Xeografía d'Eslovaquia

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Slovakia-CIA WFB Map.png
Tipu d'entidá / Llocalización

Continente Europa
Rexón Europa central
Carauterístiques xeográfiques
Superficie 49 035 km²
  48 105 km² (tierra)
  930 km² (agua)
Puntos estremos
Puntu más baxu (Ríu Bodrog) 94 m
Puntu más altu 2 655 m (Pico de Gerlachov)
Fronteres territoriales
Internacionales 1 474 km
  91 km (Bandera de Austria Austria)
  197 km (Flag of the Czech Republic.svg Chequia)
  676 km (Bandera d'Hungría Hungría)
  420 km (Flag of Poland.svg Polonia)
  90 km (Flag of Ukraine.svg Ucraína)
 
[editar datos en Wikidata]

Eslovaquia (nome local, Slovenska Republika) ye un estáu centroeuropéu miembru de la Xunión Europea (UE). Eslovaquia nun tien mariña, fai frontera con Polonia (norte), República Checa y Austria (oeste), Hungría (sur), y nel este fai frontera con un estáu estracomunitariu: Ucrania.

Xeografía física[editar | editar la fonte]

Relieve[editar | editar la fonte]

Eslovaquia puede estremase en dos partes o rexones. La primera ye la parte Norte y centru, que ye montascosa por entender l'aguada meridional de los Cárpatos, que traviesen Eslovaquia d'oeste a este. Los Cárpatos estremar en delles sierres: Pequeños Cárpatos, Cárpatos Blancos, Alto Tatra zona central más elevada, que ye bien popular para esquiar y alluga formosos paisaxes con llagos y valles, según el puntu más altu de Eslovaquia, el Gerlachovský štít con 2.655 msnm; So Tatra, Gran y Pequeñu Tatra y los montes Metálicos eslovacos. Otru monte destacáu de los Tatra orientales ye'l Rysy (2.499 m), que ta na frontera con Polonia.

La segunda rexón ye la Sur y oeste, predominantemente llanu, pos forma parte de la enllanada danubiana o de Panonia y ye onde ta desenvuelta la agricultura. Esa zona del suroeste atópase bañada pol Danubiu.

Ríos[editar | editar la fonte]

Ríos de Eslovaquia.

El ríu principal ye'l Danubiu, y l'inmensa mayoría de los ríos de Eslovaquia pertenecen a la so cuenca. Namái dalgunos del estremu norte pertenecen a la aguada del mar Bálticu. Aparte del Danubiu, son importantes el Váh, Hron, Nitra, Hornad, Ipel (que ta na frontera con Hungría), Tisza (na frontera con Hungría y con Ucrania) y el Ondava, afluente del Tisza. Vease la siguiente relación de ríos y les sos correspondientes desaguaes:

  • ríu Váh (afluente del Danubiu);
  • ríu Nitra (afluente del Danubiu);
  • ríu Hron (afluente del Danubiu);
  • ríu Ondava (Keleti-föscatorna);

Clima[editar | editar la fonte]

El clima en Eslovaquia ye continental, con branos llargos y relativamente templaos ya iviernos bien fríos, borrinosos y húmedos. Llueve más nes zones montascoses (1 400 mm al añu) que na llanura (600 mm añales).[1]

Clima de tierres baxes[editar | editar la fonte]

Predominiu de les influencies oceániques

La temperatura medio añal ye d'unos 9-10 °C. La temperatura medio del mes más calorosu ye d'unos 20 °C y la temperatura medio del mes más fríu ye cimeru a -3 °C. Esti tipu de clima producir nes llanures de Záhorská y Podunajská. Ye'l típicu clima de la capital, Bratislava.

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Bratislava, capital de Eslovaquia WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
[ensin referencies]
Clima de tierres baxes con predominiu de les influencies continentales

La temperatura medio añal ye d'unos 8-9 °C . La temperatura medio del mes más calorosu ye d'unos 19 °C y la temperatura medio del mes más fríu ye inferior a -3 °C. Esti tipu de clima puede atopase na Košická kotlina y Východoslovenská nížina. Ye'l clima típicu de la ciudá de Košice.

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Košice WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
[ensin referencies]

Clima de les cuenques[editar | editar la fonte]

La temperatura medio añal ye d'ente 5 °C y 8,5 °C. La temperatura medio del mes más calorosu ye ente 15° C y 18,5° C y la temperatura medio del mes más fríu ta ente -3 °C y -6 °C. Esti clima puede atopase en casi toles cuenques en Eslovaquia. Por casu Podtatranská kotlina,[2] Žilinská kotlina, Turčianska kotlina, Zvolenská kotlina. Ye'l clima típicu de les ciudaes de Poprad y Sliač.

Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Poprad WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
[ensin referencies]

Clima de monte[editar | editar la fonte]

La temperatura medio añal ye inferior a 5 °C. La temperatura medio del mes más templáu ye inferior a 15 °C y la temperatura medio del mes más fríu ye inferior a -5 °C. Esti tipu de clima producir nos montes y en delles aldegues nos valles d'Orava y Spiš.

Mediu ambiente[editar | editar la fonte]

Cañón de Zadiel, nel karst eslovacu, Eslovaquia.

WWF estrema'l territoriu de Eslovaquia ente dos ecorregiones: el monte montano de los Cárpatos nos montes del norte y el monte mistu de Panonia nes tierres baxes del sur. Conforme a la normativa de la Xunión Europea, el territoriu d'esti país estremar en dos rexones bioxeográficas:[3]panónica y alpina nos Cárpatos. Destaquen nel so patrimoniu natural dos sitios patrimoniu de la Humanidá declaraos pola Unesco: los Montes primarios de fayes de los Cárpatos (2007), bien natural compartíu con Ucrania y les Covarones kársticas de Aggtelek y del karst eslovacu (1995, 2000), compartíu con Hungría. Cuenta con 4 acutes de la biosfera: Slovensky Kras (dende 1977), Poľana (dende 1990), Tatra (dende 1992, transfronterizo, compartíu con Polonia) y los Cárpatos Blancos (dende 1998, transfronterizo, compartíu con Polonia y Ucrania). 40.697 hectárees tán protexíes como güelgaes d'importancia internacional al amparu del Conveniu de Ramsar, en total, 14 sitios Ramsar.

Nun hai riesgos naturales destacables. Sigo qu'hai dellos problemes medioambiental: la contaminación del aire poles fábriques metalúrxiques supón un riesgu pa la salú humana; la agua acedo estropia los montes.

Xeografía humana[editar | editar la fonte]

Slovakiakrajenumbers.png

La población de Eslovaquia ye de 5,463.046 habitantes (est. xunetu de 2009), lo que da una densidá de 111,41 habitantes per kilómetru cuadráu. Na so mayoría, son eslovacos (85,8%), pero esiste una importante minoría húngara al sur (9,7%) y dellos ucraínos nel este (1%), amás del 1,7% de xitanos (censu de 2001).

L'idioma oficial ye'l eslovacu (83,9%), pero tamién se fala'l húngaru 10,7%, el romanín 1,8%, ucraín 1% y otros ensin especificar 2,6% (censu de 2001).

Tocantes a la relixón, los eslovacos son predominantemente católicos (68,9%), pero tamién hai protestantes 10,8%, católicos griegos (4,1%) y otres confesiones o ensin especificar 3,2%, escarez de relixón el 13% (censu de 2001).

La capital ye Bratislava (n'húngaru: Pozsony) con una población de 430.000 habitantes. Otres ciudaes importantes son Košice (Kassa), Prešov (Eperjes), Nitra (Nyitra), Žilina (Zsolna), Banská Bystrica (Besztercebánya), Trnava (Nagyszombat) y Martin (Turócszentmárton).

Dende 1949 (sacante nel periodu 1990-1996) Eslovaquia tuvo subdividida en 8 "krajy" (singular - kraj, xeneralmente traducíu por "región", que tomen el nome del so ciudá principal. El so númberu, fronteres y funciones camudaron delles vegaes a lo llargo de la hestoria.

Los "kraje" tán subdividíos de la mesma en "okresy" (singular - okres, xeneralmente traducíos por "distritos"). Esisten anguaño 79 distritos en Eslovaquia.

Nᵘ Rexón Eslovacu Capital
1 Rexón de Bratislava Bratislavský kraj Bratislava
2 Rexón de Trnava Trnavský kraj Trnava
3 Rexón de Trenčín Trenčiansky kraj Trenčín
4 Rexón de Nitra Nitriansky kraj Nitra
5 Rexón de Žilina Žilinský kraj Žilina
6 Rexón de Banská Bystrica Banskobystrický kraj Banská Bystrica
7 Rexón de Prešov Prešovský kraj Prešov
8 Rexón de Košice Košický kraj Košice

Xeografía económica[editar | editar la fonte]

El PIB foi de 1,66 trillones de korunas eslovaques en 2006, lo qu'equival a alredor de 50 billones d'euros o 71 billones de dólares estauxunidenses,[4] que ye alredor de 8.800 euros o 13.000 dólares per cápita.

PIB por sector:[5]

  • Agricultura 3,6%
  • Industria (materies primes, producción, enerxía, agua) 31,6%
  • Servicios 64,8%

Les rexones occidentales tán más desenvueltes que les orientales. Nel añu 2004, los mayores ingresos per cápita yeren los 573.976 SK de la rexón de Bratislava, que yera más del doble que la media nacional (251.814 SK). El PIB per cápita foi de 152.786 SK na rexón de Prešov nel nordés, 60% del nacional.

Los campos cultivaos ocupen el 29% de Eslovaquia. Les principales colleches son trigu, cebada, maíz, remolacha azucrera y pataca. La viticultura estender nes rexones meridionales, principalmente alredor de los Cárpatos Pequeños, les tierres baxes danubianas y la rexón de Tokaj. Tamién se cría ganáu vacuno, gochos y oveyes.[6]

La industria hai ablayáu llixeramente dempués de la independencia; güei, los principales sectores son les manufactures, electrotécnico, químicu, petroleu, aceru, testil, alimentaria. N'años recién la industria automovilístico ta en puxanza, con fábriques en Bratislava, Trnava y Žilina. Otres ciudaes industriales importantes son Trenčín, Prešov y Košice.

Central nuclear de Mochovce

Los combustibles fósiles, particularmente el petroleu y el gas, impórtense. En 2004, la fonte d'enerxía más importante yeren les centrales nucleares (55.7%), allugaes en Jaslovské Bohunice y Mochovce. Otra fonte d'enerxía son les plantes hidroeléctriques (13,9%), tando la principal nel banzáu de Gabčíkovo nel Danubiu y otres nos ríos Váh, Slaná, Orava y Hornád.[7] En 2005 Eslovaquia consumió 24,93 billones de kWh de eletricidá.[5]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. «Slovakia's Weather». Slovak Studies Program. University of Pittsburgh. Consultáu'l 11 de xunu de 2010.
  2. «Upper Liptov Climate». Slovak Studies Program. University of Pittsburgh. Consultáu'l 11 de xunu de 2010.
  3. Art. 1, lletra c), incisu iii), de la Directiva 92/43/CEE, según especifícase nel mapa biogeográfico aprobáu'l 25 d'abril de 2005 pol Comité creáu en virtú del artículu 20 de felicidá Directiva.
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: [1]
  5. 5,0 5,1 CIA World Factbook
  6. «Slovakia at MSN Encarta». Archiváu dende l'orixinal, el 1 de payares de 2009.
  7. (Alemán): [2]


Geografía de Eslovaquia