Vigna unguiculata subesp. sesquipedalis

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Vigna unguiculata subesp. sesquipedalis
Commons-emblem-notice.svg
 
Xudía de metro
Snake Bean BNC.jpg
Clasificación científica
Reinu: Plantae
División: Magnoliophyta
Clas: Magnoliopsida
Subclas: Rosidae
Orde: Fabales
Familia: Fabaceae
Subfamilia: Faboideae
Tribu: Phaseoleae
Subtribu: Phaseolinae
Xéneru: Vigna
Especie: Vigna unguiculata
Subespecie: V. o. subsp. sesquipedalis
(L.) Verdc.
[editar datos en Wikidata]
xudía de metro
Tamañu de porción
Enerxía 47 kcal 197 kJ
Carbohidratos 8.35 g
Grases 0.4 g
Proteínes 2.8 g
Retinol (vit. A) 43 μg (5%)
Tiamina (vit. B1) 0.107 mg (8%)
Riboflavina (vit. B2) 0.11 mg (7%)
Niacina (vit. B3) 0.41 mg (3%)
Ácidu pantoténicu (vit. B5) 0.55 mg (11%)
Vitamina B6 0.024 mg (2%)
Calciu 50 mg (5%)
Fierro 0.47 mg (4%)
Magnesiu 44 mg (12%)
Manganesu 0.205 mg (10%)
Fósforu 59 mg (8%)
Potasiu 240 mg (5%)
Sodiu 4 mg (0%)
Cinc 0.37 mg (4%)
% de la cantidá diaria encamentada p'adultos.
Fonte: xudía de metro na base de datos de nutrientes del USDA.
[editar datos en Wikidata]

Vigna unguiculata subespecie sesquipedalis ye una llegume comestible cultivada pa consumir les sos vaines verdes. Conocer pol nome de xudía de metro,[1] bora, xudía de vaca, frijól espárragu,[1] habichuela llarga,[1] frijol culiebra.[1]

Vista de la planta
Flor

Descripción[editar | editar la fonte]

Son plantes trepadores o yerbes arbustives, añales; colos tarmos glabros. Folíolos ovaos, de 8–11 cm de llargu y 4.5–6.7 cm d'anchu, ápiz acumináu, base obtusa, glabros; pecíolos 6.7–8.7 cm de llargu, glabros, estípules xeneralmente peltaes, ca 1.5 cm de llargu. Inflorescencies 8.7–15 cm de llargu, con 1–3 nuedos florales, bráctees llanceolaes, 3–5 mm de llargu, caduques, bractéoles espatulaes, 3–5 mm de llargu, subpersistentes, flores ca 2 cm de llargu, blanques con mácules moraes, subsésiles; mota campanuláu, tubu 5 mm de llargu, dientes deltoides, 2 mm de llargu, glabro; estandarte con 1 ó 2 apéndices na llámina; quilla ensin cara. Frutos lineares, 7–15 (variable de 20–100 en cultivar) cm de llargu y 11 mm d'anchu, glabros; granes 10–17, oblongues a reniformes, ca 8 mm de llargu y 6 mm d'anchu, diversos colores, guañada epigea.[2]

Distribución[editar | editar la fonte]

La planta pertenez a un xéneru distintu del xéneru al que pertenez la xudía común. Ye una brengosa enredadera trepadora añal. La planta ye mesma de climes tropicales/tropicales y cultivar especialmente nes zones templaes del sur d'Asia, el sudeste d'Asia, y el sur de China. Una variedá de xudía de mazcaritu, cultivar principalmente polos sos vaines inmadures escepcionalmente llargues (35-75 cm) y utilizar en forma similar a la xudía verde o chaucha. Les numberoses variedaes d'esta especie estremar polo xeneral polos distintos colores de les sos granes madures.

Cultivo[editar | editar la fonte]

Les vaines, que pueden empezar a formase a los 60 díes de la llantadera, cuelguen en grupos de dos o más. Pa consumu ye conveniente recoyer primero qu'algamen el so plenu maduror; sicasí, d'aquelles vaines que nun se recoyeron ye posible usar les sos granes seques en sopes. Al collechar, ye importante nun recoyer los biltos que s'atopen percima de les vaines; cuidao que la planta va producir munches más vaines nel mesmu tarmu. Les plantes tomen más tiempu n'algamar el maduror que les otres variedaes de xudíes, pero una vegada en producción, les vaines son de crecedera rápida y ye precisu una collecha diaria. Les plantes van producir vaines hasta l'empiezu de les xelaes.

Nutrición[editar | editar la fonte]

Son una bona fonte de proteínes, vitamina A, tiamina, riboflavina, fierro, fósforu y potasiu, y una bien bona fonte de vitamina C, acedu fólico, magnesiu y manganesu.

Taxonomía[editar | editar la fonte]

Vigna unguiculata describióse por (L.) Walp. y espublizóse en Repertorium Botanices Systematicae. 1(5): 779. 1843.[2]

Etimoloxía

Vigna: nome xenéricu que foi otorgáu n'honor del botánicu italianu Dominicu Vigna que lo afayó nel sieglu XVII.

unguiculata: epítetu llatinu que significa "con una garra"[3]

sesquipedalis: epítetu llatinu ;Sinonimia:

  • Dolichos sesquipedalis L.
  • Vigna sesquipedalis (L.) Fruwirth
  • Vigna sesquipedalis (L.) F. Agcaoili
  • Vigna sinensis subsp. sesquipedalis (L.) Van Eselt.
  • Vigna sinensis var. sesquipedalis (L.) Asch. & Schweinf.
  • Vigna unguiculata var. sesquipedalis (L.) H.Ohashi
  • Vigna unguiculata var. sesquipedalis (L.) Bertoni [4]

Ver tamién[editar | editar la fonte]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 «USDA GRIN Taxonomy».
  2. 2,0 2,1 «Vigna unguiculata subesp. sesquipedalis». Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.
  3. N'Epítetos Botánicos
  4. «Vigna unguiculata subesp. sesquipedalis». The Plant List. Consultáu'l 29 de xunetu de 2014.

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]