Hapas

De Uiquipedia
Saltar a: navegación, buscar

Hapas ye un términu llingüísticu y lexicolóxicu, con orixen nel griegu clásicu: 'απαξ (λεγόμενον), hapax (legomenon), "(díxose) solo una vegada".

Falando de llingües muertes o clásiques, el hapas ye una pallabra, forma de pallabra o mou d'espresión que aparez solo una vegada nun corpus (el conxuntu de testos del que se tien conocencia). Delles vegaes, el hapas nun ye más que un erru na escrita. Esisten, amás, otres formes derivaes pa falar de pallabres que s'atopen poques vegaes: dis legomenon (dues), tris legomenon (tres) y tetrakis legomenon (cuatro). Cinco consíderase yá un númeru abondu de menciones pa asitiar una pallabra ente'l léxicu "normal". Dellos exemplos de hapases:

  • nortelrye (educación), solo una vegada, nun testu del poeta medieval inglés Chaucer.
  • αυτογυος (autoguos), que s'atopa en Hesíodu, solo una vegada. Sentíu escuru, magar que los llingüistes suxeren "arau".

Nos estudos clásicos y bíblicos, l'atopada de hapas ye un mou periportante pal asitiamientu d'un autor, y pa da-y reconocencia d'autoría a un testu o refuga-yla.

Nes llingües vives, pue calificase de hapas al neoloxismu d'un autor que nun emprega naide más. Casu, per exemplu, del sonetu "en -ix" de Mallarmé y el términu "ptyx", o un bon númeru de palabres nel llibru Gargantúa y Pantagruel de Rabelais.