Oxetivismu

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Wiki letter w.svg

Esti artículu necesita ser wikificáu. Pues visitar la llista d'artículos pa wikificar. Contribúi camudando lo que seya necesario o poniendo na páxina d'alderique lo que nun conozas pa que l'autor faga los camudamientos. Nun elimines esti avisu hasta que tea fináu tol trabayu.


Gtk-find-and-replace.svg
Esti artículu necesita una revisión por un correutor qu'ha d'ameyorar la so ortografía, la so gramática, la so sintaxis o'l so vocabulariu. Tamién, iguar les referencies o semeyes o con enllaces francíos.
(ver la llista completa d'artículos pa correxir)


Oxetivismu ye la filosofía identificada pola autora y filósofa ruso-americana Ayn Rand. L' oxetivismu afirma que la realidá esiste independientemente de la conciencia , que'l ser humanu tien contatu diretu cola realidá al traviés de los sentíos, que puede tener conocimientu oxetivu pol procesu de formación de concetos , de la lógica dedutiva y indutiva, que l'oxetivu moral de la vida humana ye algamar la mesma felicidá o interés racional, que l'únicu sistema social consistente con esta moralidá ye unu que respete los derechos de los seres humanos a la vida, llibertá , propriedá y a la geta de la propria felicidá , esto ye, capitalismu laissez-faire , y que la función del arte ye tresformar les idees metafísiques mas astrates, reproduciendo seletivamente la realidá, en forma física. Rand al principiu expresó les sos idees filosófiques en noveles como "Quien ye John Galt?" (conocíu tamién por "La Revuelta d'Atles"), " The Fountainhead y llibros de non-fición como "Capitalismu: L'Ideal Desconocíu" ,"La Virtú del Egoísmu" ,esos ente otros. El nome oxetivismu vien del principiu de que el Conocer y los valores humanos son oxetivos: ellos nun son creaos polos pensamientos que daquién tien, sinon determinaos pola naturaleza de la realidá, pa ser afayaos pol ser humano. Rand dixo que tiró por esti nome porque'l términu preferíu pa una filosofía basáu na primacía de la existencia - existencialismu - yá fuera usáu.

La realidá esiste independientemente de la oservación del ser humano, de los sentimientos, deseos ,esperances o llercies . La esistencia esiste y ye primaria. La conciencia humana ye consciente de la realidá. A ye A - lo que ye, ye - identidá. Toda entidá obedez la regla de la Causalidá : causa y efetu.

La razón ye l'únicu mediu pa dase cuenta la realidá, la única fonte de conocimientu , l'únicu gía d'ación y el mediu básicu de supervivencia. Como tou conocimientu ye basáu nos sentíos, ellos son axiomáticos. Los concetos son formaos omitiendo midíes. Lógica: l'arte de non-contradición. Indución :el procesu mental de partir de fechos particulares y xeneralizalos pa formar nueves idees. Dedución: el procesu mental de formar conclusiones a partir de premises ; de lo astrato a lo concreto (particular).

El ser humano, caúno, ye un fin en sí mesmu y non un mediu pal fin d'otros humanos. Tien D'esistir en función de los sos propios propósitos, nun sacrificándo-se por otros nin sacrificando otros por él. La primer eleción de todo ser ye la existencia o la non-existencia y, por esto, la vida del ser humano ye'l so patrón moral de vida. Ensin ella, nengún otru valor ye posible. La racionalidá ye la mayor virtú; toles otres deriven d'ella. Otres virtúes: produtividá, xusticia, arguyu, independencia, integridá, honestidá. Son siete virtúes nel total.


La llibertá , nun sistema políticu onde los homes tráten-se como negociantes llibres, n'intercambios voluntarios, con mutuu beneficiu y nunca como víctimes y executores, senyores y esclavos . Cada persona sobrevive basada na so habilidá de exercitar y usa' la razón. Pa que esto sía posible, fai falta proscribir la iniciación de violencia. El gobiernu ha defender los derechos del individual a la so vida, llibertá, propiedá y la busca de la felicidá. Órganos d'un gobiernu propiu: policía, exércitu y cortes de lleis. El gobiernu tien que tar dixebráu de la: economía, relixión, educación y ciencia. Como un gobiernu propriu financia les sos actividaes? Con, y malapenes con, donaciones voluntaries de los sos ciudadanos.