Diferencies ente revisiones de «Pictavín-santonxés»

Saltar a navegación Saltar a la gueta
ensin resume d'edición
m
El '''pictavín-santonxés''' o '''parlanjhe''' (''poetevin-séntunjhaes'' nel proiu idioma, ''poitevin-saintongeais'' en [[francés]] ) ye una de les [[llingües d'oïl]]. Fálase nel oeste de [[Francia]], nun territoriu que correspuende más o menos a les provincies históriques de [[Poitou]] y [[Saintonge]]. Los falantes d'esta llingua tán repartíos anguaño ente los departamentos de [[Vendée]], [[Deux-Sèvres]], [[Charente Marítimu]], la mayor parte de [[Vienne]], la metada occidental de [[Charente]], el noreste de [[Xironda]], el noroeste de [[Dordoña]] el sur de [[Loira Atlánticu]] , [[Maine y Loira]] y [[Indre y Loira]].
 
Anguaño atópense bien de rasgos del pictavín-santonxés y, en xeneral de les fales d'oïl del oeste como'l [[normandu]], nel francés de [[Quebec]], [[Acadia]] y [[Lluisiana]]. Esti fechu suel esplicase porque la la mayoría de los colonos franceses instalaos n'América del norte a partir de [[1608]] yeren orixinarios de rexones del oeste del país, como Poitou o [[Normandía]] .
{{entamu}}
 
Anque forma parte anguaño de les llingües d'oil, el ''parlanjhe'' ta consideráu una fala de trensición col [[occitanu]]. De fechu, nel so orixe formaba parte de les llingües d'oc. Asina, el primer [[trovador]] conocíu, nel sieglu XI foi un conde de [[Poitiers]], [[Guilhem IX]], lo que paez indicar que la llingua de la corte nesta ciudá yera l'occitanu. Los intercambios comerciales col norte, la presión de la llingua alministrativa y la instalación de colonos de rexones septentrionales en Saintonge llevaron a esta llingua a averase cada vez más a los dialectos d'oïl.
[[Categoría:Llingües]]
[[Categoría:Francia]]
 
Por embargu, tovía se puen alcontrar dellos rasgos léxicos comunes entre'l pictavín-santonxés y l'occitanu : ''ine grole'' (n'occitanu ''una graula'', cuervu) ; ''ine ajhace'' ( n'occitanu ''una ajaça'' una pega) ; ''in parpallun'' (n'occitanu '' un parpalhol'' una capirina) ; ''lés mojhétes'' (n'occitanu ''las monjetas'', les fabes) ...
[[en:Poitevin-Saintongeais]]
 
[[fr:poitevin-saintongeais]]
Ente les característiques qu'estremen el ''parlanjhe'' d'otres fales vecines destaquen:
[[nds:Poitevin-saintongeais]]
* la presencia de demostrativos específicos (''çheù'', ''chéte'', ''çhéle'', ''çhés'' )
[[pl:Poitevin-saintongeais]]
* la palatalización de delles consonantes (''bllanc'', ''pllén'' , ''çhuvrir'' ..., frente a les formes ''blanc'', ''plein'', ''couvrir'' del francés )
[[wa:Pweturlin]]
* la evolución de la terminación llatina -ellum a -ea (''martea'', frente al francés ''marteau'').
 
Los testos más antiguos que se conocen son un drama llitúrxicu del sieglu XI tituláu ''Lés Vérjhes sajhes é lés Vérjhes foules'' (les vírxenes bones y les vírxenes allocaes), una versión de la [[Crónica del pseudo-Turpín]] (principios del sieglu XIII) , el códigu de [[costume|Costumes]] de Charroux ([[1247]]), o les versiones de los [[sermón|sermones]] de [[Maurice de Sully]] y de la crónica ''Tote l'istoiere de France'' (Tola historia de Francia) del sieglu XIII.
 
 
== Dellos autores en Pictavín-santonxés ==
* [[Jean Drouhet]] ([[1617]]-[[1681]])
* [[Jean Babu]] ([[1631]]-[[1700]]).
* [[François Gusteau]] ([[1699]]-[[1761]])
* [[Jean-Henri Burgaud des Marets]] ([[1806]]-[[1873]])
* [[Auguste Gaud]] ([[1857]]-[[1924]])
* Jean Athanase, conocíu como [[Yan Saint-Acère]] ([[1861]]-[[1932]])
* Marc-Henri Evariste Poitevin, conocíu como [[Goulebenéze]] ([[1877]]-[[1952]]).
* [[Yves Rabault]] ([[1910]]-[[1990]])
* [[Jean-François Migaud]] (nacíu en [[1937]])
* [[Freddy Bossy]] (nacíu en [[1954]] )
* [[Eric Nowak]] (nacíu en 1964)
* [[André Pacher]].
 
== Bibliografía ==
* Liliane Jagueneau: ''Le parlanjhe de poitou-Charentes-Vendée en 30 questions''. La Geste Editions , La Mothe Achard, 1999.
 
== Enllaces esternos ==
 
[http://pivetea.free.fr/poetevin-sentunjhaes.ht Páxina sobre la llingua , en pictevín-santonxés y francés]
 
 
[[Categoría: Llingües romániques]]
 
[[en:Poitevin-Saintongeais]] [[nds:Poitevin-saintongeais]]
1292

ediciones

Menú de navegación