De facto

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar

De facto[1] ye una llocución llatina que significa lliteralmente «de fechu», esto ye, ensin reconocencia xurídica, pola fuerza de los fechos. Oponer a de iure, que significa «de derechu». Esta llocución ta dafechu incorporada a la llingua española, pero según la Ortografía de la llingua española (2010) de la RAE tien d'escribise en cursiva.[1][2][3]

Usos[editar | editar la fonte]

Una situación de facto ye aquella que, esistiendo na realidá, nun foi reconocida formalmente, yá sía por aciu los mecanismos llegales vixentes o pola autoridá competente. Por casu, una persona puede tar desempeñando un cargu de facto ensin que dichu cargu tenga reconocencia formal por aciu nomamientu de l'autoridá correspondiente o contratu llaboral. Un país puede ser independiente de facto, ensin que tenga reconocencia formal per parte de la Organización de les Naciones Xuníes nin d'otros países. Una pareya de fechu puede considerase un matrimoniu de facto, yá que se porta como tal matrimoniu en munchos aspeutos de la so vida personal, familiar y social, pero ensin tener la reconocencia llegal d'una relación.

Un casu habitual del usu d'esta espresión ye'l de los gobiernos de facto. Un gobierno de facto lo ye por haber tomáu'l poder tres un golpe d'Estáu como ye'l casu de les dictaduras, o a cencielles el qu'ocupa un vacíu de poder nun momentu determináu. El gobiernu de facto detenta y exerz el poder con tolos mecanismos propios d'un gobiernu, pero nun tien llexitimidá xurídica pa exercer dichu poder y los actos xurídicos pa la so proclamación, si haber, nun s'afixeron a la llegalidá vixente nesi momentu. El so primer usu correspuende a una norma xurídica arxentina de 1856 que definía los gobiernos ausentes de llexitimidá constitucional como gobiernos de facto.[ensin referencies]

Otru usu habitual son los estándares de facto. Un estándar de facto ye'l que, ensin tener el respaldu formal d'una autoridá institucional o un organismu de normalización, ye llargamente emplegáu nel so campu, yá sía comerciu, tecnoloxía, informática o cualesquier otru. Dellos exemplos d'estándares de facto son los protocolos TCP/IP, l'arquitectura del IBM PC o'l significáu de los iconus qu'indiquen los servicios de señores y caballeros en munchos llugares.

Un exemplu d'esto sería: Tres la guerra rusu-xaponesa de 1905, la nación asiática convirtióse de facto nuna nueva potencia mundial.

Otru usu tamién seríen los himnos nacionales de facto, que'l pueblu canta ensin que tenga la reconocencia oficial del Estáu.

Notes[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]


De facto