Xuan l'Evanxelista

Xuan l'Evanxelista
Vida
Nacimientu	Galilea y Xudea, 10
Muerte	Éfesu, 98 (87/88 años)
Familia
Padre	Zebedee
Madre	Maria Salomé
Hermanos/es	Xuan l'Apóstol; St. James the Elder (en)
Oficiu
Oficiu	evanxelista, apóstol
Trabayos destacaos	Evanxeliu de Xuan
Santoral
	27 d'avientu
Creencies
Relixón	cristianismu

Xuan l'Evanxelista ye la denominación convencional del autor del Evanxeliu de Xuan. La tradición apostólica considera-y tamién autor de los demás escritos denominaos de Xuan, toos ellos en Nuevu Testamentu: l'Apocalipsis, que'l autor ye Xuan (Xuan de Patmos), y trés epístoles, que'l so emisor ye tamién Xuan (Primer Carta de Xuan, Segunda Carta de Xuan y Tercer Carta de Xuan); aunque la exéxesis moderna punxo en dulda l'atribución a la mesma persona de l'autoría de too esti grupu de testos, y poco puede determinarse de la so personalidá, más allá de su llocalización envernada y cultural en el cristianismu primitivu.

Xuan l'Evanxelista, como santu cristianu, nun ye distintu de la figura del apóstol Xuan y de la del discípulu a quien Xesús amaba. Tal personaxe, del que solo se tien constancia a traviés del Evanxeliu de Xuan, ye tamién el que «taba reclinado mui cerca de Xesús» y «reclinóse sobro Xesús» (na iconografía represéntase-y dacuando recostáu sobro el so pechu) mientres la última cena, y al que Cristu encomienta a la so madre mientres la crucifixón. Tradicionalmente, considérase-y el más xoven de los apóstoles y el postreru en morrer, a avanzada edá y por causa natural en Éfesu, en dalgún momentu ente 95 y 97.

Más problemática ye la so identificación con Xuan el Presbíteru o Xuan l'Ancianu, qu'apaez mentáu nos fragmentos de Papías d'Hierápolis.

L'Evanxeliu de Xuan

L'Evanxeliu de Xuan yera anónimu n'orixe, y nun ye seguro siquier que'l nome del autor fuera Xuan l'Evanxelista, aunque la tradición cristiana más antigua asígna-y esi nome dende casi el primer momentu. Paez que, sía que non, l'autor o autores d'esti evanxeliu yera o yeren xudíos qu'escribíen pa un públicu que nun taba familiarizáu con les costumes xudíes. Según la tradición, Xuan facer pa les siete ilesies d'Asia Menor.

Tocantes a estilu, l'autor (o autores) del Evanxeliu de Xuan sería, de los cuatro evanxelistes, el más poéticu y conceptual.

Considérase-y el precedente de la teoloxía mística cristiana.

Iconografía

Amás d'atributos xenéricos como el llibru y la pluma, la iconografía específica de Xuan como evanxelista inclúi la llamada aigla de San Xuan, que lu estrema de los otros trés. Xuntu con ellos forma el tetramorfos, que bien de cutiu, nel arte medieval, arrodien al Pantocrátor. Una traza física que convencionalmente atribuyese a Xuan, y que dexa estrema-y de los otros apóstoles, ye que se-y suel representar con aspeutu más xuvenil qu'a los demás, y de cutiu imberbe, mientres los otros suelen ser representaos con barba.

Les lleendes conteníes nel apócrifu Fechos de Xuan influyó na so iconografía medieval. Asina, solía portar como atributu un cáliz, de cutiu con una culiebra remaneciendo d'él, siguiendo la historia de los Fechos onde foi desafiáu a beber d'una copa envelenada pa demostrar la so poder y, n'orando, bebió y el venenu resultó inofensivu. Tamién el cáliz puede sirvir como alusión a La cena cabera, o a les palabres de Xesús dirixíes a Xuan y Santiagu: "La mi cáliz verdaderamente vais beber".

Referencies

Bibliografía

Kingsley Barrett, Charles (1990). Das Evangelium nach Johannes. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht. ISBN 3-525-51623-1.
Berger, Klaus (1997). Im Anfang war Johannes. Datierung und Theologie des vierten Evangeliums. Stuttgart: Quell. ISBN 3-7918-1434-6.
Hengel, Martin (1993). Die Johanneische Frage. Ein Lösungsversuch, mit einem Beitrag zur Apokalypse von Jörg Frey. Tübingen: Mohr Siebeck. ISBN 3-16-146292-0.

Enllaces esternos

Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a Xuan l'Evanxelista.
«St. John the Evangelist» (inglés). Catholic Encyclopedia. Consultáu'l 20.4.2026.