Lleche

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar
Wikipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener
La lleche ye'l primer alimentu col que tolos mamíferos tienen contautu.

La lleche ye un líquidu nutritivu de color blanquecín, producíu poles femes de los mamíferos (incluyíos los monotremas). Esta capacidá de les femes ye una de les carauterístiques que definen a los mamíferos. La función primera de la lleche ye la d'alimentar a los fíos hasta que seyan quien a dixerir otros allimentos: ye'l únicu alimentu de les críes de los mamíferos (del neñu de pechu nel casu de los seres humanos) hasta'l destete. La lleche de los mamíferos domésticos ye un productu de consumu xeneral na mayor de les civilizaciones humanes: lleche de vaca principalmente, pero tamién d'oveya, cabra, de yegua, de camella, de dromedaria, etc.

La lleche ye'l sofitu de numberosos productos lácteos, como la mantega, el quesu o'l yogur. Numberosos subproductos de la lleche son utilizaos nes industries agroalimentaries, químices y farmacéutiques: lleche concentrao, lleche en polvu, caseína o lactosa. La lleche de vaca úsase tamién na alimentación animal. La lleche tá ensamada principalmente por augua, materia graso, proteínes, hidratos de carbonu (lactosa) y calciu.

Na mayoría de los países, el términu "lleche" ensin otra precisión, denoma la lleche de vaca. Pa la lleche d'otres especies, ye normal precisar cuál. Denomamos tamién lleche, al zusmiu de delles plantes o frutos: lleche de cocu, lleche de soya, lleche d'arroz, o lleche d'almendra. Sicasí, pa la definición científica, el términu lleche nun s'aplica a los zusmios de jugos de ñueces.

La lleche de los mamíferos marinos, o los xibartes, ye muncho más rica en grases y nutrientes que la de los mamíferos terrestres. La lleche produzse poles célules secretores de les glándules mamaries o caldar (denomaes pechu nel casu de la muyer y caldar nos mamíferos domésticos). El líquidu que rezuma la fema díes antes y dempués del partu, denómase culiestru.