Brahmi

De Wikipedia
(Redirixío dende Alfabetu brahmi)
Saltar a navegación Saltar a la gueta

Brahmi ye'l nome modernu que se-y da a los miembros más antiguos de la familia bráhmica d'escritura.

Lletres brahmi escrites en piedra nes Cueves Kanjeri.
  • brāhmī, nel sistema AITS (alfabetu internacional pa la treslliteración del sánscritu).
  • Pronunciación: /brájmi/,[1] o más avezáu /brámi/.
  • Etimoloxía: ‘fala, discursu’ o Sárasuati (la diosa de la fala), según el Majábharata 1.19.[1]

Les inscripciones brahmi más conocíes son los Edictos de Ashoka, que tán escavaos en roca nel centru-norte de la India y que daten del sieglu III e.C.

Estos son tradicionalmente consideraos como los primeros exemplos conocíos de la escritura Brahmi, a pesar de que los recién descubrimientos suxuren que la lletra brahmi pue ser daqué más antigua. La escritura foi descifrada en 1837 por James Prinsep (1799-1840), arqueólogu, filólogu y emplegáu de la Compañía Británica del Oriente de la India.[2]

El silabariu brahmi yera un abugida (esto ye que ―a diferencia de los alfabetos― cada consonante lleva inherente una vocal, xeneralmente l'a), al igual que la lletra kharoshthi, que s'utilizó na mesma dómina nos actuales Afganistán y Paquistán.

La lletra brahmi foi l'antecesor de la mayoría de lletres del Asia meridional y el Sudeste asiáticu, delles lletres del Asia Central, tales como'l tibetanu y kotanés, y posiblemente, parte del hangul coreanu. L'orde varga de la lletra brahmi foi adoptáu polos kana xaponeses, anque les lletres en sí nun tán rellacionaes.[3]

Los oríxenes de la escritura brahmi nun tán claros. Propunxéronse delles hipótesis, pero nenguna cuenta con pruebes abondes que la sofiten nin pongan d'alcuerdu a los estudiosos.

El consensu académicu tradicional basar en Albrecht Weber (1856) y en Sobre l'orixe del alfabetu indiu brahma (1895),[4] y sostien qu'el brahmi deriva de la escritura imperial aramea, como foi claramente'l casu del alfabetu kharoshti, de la mesma dómina, que surdió nel noroeste de la India sol control del Imperiu aqueménida. En 1996, esta hipótesis aramea yera considerada l'escenariu más probable.[5][6]

Sicasí, esta hipótesis sigue siendo aldericada, sobremanera na India. Dellos estudiosos, como F. Raymond Allchin, tomen el brahmi como un desenvolvimientu puramente indíxena, seique proveniente de la escritura del Indo de la Edá del Bronce. La hipótesis del Indo foi cuestionada pola falta d'evidencia de la esistencia de dalgún tipu d'escritura ente'l mileniu y mediu que trescurrió ente'l colapsu de la civilización del valle del Indo (escontra'l sieglu XIX e.C. ) y la primer apaición de la escritura brahmi na metá del sieglu IV e.C. [6]

Al igual que la lletra kharoṣṭhī, la lletra brahmi utilizar pa escribir los dialeutos del prácrito (deriváu popular del sánscritu). Los rexistros sobrevivientes d'esta lletra se circunscriben principalmente a inscripciones n'edificios y tumbes, según en testos llitúrxicos. El sánscritu nun se punxo por escritu hasta munchos sieglos dempués, y como resultancia, la lletra brahmi nun ye un complementu perfectu pal sánscritu.[ensin referencies]

* Tanto'l feniciu araméu y el brahmi tienen trés sibilantes, pero como se perdió l'orde alfabéticu, les correspondencies ente elles nun son clares.

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Notes[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 Vease la entrada brāhmī que s'atopa antes de la metá de la primer columna de la pág. 742 nel Sanskrit-English Dictionary del sanscritólogo británicu Monier Monier-Williams (1819-1899).
  2. Detalles de los monumentos budistes en Sanchi, artículu na revista Archaeological Survey of India, 1989.
  3. Daniels & Bright, The world's writing systems. Oxford University Press, 1996, ISBN 0-19-507993-0.
  4. Georg Bühler: On the origin of the indian brahma alphabet (‘Sobre l'orixe del alfabetu indiu brahma’), 1895.
  5. Richard Salomon: «Brahmi and kharoshthi», en The world's writing systems.
  6. 6,0 6,1 Richard Salomon (1995): «On the origin of the early indian scripts: a review article», na Journal of the American Oriental Society, 115.2, págs. 271-279, 1995.


Brahmi
-align=center
griegu Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script
feniciu Aleph Beth Gimel Daleth He Waw Zayin Heth Teth Yodh Kaph Lamedh Mem Nun Samekh Ayin Pe Sadek Qoph Res Ensin Taw
araméu Aleph.svg Beth.svg Gimel.svg Daleth.svg He0.svg Waw.svg Zayin.svg Heth.svg Teth.svg Yod.svg Kaph.svg Brahmi c.svg Lamed.svg Mem.svg Nun.svg Samekh.svg Ayin.svg Pe0.svg Sade 1.svg, Sade 2.svg Qoph.svg Resh.svg Shin.svg Taw.svg
brahmi Brahmi a.svg Brahmi b.svg Brahmi g.svg Brahmi dh.svg Brahmi ddh.svg ? Brahmi v.svg Brahmi d.svg Brahmi dd.svg ? Brahmi th.svg Brahmi tth.svg Brahmi y.svg Brahmi k.svg Brahmi c.svg Brahmi l.svg Brahmi m.svg Brahmi n.svg Brahmi nn.svg Brahmi sh.svg ? Brahmi p.svg Brahmi ph.svg Brahmi s.svg Brahmi kh.svg Brahmi ch.svg Brahmi r.svg Brahmi ss.svg Brahmi t.svg Brahmi tt.svg
devanagari Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script
tamil Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script
canarés Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script Plantía:Script
AITS a ba ga dha ḍhai va da? ḍa? tha ṭhai ka ca la ma na ṇa śa* pa pha sa* kha cha ra ṣa* ta ṭa