Idioma candoshi

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Candoshi-Shapra-Murato
Faláu en Bandera del Perú Perú
Zona Dto. de Loreto
Falantes ~3.000 (1981)[1]
Puestu Non nos 100 mayores (Ethnologue 1996)
Familia Candoshi-Chirino
Estatus oficial
Oficial en Nengún país
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 nengún
ISO 639-2 cbu
ISO 639-3
Candoshi language.png
Estensión del candoshi-shapra-murato

El candoshi, shapra o murato ye un idioma, que constitúi l'únicu superviviente d'una pequeña familia de llingües de Perú.

Historia[editar | editar la fonte]

Nel sieglu XVI los europeos entraron en contautu con grupos que falaben llingües candoshi, emparentaes col modernu candoshi-sapra-murato. El subgrupu murato foi contactáu per primer vegada en 1744, y aguantáronse a ser evanxelizaos por misioneros xesuites n'evanxelizalos en 1748.[2][3]

Clasificación[editar | editar la fonte]

El candoshi paez rellacionáu col escasamente documentáu chirino. En cuanto al parentescu con otres families de llingües establecíes, el candoshi foi comparáu coles llingües jivaroanas vecines, anque David Payne, que primeramente propunxo qu'esistía parentescu, asitióse darréu en contra probando que parte de les coincidencies léxiques deber a préstamos léxicos.

Como se mentó David L. Payne (1981) investigó la posible rellación ente les llingües jivaroanas y el candoshi, propuesta enantes por Greenberg, y anque atopó similaridades léxiques, toos ellos términos de la flora y la fauna, especialmente susceptibles de ser oxetu de préstamu léxicu. En David L. Payne (1990: 84–5) yá nun se considera'l jívaro-candoshi como una unidá filoxenética convicente, y menta similaridades ente'l candohi, l'arawak y el caribeñu.

Finalmente, Kaufman (1994) propón tamién una rellación ente'l candoshi, l'omurano (mayna) y el taushiro.[4]

Llingües candoshis[editar | editar la fonte]

Les llingües que formaríen la familia candoshi seríen:

  • Candoshi, faláu nel departamentu peruanu de Loreto.
  • Chirino, faláu nel sieglu nos departamentos peruanos d'Amazones y Cajamarca.
  • Rabona, faláu na provincia ecuatoriana de Zamora Chinchipe. Rivet (1934) y Toreru (1993) clasificar como una llingua candoshi, anque Adelaar (2004) considera que la evidencia ye pocu concluyente.

El chirino y el rabona tán documentados mientres el sieglu XVI, y son mentaos por Pedro Cieza de Lleón (1553) y en Rellación de la tierra de Xaén (1586) documentu darréu arrexuntáu dientro de les Rellaciones xeográfiques d'Indies de Jiménez de la Espada.

Referencia[editar | editar la fonte]

  1. Anatole V. Lyovin (1997). An Introduction to the Languages of the World. Oxford: Oxford University Press, pp. 339. ISBN 0-19-508116-1.
  2. Chirif y Mora, 1977.
  3. Adelaar, 2004, p. 457
  4. Adelaar, 2004, p. 456

Bibliografía[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


Idioma candoshi