacional.[12] Integró la Comisión Permanente de Rellaciones Esteriores, Asuntos Interparllamentarios ya Integración Llatinoamericana y la de Derechos Humanos, Nacionalidá y Ciudadanía.

Nun foi a la reeleición pal siguiente periodu.

María Maluenda finó en Santiago'l 29 d'agostu de 2011. Los sos restos foron velaos nel salón d'honor de la see de Santiago de la Cámara de Diputaos y el so funeral realizó'l 30 d'agostu nel campusantu Parque de l'Alcordanza.[7][13][14]

Hestoria eleutoral[editar | editar la fonte]

Eleiciones parllamentaries de 1989[editar | editar la fonte]

Candidatu !Pactu !Partíu !Votos


% Resultancia
Ramón Elizalde Hevia Concertación pola Democracia PDC 61.640 33,07% Diputáu
María Maluenda Campos Concertación pola Democracia PPD 54.939 29,47% Diputada

Democracia y Progresu

UDI 37.033 19,87%
Carlos Martínez Democracia y Progresu RN 13.802 7,40%

Lliberal-Socialista Chilenu

ILE 12.876 6,91%
Denise Barroilhet Monardes Alianza de Centru AN 2.427 1,30%

Alianza de Centru

ILD 1.832 0,98%
Enrique Barra González Independiente (Fora de Pactu) IND 1.869 1,00%

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Fina María Maluenda, exdiputada y fundadora del PPD». La Tercera (latercera.com). 29 d'agostu de de 2011. http://latercera.com/noticia/politica/2011/08/674-389347-9-fina-maria-maluenda-ex-diputada-y-fundadora-del-ppd.shtml. Consultáu 'l 29 d'agostu de 2011. 
  2. 2,0 2,1 «Adiós a una valiente: Restos de María Maluenda van ser despidíos nel ex Congresu». Radio Tierra (29 d'agostu de 2011). Consultáu'l 1 de setiembre de 2011.
  3. 3,0 3,1 «A los 91 años morrió l'actriz y ex diputada María Maluenda». La Segunda (29 d'agostu de 2011). Consultáu'l 30 d'agostu de 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Letelier, Jorge (29 d'agostu de 2011). «vida-de-teatru-y-activismu.shtml María Maluenda, una vida de teatru y activismu». La Tercer. Consultáu'l 29 d'agostu de 2011.
  5. «alcordanza-de-maria-maluenda-en-hollywood-ye-asi-1944/noticies/2011-08-29/113430.html Una alcordanza de María Maluenda en "Hollywood ye asina" (1944)». La Nación. Consultáu'l 30 d'agostu de 2011.
  6. «María Maluenda». CineChile.cl. Consultáu'l 1 de setiembre de 2011.
  7. 7,0 7,1 Muñoz, Sylvia (30 d'agostu de 2011). «democracia María Maluenda, una visionaria nel arte y na democracia». Universidá de Chile. Consultáu'l 31 d'agostu de 2011.
  8. Comisión Interamericana de Derechos Humanos (s/f). «Capítulu III - Derechu a la vida: D. Execuciones illegales - f. Execuciones sumarias». www.cidh.org. Consultáu'l 3 de setiembre de 2011.
  9. «Archivo Chile: Historia Políticu Social - Movimientu Popular: Bachelet encabeza actu por 21 años del Casu Degollaos». www.archivochile.com (29 de marzu de 2006). Consultáu'l 3 de setiembre de 2011.
  10. «Archivo Chile: Historia Políticu Social - Movimientu Popular: El crime de Carabineros que respigó a Chile». www.archivochile.com (30 de marzu de 2006). Consultáu'l 3 de setiembre de 2011.
  11. Álvarez, Rolando, Julio Pintu y Verónica Valdivia (2006). La so revolución contra la nuesa revolución: El bracéu marxista-gremalista nos ochenta. LOM Ediciones, 77-79. ISBN 9562829995.
  12. Ministeriu del Interior (05 de febreru de 1990), Llei 18918: Ley orgánica constitucional del Congresu Nacional, http://www.leychile.cl/Navegar?idNorma=30289&idVersion=1990-02-05, consultáu 'l 29 d'agostu de 2011 .
  13. «Santiago: Restos de María Maluenda son velaos nel Salón d'Honor de la Cámara de Diputaos». Biobiochile.cl (29 d'agostu de 2011). Consultáu'l 29 d'agostu de 2011.
  14. «Emotiva ceremonia marca funeral de María Maluenda». La Nación (30 d'agostu de 2011). Consultáu'l 30 d'agostu de 2011.
  15. «Votación Candidatos por Distritu 17». Ministeriu del Interior. Archiváu dende l'orixinal, el 24 de setiembre de 2009. Consultáu'l 21 de setiembre de 2011.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]