Calendariu persa

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar

El calendariu persa o calendariu iranín ye un calendariu solar nel que l'añu empieza col equinociu de primavera. En marzu de 2015 empezó l'añu 1394 del calendariu persa. Ye'l calendariu oficial n'Irán y Afganistán.

Hestoria[editar | editar la fonte]

El rei Djemchyd nel añu 800 e.C. constituyó'l calendariu persa, ya instituyó la fiesta de Newruz o del añu nuevu, única fiesta civil que conocíen los perses. Dalgunos atribúyenlu al xefe de los Karismios perses, Djelaleddin, la institución nel sieglu XIII d'un calendariu que dicen preferible al gregorianu, nel que ta afitada la fecha de la renovación del añu solar nel día del equinocciu de primavera. De toes formes ye ciertu que los perses tomaron el calendariu de los caldeos, col añu de 360 díes, y amestaron otros 5 o 6 complementarios, y asina resulta nel antiguu añu persa, llamáu inda Yesdedjirdique, yera'l que se trataba d'establecer en Francia en 1793 col nome d'era republicana.

Na so forma actual, el calendariu foi adoptáu en 1925 n'Irán y considérase más precisu que'l calendariu gregorianu, yá que nel gregorianu hai un fallu d'un día cada 3320 años, ente que nel persa'l mesmu fallu apaecería cada 3.5 millones d'años. Afganistán adoptó'l calendariu persa na forma yalalí (جلالی), más antigua, en 1922.[1]

Descripción[editar | editar la fonte]

El calendariu persa tien seis meses con 31 díes, los cinco meses siguientes con 30 díes y el postreru con 29 o 30 díes según seya bisiestu o non. L'añu empieza en Nowruz que coincide col 21 de marzu del gregorianu.[1]

Los díes y la so denominación son les siguientes
  • Sábadu: shambé (شنبه).
  • Domingu: yekshambé (یک‌شنبه).
  • Llunes: doshambé (دوشنبه).
  • Martes seshambé (سه‌شنبه).
  • Miércoles: chaharshambé (چهارشنبه).
  • Xueves: panchshanbé (پنج‌شنبه).
  • Vienres: yom'é (جمعه).[1]
Los meses
Nome Nome iranín Día d'entamu Duración
1 Farvardín فروردین 21 de marzu 31
2 Ordibehesht اردیبهشت 21 d'abril 31
3 Jordad خرداد 22 de mayu 31
4 Tir تیر 22 de xunu 31
5 Mordad مرداد 23 de xunetu 31
6 Shahrivar شهریور 23 d'agostu 31
7 Mehr مهر 23 de setiembre 30
8 Abán آبان 23 d'ochobre 30
9 Azar آذر 22 de payares 30
10 Dey دی 22 d'avientu 30
11 Bahmán بهمن 21 de xineru 30
12 Esfand اسفند 20 de febreru 29/30

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 Calendario Persa o Iraní De Perú.com.

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • Mateo Domingo, Alfredo. El Calendario, Editorial Oriente, Santiago de Cuba, 1988, pg 22-23.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

  • An online Persian/Gregorian date convertor, Persian calendar for mobile (j2me)