Llingües zan

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Distribución xeográfica Cáucasu, Anatolia
Países Flag of Georgia.svg Xeorxa
Flag of Turkey.svg Turquía
Falantes 700.000
Filiación xenética

Karveliana
  Karto-zan

    Idioma zan
Subdivisiones Mingreliano
Laz
Ver tamién
Idioma - Families - Clasificación de llingües
[editar datos en Wikidata]

L'idioma zan, o zanuri, ye'l términu convencional usáu por dellos llingüistes pa describir la unicidá del mingreliano y el laz, que son los miembros más estrechamente emparentaos de la familia de llingües caucásiques meridionales o kartvelianas. El mingreliano y el laz nun son mutuamente intelixibles na so totalidá, pero los falantes d'una llingua pueden reconocer pallabres de la otra.

L'antiguu idioma zan foi faláu en Cólquida (o Colchis), un reinu de la Edá del Bronce na mariña sudeste del mar Negru. Por esta razón, el llingüista A. Shanidze propunxo'l cólquido o colquiano pa nomar a esta llingua xuníu. El términu Zan provien del nome greco-romanu d'unu de los xefes de les tribus de Cólquida, que ye'l mesmu nome dáu pa los mingrelianos y los esvanos (grupu kartveliano del noroeste).

Historia[editar | editar la fonte]

L'idioma zan dixebrar del Idioma proto kartveliano sobre'l sieglu VIII a. C., y foi faláu por una comunidá continua asitiada a lo llargo de les mariñes del mar Negru, na actual Trebisonda, Turquía, y l'oeste de Xeorxa.

A mediaos del sieglu VII, los falantes Zan estremar pola intrusión de falantes del xeorxanu procedente de la Iberia caucásica (este de Xeorxa), emburriaos polos árabes, que tomaron les rexones d'Imereti, Guria y Ayaria.

Dixebraos xeográficamente, y depués por política y relixón, los Zan del norte y del sur posiblemente derivaron nos mingrelianos y los lazes. Desque la diferenciación básica yera completa nos primeros tiempos modernos, non puede falase d'un idioma zan unificáu anguaño. Na actualidá, el laz ye faláu pol pueblu laz en Turquía y nuna pequeña parte d'Ayaria, al sudoeste de Xeorxa, ente que'l mingreliano ye faláu pol pueblu mingreliano principalmente en Mingrelia al noroeste de Xeorxa y en Abḥasia.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

  • Amerijibi-Mullen, Rusudan (ed., 2006), K’olxuri (megrul-lazuri) ena: Colchian (Megrelian-Laz) language. ICGL (Universali: Tbilisi, Xeorxa), www.icgl.org. (see also the review of this book by Andrew Higgins.)
  • Jost Gippert/Irakli Dzocenidze/Svetlana Ahlborn, The Zan language. Armazi Project: Georgian Academy of Sciences (Chikobava Institute of Linguistics).



Lenguas zan