Tornéu de les Seis Naciones

De Wikipedia
Saltar a: navegación, buscar

El Tornéu de les Seis Naciones (oficialmente, n'inglés y por razones publicitaries: RBS 6 Nations) ye una competición internacional añal de rugbi a XV que tien llugar nos meses de febreru y marzu na que participen les seleiciones d'Inglaterra, Francia, Irlanda, Escocia, Gales ya Italia. El patrocinador del tornéu anguaño ye'l Royal Bank of Scotland (RBS).

El Tornéu de les Seis Naciones ye'l socesor del Cinco Naciones (1910-31 y 1947-99) nel que participaben les mesmes seleiciones sacante la italiana. L'orixe de dambos torneos foi'l tornéu qu'ente 1883-1909 y 1932-39 xugaron Escocia, Gales, Inglaterra ya Irlanda, primer tornéu internacional de rugbi nel hemisferiu norte. El ganador del Tornéu de les Seis Naciones ye tamién conocíu como campeón d'Europa o campeón del Hemisferiu Norte.

Inglaterra, que ye la seleición que más vegaes na hestoria ganó'l tornéu (27), ye'l vixente campeón dempués de ganar el tornéu de 2016. Gales ganó'l tornéu en 26 ocasiones y compartió victoria 12 vegaes más, por 10 torneos compartíos d'Inglaterra. Escocia ya Italia nun ganaron nengún tornéu dende qu'entamó la era Seis Naciones, anque Escocia foi la cabera ganadora del Cinco Naciones.

Amás de la competición masculina hai una femenina dende 1996 y otra xuvenil (pa xugadores de menos de 20 años) dende 2008.

Les Seis Naciones[editar | editar la fonte]

Naciones Flag of Scotland.svg Escocia Flag of France.svg Francia Flag of Wales.svg Gales Flag of England.svg Inglaterra Flag of Ireland rugby.svg Irlanda Flag of Italy.svg Italia
Colores tradicionales Camiseta azul marina, pantalón blancu, medies azul marines Camiseta azul real, pantalón azul, medies coloraes Camiseta colorada, pantalón blancu, medies coloraes Camiseta blanca, pantalón blancu, medies azul marines Camiseta verde, pantalón blancu, medies verdes Camiseta azul azur, pantalón blancu, medies azul azur
Estadios
(capacidá)
Murrayfield, Edimburgu
(67.130 persones)
Stade de France, Saint-Denis
(81.338 persones)
Estadiu Principality, Cardiff
(74.500 persones)
Twickenham, Londres
(82.000 persones)
Estadiu Aviva, Dublin
(51.700 persones)
L'Olímpicu, Roma
(72.698 persones)
Emblemes El cardu escocés El gallu Les tres plumes d'avestruz y el puerru La rosa colorada de Lancaster El trébole d'Irlanda La corona llaurel
Himnos The Flower of Scotland La Marseillaise Hen Wlad Fy Nhadau God Save the Queen Ireland's Call y Amhrán na bhFiann Il Canto degli Italiani

La seleición de rugbi d'Irlanda ye l'ensame de xugadores de la República d'Irlanda ya Irlanda del Norte, poro ta fecha colos meyores xugadores de les provincies de Connacht, Leinster, Munster y Ulster. Esta participación en comuña de los irlandeses nel tornéu caltúvose a lo llargu del tiempu, tamién mientres el periodu de conflictu nordirlandés. Poro, como seña de neutralidá, l'equipu usa el trébole como emblema.

Estadios[editar | editar la fonte]

Estadiu Murrayfield en Edimburgu, onde xuega como llocal la seleición escocesa.

La inauguración del Estadiu Aviva en mayu de 2010 terminó col alcuerdu cola Asociación Atlética Gaélica (GAA poles sos sigles n'inglés) que permitía a la seleición d'Irlanda usar l'estadiu Croke Park (onde se xueguen d'avezu partíos de fútbol gaélicu) pa los sos partíos internacionales. Esti alcuerdu roblóse en 2007 dempués de que se demoliera Lansdowne Road, estadiu tradicional d'Irlanda como llocal, pa construir nel mesmu sitiu l'Estadiu Aviva. Nos años nos que se xugó en Croke Park, esti yera'l mayor de los campos del tornéu, con capacidá pa 82.300 persones.

L'aumentu de la popularidá del rugbi n'Italia a la fin de la década del 2000, fizo que l'Estadiu Flaminio fuera cada vegada menos viable como campu llocal pa la seleición. Especulóse entós col usu de campos de fútbol como l'Estadiu Olímpicu de Roma y otros nel norte del país, onde'l rugbi ye más popular, como l'Estadiu Luigi Ferrraris (Genoa - 42.000 espectadores) o l'Estadiu Ennio Tardini (Parma - 28.000 espectadores). Anque la ciudá de Roma tevo atrasando les obres, los rumores que n'abril de 2011 anunciaben que la Federación Italiana de Rugbi (FIR) diba treslladar los partíos llocales al Estadiu Artemio Franchi de Florencia ficieron qu'entamare l'ampliación del Estadiu Flaminio (que va a pasar de 32.000 a 42.000 espectadores), colo que la FIR decidió en xunetu d'esi mesmu añu que diba xugar los sos partíos de casa nel Estadiu Olímpicu. N'acabando les obres, l'Estadiu Flaminio caltendráse como sede d'Italia nel Seis Naciones pero va siguir siendo'l que menor capacidá tien nel tornéu.

En payares de 2010 la Federación Francesa de Rugbi (FFR) anunció que tenía pensao construir un estadiu propiu na rexón de Paris. La decisión de la FFR ye consecuencia de dellos aspeutos del usu del Stade de France que non-y presten a la propia FFR. Por exemplu, que paguen munches perres pa xugar ellí y que nun tienen preferencia a la hora de programar los partíos (na más no tocante al Tornéu de les Seis Naciones). Asina, en xunu de 2012, la FFR fizo público que'l nuevu estadiu (que pue que vaya a nomase Gran Estadiu de la FFR) va a construise 25 km al sur de Paris, nun vieyu hipódromu d'Évry. El diseñu ye pa un estadiu con techu retráctil y 82.000 asientos, y ta pensao que cueste unos 600 millones de euros y que pueda estrenase en 2017.

Dende'l 8 de setiembre de 2015 l'Estadiu del Mileniu de Gales nómase, por razones publicitaries, Estadiu Principality.

El récor d'espectadores nun partíu del tornéu son les 104.000 persones que tuvieron en Murrayfield nel partíu ente Escocia y Gales el 1 de marzu de 1975. Dempués d'esto, la capacidá del estadiu menguóse p'asegurar la seguridá de los espectadores.

Himnos[editar | editar la fonte]

Enantes d'entamar caún de los partíos, los xugadores y aficionaos canten l'himnu de caúna de les seleiciones.

De les seleiciones del Reinu Xuníu, sólo Inglaterra usa l'himnu nacional, 'God Save the Queen'. Escocia nun tien himnu propiu, poro la seleición adoptó Flower of Scotland en 1990 y seleiciones d'otros deportes ficieron lo mesmo dempués.

Irlanda (en tantu en cuantu representa a la República d'Irlanda y a Irlanda del Norte) usa un himnu encargáu en 1995 especialmente pa los partíos internacionales de rugbi. Nos partíos xugaos n'Irlanda cántase primero 'Amhrán na bhFiann' y dempués Ireland's Call, que ye l'únicu que se canta cuando xueguen fuera del país.

L'himnu italianu conozse tamién como L'Inno di Mameli o Frateli d'Italia.

Hestoria[editar | editar la fonte]

El primer partíu internacional de rugbi xugóse'l 27 de marzu de 1871 nel estadiu Raeburn Place d'Edimburgu ente les seleiciones d'Inglaterra y Escocia. Escoyóse esti estadiu, nel que xugábase críquet, porque la federación escocesa de rugbi nun tenía entá negún estadiu afayadizu pa un partíu internacional.

N'aquellos años, los equipos yeren de venti xugadores y el partíu yera de dos tiempos de cincuenta minutos caún. Los escoceses ganaron el partíu: marcaron un gol y ficieron un ensayu, mentanto que los ingleses namás ficieron un ensayu (hai que recordar qu'entós l'ensayu nun daba puntos sinón una oportunidá pa intentar facer una anotación a palos col pie).

Per otru llau, el primer partíu internacional d'Irlanda foi tamién escontra Inglaterra, pero en 1875. El País de Gales diba a entamar los sos partíos internacionales un poco más tarde: en 1881 xugó escontra Inglaterra per primer vegada, en 1882 escontra Irlanda y en 1883 escontra Escocia.

Tornéu de les Cuatro Naciones[editar | editar la fonte]

Anque nel añu 1883 nun se completaren tolos partíos, el tornéu d'esi añu suel considerase'l primeru de la hestoria. Va a ser al añu siguiente cuando los cuatro equipos xueguen per primer vegada el tornéu completu. Nos años 1885, 1886, 1888 y 1889 hebo reñes ente les federaciones y los torneos nun se xugaren enteros tampoco.

Inglaterra foi espulsada de les ediciones de 1888 y 1889 por refugar xunise a la International Rugby Board. Gales foi espulsada en 1897 y 1898 porque'l so capitán Arthur Gould fuere recompensáu polos sos servicios, y esto entendióse como una violación de la obligación de que los xugadores fueren aficionaos. Col retiru de Gould pudo zarrase l'asuntu y Gales pudo participar nel tornéu nos siguientes años.

En febreru de 1893, una seleición francesa (en verdá una seleición de xugadores parisinos, con Frantz Reichel, Louis Dedet y Henri Amand, ente otros) xugó los sos dos primeros partíos n'Inglaterra contra'l Serviciu Civil y Park House. Nun foi fasta 1906 cuando la seleición de Francia xugó'l so primer partíu oficial, contra Inglaterra. Dempués xugaría tamién escontra'l restu de seleiciones britániques: escontra Gales en 1908, Irlanda en 1909 y Escocia en 1910.

Tornéu de les Cinco Naciones[editar | editar la fonte]

Francia xúnese a la competición en 1910, y el tornéu pasa a nomase Tornéu de les Cinco Naciones. Esi añu, Inglaterra foi la ganadora.

El 1 de xineru de 1913, cuando taba xugándose'l partíu ente Francia y Escocia, el públicu tiróse al arbitru poruqe nun taben conformes col so llabor y la policía montada intervino y cargó escontra la xente. Por esti socesu, el secretariu de la Scottish Rugby Union dixo: « si'l partíu pue xugase namás cola proteición de la policía o los militares, entós nun val la pena xugalu ». Como consecuencia d'esti episodiu, Escocia refugó enfrentase a Francia nel tornéu de 1914, poro Francia taba implícitamente fuera'l tornéu. Por embargu, la I Guerra Mundial (1914-1918) torgó l'aplicación d'esta espulsión. En 1918 los partíos retomáronse normalmente ente les cinco naciones, en nome de la hermandá de los exércitos.

En 1931, Francia ye espulsada pol profesionalimu de los sos xugadores (pagos, fichaxes ente clubes,...) y pol so xuegu violentu en dellos partíos. Asina, el partíu de Francia escontra Gales del tornéu de 1930 foi bien violentu, tanto nel campu (con munchos xugadores con mancadures) como ente'l públicu, onde la xente taba comprimía una escontra otra nes tribunes y al filu del campu, mentanto a la entrada del estadiu más de 20.000 persones nun pudieren entrar al partíu.

Francia ye almitía otra vuelta nel tornéu en 1939, dempués de que la Federación Francesa de Rugbi llegare a un alcuerdu en 1932 colos clubes desaveraos dende avientu de 1930. La II Guerra Mundial torgó'l tornéu de 1940, asina que Francia nun volvió al mesmu fasta 1947, acabante la guerra.

Irlanda foi l'equipu dominante nos años 1948-1951, ganando tres veces el tornéu y faciendo un Grand Slam en 1948.

En 1952, pa que Francia nun volviera a ser espulsada del tornéu, la federación francesa fae una llista de xugadores culpables de profesionalismu, na que taben Jean Dauger, Robert Soro y Maurice Siman. Francia nun foi espulsada y a la fin, Dauger pudo xugar un partíu del tornéu en xineru de 1953, escontra Escocia.

Francia compartió victoria nel tornéu en 1954 y 1955, pero la primer vegada que gana en solitario va a ser en 1959. Tres d'ella, en 1960 la victoria ye compartida ente Inglaterra y Francia, pa volver Francia a ganar en 1961 y 1962.

Ente 1964 y 1979 ye Gales el gran dominador del tornéu gracies al talentu de xugadores esceicionales como JPR Williams, Gareth Edwards, BArry John, Geral Davies y Mervyn Davis. Nestos años, Gales ganó ocho vegaes y compartió victoria en 1964 (con Escocia) y en 1970 (con Francia). Amás en 1972 el tornéu nun se terminó pero Gales yera ún de los equipos qu'entá podía ganar (xunto a Escocia ya Irlanda) y en 1973 los cinco equipos finaron el tornéu empataos.

En 1972, el conflictu nordirlandés va a influyir na competición (que nun va a terminase y que nun tien esi añu clasificación oficial) porque Gales y Escocia arrenunciaron a xugar n'Irlanda dempués del Domingu Sangrientu de Londonderry. A resultes d'esti acontencimientu, el God save the Queen (que d'aquella yera emplegáu por Inglaterra, Escocia y Gales) nun vuelve a sonar na presentación de los equipos fasta 1997. Pa equilibrar la situación, nin La Marseillaise en Dublín nin l'himnu irlandés nos partíos qu'Irlanda xuegue como visitante van ser interpretaos.

En los años 80 vivióse un dominiu de Francia, qu'algamó el Gran Slam en 1981, compartió victoria con Irlanda en 1983 y ganó cuatro años siguíos ente 1986 y 1989 (con un Gran Slam en 1987 y compartiendo victoria en 1988 con Gales).

En 1993 entamó a entregase una copa (el Troféu de les Cinco Naciones) al ganador y el reglamentu foi camudáu: en casu d'igualdá de puntos, los equipos van clasificase según la diferencia ente los puntos marcaos y los que-y marcaren.

En 1996, anque siguió conservando'l so nome, el tornéu entamó oficialmente a ser la Copa d'Europa de Naciones de Rugbi a XV, convirtiéndose Inglaterra nel primer campeón dempués de la so victoria escontra Irlanda'l 16 de marzu de 1996. Con esti títulu, Inglaterra zarró un periodu bien prósperu nel que ganó'l tornéu cuatro veces ente 1991 y 1996, algamando tres Grand Slam.

Tornéu de les Seis Naciones[editar | editar la fonte]

Son dellos los países que nos últimos años pidieron xunise al tornéu, anque na más foi aceutada la d'Italia, qu'entamó a competir nel añu 2000. Poro'l tornéu pasó a nomase Tornéu de les Seis Naciones. Nesti momentu nun hai planes d'ampliar más pel momentu.

Los países que quisieron formar parte del tornéu pero que fueron refugaos fueron:

- L'Arxentina: que pidió entrar al principu de la década del 2000, anque foi aceutada nel añu 2012 en The Rugby Championship (que nomábase fasta entós Tornéu de les Tres Naciones o Tri-Nations) gracies a los sos resultaos nos mundiales de los años 2007 y 2011.

- Rumanía.

- Xeorxa: a resultes del so bon resultáu na Copa del Mundu de 2015.

L'entamu de los años 2000 tevo domináu por Inglaterra, que ganó tres vegaes ente los años 2000 y 2003 (algamando'l Grand Slam en 2003). Bona parte d'esos triunfos debióse al talentu del so xugador Jonny Wilkinson que foi'l máximu anotador de la hestoria del tornéu fasta que el añu 2009 lu superara l'irlandés Ronan O'Gara.

Dempués d'esi dominiu inglés, Francia garró'l relevu con victories nos años 2004, 2006, 2007 y 2010 (añu nel que algamó'l Grand Slam). Pel mediu, Gales ganó'l tornéu nos años 2005 y 2008, consiguiendo nes dos ocasiones el Grand Slam.

A pesar de too Irlanda tien un llugar destacáu na hestoria del tornéu na década del 2000, con seis segundos puestos ente 2001 y 2010 y una victoria nel añu 2009 con Grand Slamincluyíu, un llogru que yera la segunda vegada que conseguíen los irlandeses, trés del consiguíu en 1948.

Nos últimos años los ésitos tán repartíos: dos pa Inglaterra (2011 y 2016, esti segundu con Grand Slam), dos pa Gales (2012 y 2013, con Grand Slam nel primeru) y dos pa Irlanda (2014 y 2015). Al tiempu vióse un retrocesu del equipu francés, que nun sube al podiu dende'l so segundu puestu nel añu 2011.

Formatu[editar | editar la fonte]

Mapa coles seis naciones participantes.

Xugáu añalmente, el formatu del tornéu ye simple: caúna de les seleiciones xuega una vegada escontra caúna de les otres cinco (lo que fae un total de 15 partíos), alternándose cada añu y pa caún de los partíos l'equipu que xuega como llocal. Antes del añu 2017, les victories valíen dos puntos, los empates ún y les derrotes nengún puntu; y al contrario que na mayoría de competiciones de rugbi, el sistema de puntos estra nun s'emplegaba.

El 30 de payares de 2016, la organización del tornéu fizo anuncia de que diba a probase'l sistema de puntos estra na edición de 2017 y facese una evaluación del resultáu pasáu'l tornéu. D'alcuerdu con esa forma de puntuar, les victories valen cuatro puntos, los empates dos y les derrotes nengún puntu; pero amás va a premiase con un puntu estra al equipu que faiga cuatro ensayos o más nun partíu o al que pierda por siete o menos puntos. Amás, nel Tornéu de les Seis Naciones sumará tres puntos más l'equipu qu'algame el Grand Slam (ganar tolos sos partíos del tornéu) p'asegurar asina que seya'l primer clasificáu.

Inglaterra ye la seleición que más veces algamó'l Grand Slam (13), siguía de Gales (11), Francia (9), Escocia (3) ya Irlanda (2). En cinco ocasiones un equipu foi quien a algamar el Grand Slam dos veces siguíes: Gales en 1908-1909, Inglaterra en 1913-1914, 1923-1924 y 1991-1992, y Francia en 1997-1998.

La victoria d'una de les cuatro seleiciones del Reinu Xuníu ya Irlanda escontra les otres tres, llámase Triple Corona. Gales (ente 1976 y 1979) ya Inglaterra (ente 1995 y 1998) algamáronla cuatro veces siguíes. Inglaterra ye la seleición que más veces ganó la Triple Corona (25), siguía de Gales (20) y Escocia ya Irlanda (10). Nun foi fasta 2006 qu'esti títulu contó con un troféu físicu pal ganador.

L'equipu que termina'l tornéu nel caberu puestu, dizse que gana la Cuyar de Madera, anque nun se-y da a esi equipu troféu dalu. Dende que nel añu 2000 el tornéu pasara a tener seis participantes, na más qu'Inglaterra ya Irlanda evitaron la Cuyar de Madera. Nel otru estremu, Italia ganóla once años (nun ganando nengún partíu en seis d'esos años).

Al amparu del tornéu, xuéguense delles competiciones individuales. La más antigua y regular ye la Copa Calcuta (tien esti nome porque'l troféu ta fechu con rupies indies fundíes donaes pol Calcutta Club), que xueguen Inglaterra y Escocia dende 1879. Dende 1988 el partíu ente Inglaterra ya Irlanda conozse como Troféu del Mileniu, y dende 1989 el partíu ente Escocia ya Irlanda nómase Centenary Quaich. En 2007 creóse'l Troféu Giussepe Garibaldi, pa cellebrar los 200 años dende que naciera en Niza (Francia) esti unificador italianu, y que xueguen añalmente dende entós les seleiciones de Francia ya Italia.

Enantes de 1994, los equipos qu'empataben a puntos al final del tornéu, compartíen el títulu. Dende esi añu, los empates desfáense pola diferencia de puntos de los equipos empataos. Si aún asina caltiénse l'empate, el ganador será'l que más ensayos marcara. Si asina tampoco se ye quien a desempatar, entós los equipos comparten el títulu (anque fasta la fecha, sólo foi necesario empelgar la diferencia de puntos).

Resultaos[editar | editar la fonte]

  Flag of England.svg Inglaterra Flag of Wales.svg Gales Flag of France.svg Francia Flag of Scotland.svg Escocia Flag of Ireland rugby.svg Irlanda Flag of Italy.svg Italia
Torneos disputaos 120 122 87 122 122 17
Triunfos absolutos (Triunfos compartíos) 27 (10) 26 (12) 17 (8) 15 (9) 13 (9) 0 (0)
Grand Slams 13 11 9 3 2 0
Triple Corona 25 20 N/A 10 10 N/A
Cuyar de Madera 25 21 18 33 36 11