Idioma iñupiaq

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Iñupiaq
'Iñupiaq'
Faláu en Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
Zona Alaska
Falantes 3500
Familia Esquimo-aleutiano

 Inupiaq

Estatus oficial
Oficial en Nengún país
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 ik
ISO 639-2 ipk
ISO 639-3 ipk

Iñupiaq, iñupiac, inupiaq o inupiatun ye un grupu de dialectos del idioma inuit que se fala nel norte y noroeste de Alaska, faláu por 10 000 persones de la etnia inupiat. El Inupiaq propiu de Alaska tien trés grandes grupos de dialectos y cinco dialectos en total.

  • El grupu d'Alaska del Norte, qu'inclúi:
1. El dialectu de la Rimada del Norte, faláu por tola mariña ártica hasta Kivalina nel sur.
2. El dialectu Malimiut, faláu nel sur de Kivalina y por Kotzebue, por tol Ríu Kobuk, en Norton Sound, en Koyuk y Unalakleet.
  • El grupu alredor del Pasu Anatuvuk:
3. El dialectu Nunamiu.
4. El dialectu del estrechu de Bering o Ingalikmiut
5. El dialectu faláu en Teller, que ta cerca del pueblu orixinal de Qawariaq, y nos pueblos dende'l sur de Nome hasta Unalakleet.

Descripción llingüística[editar | editar la fonte]

Los dialectos iñupiaq, como les otres llingües esquimo-aleutianas, representen un tipu particular de llinguaxe aglutinativo, denomináu un llinguaxe polisintéticu, "sintetiza" un raigañu y diversos afixos pa crear pallabres llargues con significáu d'una oración. El iñupiaq tien trés vocales básiques:'a', 'i', y 'o'. Esisten tamién valores llargos de les vocales, escritos como 'aa', 'ii', y 'uu'.

Nel Inupiaq, les vocales curties y llargues tienen de ser estremaes porque según eses ve'l significáu de la palabra. Les vocales curties pueden xuntase, p'asina producir los diptongos 'ai', 'ia', 'au', 'iu', y 'ui'. El iñupiaq tien 14 consonantes. La consonante escrita n'Alaska como 'q' ye como la 'k' nel inglés o l'español, lo que camuda ye que'l soníu ye producíu dende un pocu más adientro nel gargüelu.

Wikipedia
Consulta la edición de Wikipedia en Idioma iñupiaq



Idioma iñupiaq