Idioma siux

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Siux, siux
'dakȟóta, lakȟóta, nakȟóta'
Faláu en Flag of the United States.svg Estaos Xuníos d'América
Flag of Canada.svg Canadá
Zona Norte de Nebraska, sur de Minnesota, Dakota del Norte, Dakota del Sur, nordés de Montana y Canadá
Falantes 27.030
Familia Llingües siux

  siux mesmu
    central
      valle del Misisipi
        Dakhota-Lakhota

Estatus oficial
Oficial en Nengún país
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 nengún
ISO 639-2 dak, sio
ISO 639-3

El idioma siux (tamién llamáu dacuando lakhota o dakhota) ye una llingua de la familia siuana, familia qu'inclúi amás otres llingües como'l Omaha-Ponca.

Variaciones rexonales[editar | editar la fonte]

La llingua siux tien trés bloques dialeutales rexonales principales:[1]

  1. Dakota del este (tamién conocíu como santee-sisseton, dakhóta)
    • Santee (Bdewákhathuŋwaŋ, Waȟpékhute)
    • Sisseton (Sisíthuŋwaŋ, Waȟpéthuŋwaŋ)
  2. Dakota del oeste (tamién conocíu como yankton-yanktonai, dakȟóta)
    • Yankton (Iháŋktȟoŋwaŋ)
    • Yanktonai (Iháŋktȟoŋwaŋna)
      • Upper Yanktonai (Wičhíyena)
  3. Lakota (tamién conocíu como lakȟóta, teton, teton siux)
    • Lakota del norte (Húŋkpapȟa, Itázipčo, Mnikȟówožo, Oóhenuŋpa, Sihásapa)
      • Húŋkpapȟa/Standing Rock
    • Lakota del sur (Oglála, Sičháŋǧo)

Tanto'l santee-sisseton como'l yankton-yanktonai son variedaes d (llamándose a sigo mesmos como dakhóta o dakȟóta). El lakota ye de la variedá l (llamándose a sí mesmos lakȟóta).

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Ullrich, Jan (2008). New Lakota Dictionary (Incorporating the Dakota Dialects of Yankton-Yanktonai and Santee-Sisseton). Lakota Language Consortium, 2-6. ISBN 0-9761082-9-1.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • DeMallie, Raymond J. (2001). Siux until 1850. In R. J. DeMallie (Ed.), Handbook of North American Indians: Plains (Vol. 13, Part 2, pp. 718-760). W. C. Sturtevant (Xen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. ISBN 0-16-050400-7.
  • Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). The Siouan languages. In Handbook of North American Indians: Plains (Vol. 13, Part 1, pp. 94-114). Washington, D.C.: Smithsonian Institution.
  • de Reuse, Willem J. (1987). One hundred years of Lakota linguistics (1887-1987). Kansas Working Papers in Linguistics, 12, 13-42. (Online version: https://kuscholarworks.ku.edu/dspace/handle/1808/509).
  • de Reuse, Willem J. (1990). A supplementary bibliography of Lakota languages and linguistics (1887-1990). Kansas Working Papers in Linguistics, 15 (2), 146-165. (Studies in Native American languages 6). (Online version: https://kuscholarworks.ku.edu/dspace/handle/1808/441).
  • Rood, David S.; & Taylor, Allan R. (1996). Sketch of Lakhota, a Siouan language. In Handbook of North American Indians: Languages (Vol. 17, pp. 440-482). Washington DC: Smithsonian Institution.
  • Ullrich, Jan. (2008). New Lakota Dictionary. & Incorporating the Dakota Dialects of Santee-Sisseton and Yankton-Yanktonai (Lakota Language Consortium). ISBN 0-9761082-9-1.


Idioma siux