Saltar al conteníu

Llingües bantús nororientales de la mariña

Esti artículu foi traducíu automáticamente y precisa revisase manualmente
De Wikipedia
Llingües bantús nororientales de la mariña
Distribución xeográfica África Oriental
Países Bandera de Kenya Kenia
 Tanzania
Filiación xenética

Níxer-Congu
  Volta-Congu
    Benue-Kwa
      Benue-Congu
        Bantoide
          Bantú
            Bantú NE

              Bantú NE de la Mariña
Códigu Glottolog nort3209
Ver tamién
Idioma - Families - Clasificación de llingües
[editar datos en Wikidata]

Les llingües bantús nororientales de la Mariña son llingües bantús falaes a lo llargo de la mariña de Tanzania y Kenia ya inclúi llingües del interior de Tanzania falaes dende la mariña hasta l'área de Dodoma[1] Na clasificación xeográfica de Guthrie, estes llingües clasificáronse dientro de los grupos G y Y.

Llingües del grupu

[editar | editar la fonte]

Les llingües o complexos dialeutales bantús nororientales de la mariña son:

Les llingües ruvu tienen una similaridad léxica de 60–70%.

El Mbugu (Ma'a) ye una llingua mista con base léxica fundamentalmente d'orixe Pare-Taveta.

Comparanza léxica

[editar | editar la fonte]

Los numberales en distintes llingües bantús nororientales de la mariña de los grupos Pare y Seuta son:[2]

GLOSA Pare Seuta PROTO-
SEUTA
Asu BondeiMushunguluNguluShambalaZigula
'1'mwemweŋamósiyumweŋgabosiimwe*mwe
'2'mbirimbiikáidi-idikaili-idi*-bidi
'3'ndatundatukatátu-tatukatatu-tatu*-tatu
'4'n̩neń̩nɛkán̩ne-nekaa̩ne-ne*-ne
'5'kathanoʃánoʃáno-ʃanokaʃanu-ʃanu*-ʃanu
'6'mtandatu(síta)tanɖátu(sita)mtandatu-tandatu*-tanɖatu
'7'mfungate(sába)fuŋgáte(saba)mfungate-fungate*-fuŋgate
'8'mnanenánɛm̩nânenanemnaane-mnane*mnaːne
'9'kendakendatʃênɖa(tisa)keenda-tʃenda*ke(ː)nda
'10'ikumikúmikúmikumkumimloŋgo*kumi

Les formes ente paréntesis son numberales árabes que pasaron a estes llingües al traviés del suaḥili que ye una llingua bien influyida pol árabe. Pal grupu Ruvu los numberales son:

GLOSA Ruvu PROTO-
RUVU
GogoKaguluKutuKwereLuguruZaramo
'1'monga-mwedu-imwe-imweyumwe-imwe*-mwe
'2'nyejete-ili-bili-mbiliweli-bili*-bili
'3'idatu-datu-datu-natuwadatu-datu*-datu
'4'inne-ne-ne-nnewane-ne*-nne
'5'ihano-ʃanu-tano-tanowatano-tano*-tano
'6'mtandatumtandatu(sita)(sita)(sita)(sita)*-tandatu
'7'mpunghatimfuŋgate(saba)(saba)(saba)(saba)*-fuŋgate
'8'mnanamnananamenanewanane-nane*-nanɛ
'9'ichendaikenda(tisa)(tisa)(tisa)kenda*-kenda
'10'ikumiikumikumikumikumikumi /
loŋo
*(i-)kumi

Pal grupu sabaki los numberales son:

GLOSA Sabaki PROTO-
SABAKI
ChimiiniComoranuMakweMwaniNgazidjaShangajiSuaḥili
'1''mɔ́ji /
'múːsi
moʒa-móːʤamʼmoʤamonʦi-móːte /
(wahíːti)
mɔ́ʤa*moʤa
'2'm'bɪɹimbili-wíːlimbiremɓili-wíːri /
(tʰenéːne)
mbíli*m-biri
'3'n̥tʰa'ratʰruʈatu-táːel tonatuɳɖaru-ʈáːʈʰo /
(taláːtha)
tátu*n-taːel to
'4''n̥ɛ́n̩ne-ǹ̩ńynʼnénne-ne /
(áːruba)
ń̩nɛ*n-ne
'5''n̥tʰaːnɔʦanu-táːnunʼtanonʦanu-tʰáːnon
/ (háːmsa)
tánu*tʰáːnon
'6'('sítʰa)(sita)(síːta)(sita)ɳɖadʲaru(síːtʰa)(síta)
'7'('sábːa)(saba)(sáːba)(saba)mfukare(sabáː)(sába)
'8''náːnɛnane-náːnenanenane-náːne /
(tʰamáːníya)
nánɛ*naːnɛ
'9''kɛ́ːndɹaʃenɗa(tíːsa)kʰɛ́ntaʃenɗa(tíːsíya)(tísa)*ke(ː)nɗa
'10'ʔi'kʰʊ́el miokumikúːel miokumekumekʰúːel mio /
(ańʃára)
kúmi*kumi

Referencies

[editar | editar la fonte]
  1. Derek Nurse & Thomas Spear, 1985, The Swahili
  2. Bantu Numerals (E. Chan)