Reinu Xuníu

De Wikipedia
(Redirixío dende RU)
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Wikipedia:Wikipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener/Archivu
Reinu Xuníu
London from a hot air balloon.jpg
Flag of the United Kingdom.svg Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg
Bandera del Reinu Xuníu Escudu del Reinu Xuníu
Himnu nacional God Save the Queen
Alministración
Nome oficial United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Irland
Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon
Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda del Nord
Vereinigtes Königreich Großbritannien und Nordirland
Regne Unit
Förenade konungariket Storbritannien och Nordirland
Spojené království Velké Británie a Severního Irska
Spojené kráľovstvo Veľkej Británie a Severného Írska
Zjednoćene kralestwo Wulkeje Britaniskeje a Sewjerneje Irskeje
Royaume-Uni de Grande-Bretagne et d'Irlande du Nord
Соединённое королевство Великобритании и Северной Ирландии
Об'єднане Королівство Великої Британії та Північної Ірландії
Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq
Regatul Unit al Marii Britanii și al Irlandei de Nord
Nagy-Britannia és Észak-Írország Egyesült Királysága
ISO 3166-2 GB-UKM
Capital Londres
Forma de gobiernu Monarquía constitucional, Monarquía parllamentaria y Estáu xunitariu
monarca del Reino Unido Traducir Sabela II del Reinu Xuníu
Primer Ministru del Reinu Xuníu Boris Johnson
Llingües oficiales inglés y galés
División
Xeografía
Coordenaes 54°36′N 2°00′O / 54.6°N 2°O / 54.6; -2Coordenaes: 54°36′N 2°00′O / 54.6°N 2°O / 54.6; -2
Europe-UK.svg
Superficie 244,820 km² (puestu 78)
% agua 1,34 %
Costes n/d
Llendes n/d
Llenda con República d'Irlanda, Francia, Dinamarca, Venezuela y Xunión Europea
Puntu más altu Ben Nevis Traducir
Puntu más baxu Fens Traducir
Demografia
Población 60,587,300 (2 006) hab. (2016)
Densidá Error d'espresión: Operador ( inesperáu hab/km²
Xentiliciu Británicu, británica
Economía
Moneda Llibra esterlina
PIB nominal 2 622 433 959 604,2 (2017)
PIB per cápita 39 953 (2017)
Más información
Dominiu d'Internet .uk y .gb
Códigu telefónicu +44
Códigu ISO 826 / GBR / GB
Estaya horaria UTC±00:00, Tiempu mediu de Greenwich, Hora de Europa Occidental Traducir, UTC+02:00, UTC−08:00, UTC+01:00, UTC−04:00, UTC−03:00, UTC±00:00, UTC−02:00, UTC+01:00, UTC−04:00, UTC+02:00, UTC−05:00 y UTC+06:00
www.gov.uk/
Cambiar los datos en Wikidata

El Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda del Norte ye un país del norte d'Europa formáu por Inglaterra, Escocia y Gales (na islla de Gran Bretaña) ya Irlanda del Norte (na islla d'Irlanda). Ye una monarquía constitucional y una democracia parllamentaria. La principal cámara del Parllamentu ye la Cámara los Comunes, integrada por 650 parllamentarios elixíos por sufraxu universal. Unes 700 persones puen optar a ún escañu na cámara cimera, o Cámara de los Lores (títulu vitaliciu). Esiste un Parllamentu allugáu n'Escocia, con sede n'Edimburgu, con grandes poderes llocales, y una Asamblea Galesa, con sede en Caerdydd, con autoridá más llimitada.

Los ingleses suponen más del 80% de la población, los escoceses casi el 10% y los galeses ya irlandeses del norte parte del restu. El Reinu Xuníu tamién recueye diverses comunidaes d'inmigrantes, sobro too, de les sos antigües colonies del Caribe, India, Paquistán, Bangladesh y África. La so economía ta sofitada nel Sector Servicios, magar que caltién la so capacidá industrial nel seutor de les cimeres teunoloxíes ente otros. L'área metropolitana de Londres ye una de les places finacieres más importantes del mundu.

Historia[editar | editar la fonte]

El Reinu Xuníu d'anguaño ye'l resultáu de daqué xuniones creaes demientres los últimos 1.000 años. Escocia ya Inglaterra esisten como entidaes polítiques separaes dende'l sieglu X. Gales, baxo'l control de los reis ingleses dende'l 1284, foi parte del Reinu d'Inglaterra dende 1535. Col Acta de Xunión, de 1707, los reinos separaos d'Escocia y d'Inglaterra, que teníen el mesmu rei dende 1602, acordaren formar una xunión permanente como'l Reinu de la Gran Bretaña.

Más tarde, col Acta de Xunión de 1800, el reinu amestárase'l Reinu d'Irlanda, formando el Reinu Xuníu de la Gran Bretaña ya Irlanda. La creación de la República d'Irlanda en 1921 supunxo la lliberación de la islla, anque los irlandeses de la provincia del Ulster, quedaríen baxo soberanía británica. Tamién el nome camudaríase hasta llegar al d'agora, Reinu Xuníu de la Gran Bretaña ya Irlanda del Norte.

El Reinu Xuníu foi la potencia marítima ya industrial dominante del sieglu XIX, qu'estendió les idees d'Occidente a gran parte del mundu. L'Imperiu Británicu, dominaría una cuarta parte de la superficie de la Tierra, y una tercera parte de la población del mundu, en resume, l'imperiu más grande de la hestoria. L'imperiu Británicu sedría afeutáu enforma pola I Guerra Mundial, y la II Guerra Mundial. Dende'l sieglu XIX el gobiernu empezó a dar mayor autonomía a les sos colonies, un procesu que nun finaría fasta'l sieglu XX.

En 1973, el Reinu Xuníu tornaría a formar parte de la Xunión Europea. Magar que siempre hebo una fuerte oposición a la permanencia en dicha institución, yá qu'hai sectores que quieren deslligase por completu de la mesma, cosa que llegó a producise '1 de febreru de 2020 cola so salida de la Xunión [1]. El Reinu Xuníu fuera ún de los estaos que nun adoptaron l'Euru, con Suecia y Dinamarca.

Gobiernu y política[editar | editar la fonte]

El Reinu Xuníu ye una monarquía parllamentaria sofitada nuna Common law, pero nun tien una constitución, siendo l'únicu país d'Europa que nun la tien. Les sos práutiques son inherentes a les instituciones del gobiernu, que son la Corona, el gabinete de ministros, el Conseyu Priváu y el Parllamentu.

El rei británicu ye'l xefe d'Estáu y del executivu, asina como másima autoridá de la Ilesia Anglicana. Amás escueye formalmente al primer ministru y al gobiernu.

Los encargaos de les funciones executives son los ministros dirixíos pol primer ministru y pa eso dependen del sofitu de la mayoría de miembros de la cámara de los comunes. El partíu con mayoría ye l'encargáu de formar gobiernu y el primer ministru y el líder del partíu. El primer ministru, escueye a los ministros del gobiernu. El partíu Conservador y el partíu Llaborista tienen dominada la vida política del país dende'l fin de la Primer Guerra Mundial.

Organización del territoriu[editar | editar la fonte]

La capital del Reinu Xuníu ye Londres. Alcuéntrase tarazáu en cuatro territorios, rexones o tamién nomaos países constituyentes: Inglaterra, Escocia, Gales ya Irlanda del Norte, siendo la capital del estáu tamién la d'Inglaterra. Les otres rexones tienen allugaes les sos capitales n'Edimburgu, Caerdydd y Belfast respeutivamente. Toes tienen una cierta autonomía, siendo mayor nel territoriu norirlandés. Asina mesmu, tamién posee 14 territorios d'Ultramar:

Seña TT. BB. UU. Población Capital Elexíu por:
Archipiélagu Anguilla (Nel Caribe) (Alluga les siguientes islles: Anguilla, Anguillita, Dog, Little Scrub, Prickly Pear, Sandy, Seal y Sombrero) 12.800 hab. (2002) The Valley -
Bermudes (Allúguense n'América del Norte, nel Atlánticu) (Tien más de 150 islles, de les más importantes son: Main o Gran Bermuda, Somerset), Ireland, Saint George's, Saint David's y Boaz) 64.482 hab. (2003) Hamilton
Islles Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur (Allúguense nel Atlánticu Sur) (Comprende les islles Xeorxa del Sur y Sandwich del Sur) 100 hab. (2003) Grytviken Arxentina
Flag of the Cayman Islands (pre-1999).svg Islles Caimán (Allúguense cerca de Xamaica, nel Mar Caribe) (Tien principalmente tres islles: Gran Caimán, Cayman Brac, y Caimán Minor) 44.270 hab. (2005) George Town
Flag of the Falkland Islands.svg Islles Malvines (Allúguense nel Atlánticu Sur) (Tien más de 200 islles, ente elles: Gran Malvina y Soledad) 2.967 hab. (2005) Stanley Arxentina
Islles Pitcairn (Allúguense na Polinesia) (Comprende les islles Pitcairn, Sandi, Oenu, Henderson y Ducie) 48 hab. (2003) Adamstown -
Islles Turques y Caicos (Allúguense al norte de la República Dominicana.) Ta formada poles islles Caicos (Caicos Central; Caicos del Norte; Caicos Meridional y Oriental; Providenciales y Caicos Occidental) y Turques 19.500 hab. (2003) Cockburn Town -
Islles Vírxenes Britániques (Allugaes cerca de Puertu Ricu) (Comprende mas de 50 islles, les mas importantes son: Tórtola, Virxe Farta, Jost Van Dyke, Anegá, Peter Island y Salt Island) 21.730 hab. (2002) Road Town -
Flag of Gibraltar.svg Gibraltar (Allúgase nel Peñón de Gibraltar, nel sur d'España) 27.776 hab. (2005) Gibraltar España
Monserrat (Allúgase cerca de la islla Puerto Rico) [Comprende la islla Monserrat (Parroquia Alministrativa San Antonio; Parroquia Administrativa San Jorge; Parroquia Administrativa San Pedro)] 9.245 hab. (2004) Plymouth -
Saint Helena (Allúgase a más de 2.000 kilómetros de la costa occidental d'Angola) (Tien más de 50 islles, les más importantes son: Ascensión, Tristan da Cunha y Diego Alvares) 7.367 hab. (2003) Jamestown -
Territoriu Antárticu Británicu (Posee toles tierres al sur del paralelu 60° S, ente'l meridianu 20° O y 80° O) (Esixíes pol Reinu Xuníu pero baxo xurisdicción de les Naciones Xuníes) 200 milit. y civiles (2005) - Arxentina y Chile
Territoriu Británicu nel Océanu Índicu (Sesenta islles aprosimadamente nel Océanu Índicu, nes coordenaes: 6°S, 71°30'E.) (Tien los siguientes archipiélagos Chagos, Aldabra, Farquhar y las islas de Des Roches) 3.500 hab. y milit. (2005) Diego García Mauriciu y Seixeles

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]