Abia de las Torres

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Wikipedia:Correxir


Abia de las Torres
BodegasAbiaDeLasTorres 001.JPG
Bandera de Abia de las Torres.svg Escudo de Abia de las Torres.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaFlag of Castile and León.svg Castiella y Llión
ProvinciaBandera de la provincia de Palencia.svg Provincia de Palencia
Tipu entidá conceyu d'España
alcalde de Abia de las Torres Juan Jose Sanchez Gutierrez
Códigu postal 34491
Xeografía
Coordenaes 42°25′12″N 4°25′16″W / 42.42°N 4.4211111111111°W / 42.42; -4.4211111111111Coordenaes: 42°25′12″N 4°25′16″W / 42.42°N 4.4211111111111°W / 42.42; -4.4211111111111
Abia de las Torres is located in España
Abia de las Torres
Abia de las Torres
Abia de las Torres (España)
Altitú 840 m
Demografía
Población 174 hab. (2017)
Porcentaxe 0.11% de Provincia de Palencia
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
abiadelastorres.dip-palencia.es/
Cambiar los datos en Wikidata
Plaza mayor de Abia de les Torres. En primer planu'l conceyu de la villa.
Trascripción de la llábana de Licirno caltenida na Ilesia de l'Asunción de Abia de les Torres.
Restos del fornu romanu atopáu en Abia de les Torres. Ochobre del 2009.
Ilesia de L'Asunción.

Abia de les Torres ye un conceyu y llocalidá española de la contorna de Tierra de Campos na provincia de Palencia, comunidá autónoma de Castiella y Llión.

Situación[editar | editar la fonte]

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica
1991 1996 2001 2004 2007
239 233 197 186 166
1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2011
638 627 548 535 574 537 472 373 277 203 204 179

Historia[editar | editar la fonte]

Los Oríxenes[editar | editar la fonte]

Abia de les Torres ye una de les ciudaes Vaccees de la Tarraconense citaes por Ptolomeo na so Xeografía col nome de Avia. El pobláu de Avia taba consideráu como un oppidum de los vacceos, lo cual significa qu'o bien se trataba de la capital d'una porción de territoriu Vaccéu, o bien se trataba d'una cortil cercada redolada al cuetu del castiellu y redoma. Pa Avia aplica más la segunda definición

Vía y casona romana en Abia[editar | editar la fonte]

En dómina romana, esistió una vía (conocida como Vía 16.15) que xunía Abia de les Torres con Saldaña. A ella faen referencia documentos medievales y el so trazáu sería: Abia-Bahillo-Gozón de Ucieza-Villaproviano-Saldaña. Esto nel supuestu de que la Ambinón del Ravennate corresponder col oppidum vaccéu de Avia. El profesores José María Solana Sainz y Tomás Mañanes defenden esta última posibilidá, frente al profesor Luis Javier Balamaseda, partidariu d'estremar el oppidum vaccéu de Avia d'una mansio cercana llamada Ambinon.

Esta mansio según el Ravennate atopar ente Pisoraca (Herrera de Pisuerga) y Lacóbriga (Carrión de los Condes).

Son abondosos los afayos atopaos a lo llargo del pueblu qu'asina lo atestigüen. D'esta población romana, o de les sos ruines, estrayer seique'l fragmentu de llábana sepulcral que güei se ve enllastráu nel pórticu de la ilesia parroquial de la villa, que foi construyíu en 1776. D. Francisco Simón y Nieto describir como una llábana de 40 cm. d'altu por 25cm. d'anchu y lletres altes de 35 mm. nesta llábana puede lleese: .....Li[cirnus?] xenero pientissimo, militi immuni...... Que puede traducise como: .....Licirno á el so xenru piadosísimo, soldáu exentu......[1]

A esti afayu hai que sumar fondos de cabanes atopaos nes obres del frontón, y sobremanera l'apocayá descubiertu fornu altu romanu na zona baxa del pueblu.

Edá Media[editar | editar la fonte]

Yá nel sieglu XII Alfonsu VII otorgaría un fueru a Abia igualando a tolos habitantes: Castellanos, Francos, Moros y Xudíos. Yera gobernada daquella la villa de Abia pol Conde Gómez de la casa de los Lara, que'l so llinaxe dispunxo de señoríu a lo llargo de seis siglos, tal que señala'l so escudu municipal y los escudos na fachada de la casa que foi de los Marqueses d'Aguilar de Campoo , yá que equí nació'l V marques d'Aguilar y el VIII conde de Castañeda llamáu Bernardo Manrique de Lara.

Nel sieglu XIII, en 1280, reinar doña Pega, la de los güeyos de miel, el que güei se conoz como'l conventu o monesteriu de Santa María de los Barrios de Abia, see d'unes monxes bernardas que dependíen de les Fuelgues de Burgos.

Edá Moderna[editar | editar la fonte]

A la cayida del Antiguu Réxime la llocalidá constituyir en conceyu constitucional denomináu entós Aviñate, nel partíu de Carrión de los Condes,[2] que nel censu de 1842 cuntaba con 107 llares y 556 vecinos.

En 1885, Abia de les Torres yera cabeza d'arciprestalgu. Podíen trate los escasos restos d'un castiellu del Marqués de Montealegre.[3]

Personalidad[editar | editar la fonte]

  • Luis Avia Melendro: relixosu agustino y mártir.

Monumentos[editar | editar la fonte]

  • Ilesia de La nuesa Señora de L'Asunción: Edificiu del sieglu XV, foi reconstruyíu nel sieglu XVIII calteniéndose una torre llamada la Pulida, que sirvía de referencia pal llendo, y un sieglu dempués reformóse de nuevu sumiendo la torre medieval, alzándose una nueva. Güei puede contemplase una nave de bóveda de cruceru en forma de cruz llatina, con torre d'espadaña y planta rectangular. Nel so inyterior, na nave del Evanxeliu, ta asitiada la pila bautismal románica qu'antes taba a los pies de la ilesia. Ye de bon tamañu, troncocónica de 120 cm de diámetru por 86 d'altor. Tola copa va trabayada con relieves que se descomponen en tres escenes: Pantocrátor envueltu pola consabida almendra y arrodiáu de los símbolos alaos - de los evanxelistes; el bautismu de Cristu compuestu por delles figures: tres ángel vistíos, de pies que lleven na so manos los llenzos y un llibru; San Juan sosteniendo'l xarru qu'arrama sobre la cabeza de Cristu que n'actitú sumisa - mediu cuerpu somorguiáu nel Xordán - recibe'l sacramentu; y, lo que ye bien raru nes representaciones romániques del bautismu del salvador, la figura de la Virxe que garrasti al actu. La última escena de la pila recueye'l detalle d'un gran dragón aláu, y al paecer sumisu, sol emblema simbólicu de Cristu, la cruz. Nun hai más motivos decorativos, nin impostas vexetales sol cantu, nin asemeyaos adornos na base.

Tocantes a cronoloxía, señalar que les traces bien determinaos de les figures y plegues llévennos a un momentu yá dafechu góticu (sieglu XIII avanzáu, siquier) anque con un tipu iconográfico y formal bien románicu inda.

  • Mirador de ríu Valdavia: Asitiáu na fastera sobre la que s'alzó'l castiellu del Marqués d'Aguilar y que mientres sieglos foi puntu estratéxicu pa tou señores del lugarRecientemente restauráu, yá que presentaba deformaciones causaes pola erosión y el fundimientu del suelu sobre'l que s'irgue. Dende él puédese ver una arrogante panorámica del cursu final del Valdavia.
  • Fornu romanu Altoimperial: Escaváu n'ochobre del 2009. Tratar de los restos d'un antiguu fornu romanu asitiáu na zona industrial de l'antigua Ambinon. Esti fornu volvió ser tapáu tres el so estudiu polos técnicos de la Xunta de Castiella y Llión. Na so contorna atopáronse abondosos restos de Terra sigillata hispánica que dexen fechalo redolada al sieglu II. D.C.
  • Bodegues tradicionales: Construcciones soterrañes que oradan la base del cuetu del castiellu. Davezu articúlense en redol a una parte cimera que yera usada como llagar, pero qu'acostuma a tar acondicionada como merenderu y una galería descendente que s'introduz na tierra. Nesta galería, de llargor variable, conduz a una estancia soterraña onde s'almacena'l vinu producíu a temperatura constante.
  • Ermita de La nuesa Señora de Barruelo: Nos marxes del ríu Valdavia. El so interior ta decordado con belles pintures murales, recordando aquel nome referir a l'antigua puebla qu'esistió nesta paraxa.

Referencies[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Sáez Rodríguez, Estanislao (1996). Abia de les Torres nel sieglu XVIII. Aproximamientu históricu y miscelánea. Publicaciones de la Institución Tello Téllez de Meneses Nº. 67, páxines 181-242. ISSN 0210-7317.
  • García Guinea, Miguel Ángel: Románicu en Palencia. Diputación de Palencia, Impresión 2007 (2ª edición revisada 2002). ISBN 978-84-8173-130-9. Pág 392.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]



Abia de las Torres