Alófonu

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta

En fonética, llámase alófono (del griegu ἄλλος, allos-, otru, y φωνή, -foné, soníu, voz) a cada unu de los fonos o soníos que nun idioma dáu reconozse como un determináu fonema,[1] ensin que les variaciones ente ellos tengan valor diferenciativo; cada fono correspuende a una determinada forma acústica, pero nes riegles de la llingua considerar como teniendo'l mesmu valor.

Exemplos[editar | editar la fonte]

Alofonía n'español[editar | editar la fonte]

Un exemplu típicu de alofonía en español ye'l qu'esiste ente los dos pronunciaciones del fonema /D/ o /d/ na palabra dáu [ˈdað̞o] (ver fonoloxía del español). Magar les reconoz de normal como "idéntiques", y la ortografía identificar col mesmu calter, presenten una diferencia fonética apreciable; nel manera d'articulación, nel primer casu [d] ye una oclusiva torgando la salida del aire; ente que nel segundu casu [ð̞] ye una aproximante que dexa la espulsión d'aire poles bandes de la boca con poca resfregón oyible.

Ésti ye un casu particular de la alofonía de les oclusives sonores ([b], [d] y [g]) coles fricatives ([β], [ð] y [γ]) en castellán, en que les variaciones nel soníu —anque sían tan grandes como les qu'esisten ente otros fonos que sí s'oponen fonológicamente— nun alterien el significáu de la palabra nes que tán ensertes; de la mesma, les vocales puédense nasalizar —esto ye, pronunciar espulsando l'aire simultáneamente per boca y ñariz en llugar de namái pela boca— ensin que por ello representen un fonema distintu.

Alofonía n'otres llingües[editar | editar la fonte]

N'otros idiomes, otra manera, estes diferencies sí pueden tar reconocíes fonológicamente (como la qu'hai ente vocales orales y nasales en francés o guaraní; o'l inglés qu'estrema [d] y [ð] en day [deɪ] y they [ðyɪ], por casu). Ente que oposiciones esistentes en castellán pueden resalvase; en chinu mandarín, por casu, la [b] y la [p] son alófonos, sicasí, [p] y [ph] oponer en chinu mandarín pero son percibíos como alófonos n'español.

Referencies[editar | editar la fonte]

Bibliografía[editar | editar la fonte]

  • R. Jakobson, Structure of Language and Its Mathematical Aspects: Proceedings of symposia in applied mathematics, AMS Bookstore, 1980, ISBN 978-0-8218-1312-6.


Alófono