The Dark Knight

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
The Dark Knight
The Dark Knight European Premier - Leicester square.jpg
Datos
Títulu orixinal The Dark Knight
Xéneru cine d'aición, neo-noir Traducir, cine policíaco de suspenso Traducir, cine de crímenes Traducir, cine de superhomes, cine dramáticu y suspenso Traducir
País d'orixe Estaos Xuníos y Reinu Xuníu
Añu 13 agostu 2008
Idioma orixinal inglés
Duración 153 min.
Ficha téunica
Direición Christopher Nolan
Producción Emma Thomas, Charles Roven y Christopher Nolan
Guión Jonathan Nolan, Christopher Nolan, Bob Kane, David S. Goyer y Bill Finger
Música Hans Zimmer y James Newton Howard
Fotografía Wally Pfister
Edición Lee Smith
Repartu Christian Bale, Michael Caine, Heath Ledger, Gary Oldman, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal, Morgan Freeman, Eric Roberts, Colin McFarlane, Chin Han, Anthony Michael Hall, Melinda McGraw, Nathan Gamble, Nestor Carbonell, Cillian Murphy, Keith Szarabajka, Michael Jai White, Beatrice Rosen, William Fichtner, Ritchie Coster, Edison Chen, Nicky Katt, Monique Gabriela Curnen Traducir, Tom Lister, Sarah Jayne Dunn, Vincent Riotta, David Dastmalchian, Richard Dillane y Joshua Harto
Ver llista completa
Compañíes
Productora Warner Bros., DC Comics, Legendary Entertainment y Syncopy Films Traducir
Distribuidora Warner Bros. y InterCom
Costu 185 000 000 dólares de los Estaos Xuníos
Recaldación 1 004 558 444 $
Batman Begins The Dark Knight The Dark Knight Rises
Enllaces esternos
Ficha n'IMDb
Ficha en FilmAffinity
Web oficial
Cambiar los datos en Wikidata

The Dark Knight (titulada El caballeru escuru n'España y Batman: el caballeru de la nueche en Hispanoamérica) ye una película de superhéroes británicu-estauxunidense de 2008 dirixida por Christopher Nolan, escrita por Nolan y el so hermanu Jonathan Nolan y producida por Emma Thomas, Charles Roven y el mesmu Nolan. Basada nel personaxe Batman de DC Comics, la película ye la segunda parte de la serie fílmica Batman de Nolan y una remortina de Batman Begins de 2005, protagonizada por Christian Bale, Michael Caine, Heath Ledger, Gary Oldman, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal y Morgan Freeman. Cola ayuda del teniente de policía James Gordon y l'apocayá escoyíu fiscal del distritu Harvey Dent, Batman alza l'apueste na so guerra contra'l crime al proponese desmantelar los grupos mafiosos restantes que plagan les cais. La sociedá ye efeutiva, hasta que la mafia abasnar al combate pa evitar qu'un allunáu criminal conocíu como «Joker» —el Burllateru en Hispanoamérica— desamarre un reinu de caos que sumiría a Ciudá Gótica na anarquía.

La inspiración del direutor pa la película foi'l debú en cómic del Joker en 1940, la novela gráfica de 1988 The Killing Joke, y la serie de 1996 The Long Halloween, que recontó l'orixe de Dos Cares. L'héroe recibió'l llamatu «Dark Knight» per primer vegada en Batman #1 (1940), una hestoria escrita por Bill Finger.[1][2] The Dark Knight foi rodada principalmente en Chicago, según en dellos otros allugamientos nos Estaos Xuníos, el Reinu Xuníu y Hong Kong. Nolan usó cámares IMAX de 70 mm pa rodar delles secuencies, ente elles la primer apaición del Joker na cinta. El 22 de xineru de 2008, dellos meses depués de completar el rodaxe de The Dark Knight y seis meses antes del so estrenu, Heath Ledger morrió d'una combinación tóxica de melecines recetados, llevando a una intensa atención de la prensa y el públicu cinéfilu. Warner Bros. primeramente creó una campaña de comercialización viral pa The Dark Knight, desenvolviendo sitiu web promocionales y trailers resaltando captures de pantalla de Ledger como'l Joker.

Una co-producción de los Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu, The Dark Knight estrenóse'l 16 de xunetu de 2008 n'Australia, el 18 de xunetu en Norteamérica, y el 24 de xunetu nel Reinu Xuníu. Considerada polos críticu de cine críticos de cine como una de les meyores películes de la década del 2000 y una de les meyores películes de superhéroes,[3][4] recibió reseñes altamente positives y estableció numberosos récores mientres la so temporada en cines.[5] Apaeció en más llistes de los diez meyores de críticos (287) que cualesquier otra película de 2008 cola esceición de WALL·E, y más críticos (77) nomar la meyor película de 2008.[6] Con más de $1000 millones en ganancies mundiales, ye la 27ª película más recaldadora de tolos tiempos, non afecha a la inflación.[7] La película recibió ocho nominaciones a los Premios Óscar; ganó'l premiu a meyor edición de soníu y Ledger recibió'l premiu póstumu a meyor actor de repartu.[8] The Dark Knight Rises, la tercera y última película na triloxía, estrenóse'l 20 de xunetu de 2012.

Argumentu[editar | editar la fonte]

Nueve meses dempués de los eventos de la primer película, una banda de lladrones amarutaos con mázcares de payasos lleven a cabu un violentu robu n'unu de los bancos de la mafia de Gotham City, pero los asaltantes desconocen qu'ente ellos s'atopa'l Joker (Heath Ledger), quien los ordenara traicionase y asesinase unos a otros, cola cuenta de partir ente menos el botín. Finalmente'l Joker asesina al postreru de los sos cómplices y escapa nun autobús escolar. Más tarde, un grupu d'asonsañadores de Batman intenta atayar una xunta de traficantes col Dr. Jonathan Crane (Cillian Murphy), cuando de secute el verdaderu Batman (Christian Bale) apaez y aprehende a tolos delincuentes xuntu con el impostores, pero sufre mancadures que lu conducen a diseñar un traxe nuevu que-y dexe mayor movilidá, rapidez y proteición contra perros.

Sicasí, el crime entamáu convirtióse nel problema más irritante en Gotham. Batman y el teniente James Gordon (Gary Oldman) contemplen la posibilidá d'incluyir al nuevu fiscal de distritu, Harvey Dent (Aaron Eckhart) nel so plan pa combatir a la mafia, como l'héroe públicu que Batman nun puede ser, de la que Bruce afaya que Dent ye'l nuevu noviu de Rachel Dawes (Maggie Gyllenhaal). Magar que Dent ta saliendo con Rachel Dawes, Bruce Wayne ta impresionáu col so idealismu y ufiérta-y llanzar una recaldación de fondos. Mientres, nes Empreses Wayne, Lucius Fox (Morgan Freeman) fai negocios con Lau (Chin Han), un prestixosu empresariu chinu pero l'enorme ésitu de la so empresa fai abarruntar hasta al mesmu Bruce quien-y pide a Fox atayar el tratu d'asociación con él, non ensin antes revisar los llibros contables de la so empresa.

Mentanto, los líderes mafiosos Salvatore Maroni, Gambol, y el checheno axuntar p'aldericar sobre qué van faer con Batman. Gordon y el nuevu fiscal Dent y caltienen una videoconferencia col contable chinu Lau, quien los informa de que la policía pretendía confiscar tol dineru que guardaben nos bancos de la ciudá, pero qu'él s'había antemanando al plan de Gordon, quien con Batman identificara los bancos con billetes marcaos, escondiendo los fondos de Gordon, Dent y Batman y escapáu a Hong Kong. De secute, la xunta ye atayada pol allunáu criminal Joker, quien los alvierte que Batman nun tien xurisdicción y que sabe que lo buscará pa delatar a los sos cómplices. Joker ufierta matar al héroe pola metá del so dineru, pero'l xefes mafiosos niéguense, y un fúrico Gambol pon-y preciu a la so cabeza. Como resultancia, el Joker mata a este y toma el control de los sos homes. Sicasí, la so predicción prueba ser correcta cuando Bruce y Fox viaxen hasta ende. Fox pide aplazar les negociaciones pa evitar problemes cola xusticia y da-y a Bruce un nuevu traxe fechu de plaques de titaniu y kevlar, dándo-y mayor movilidá y resistencia, inclusive proteición contra taragañaes de perros (anque lo vuelve vulnerable a navayes y disparos), un nuevu capiellu que-y dexa mover la cabeza, y un prototipu orixinal de Fox d'un sistema de sonar integráu al traxe. Lau ye secuestráu por Batman nuna brillosa maniobra táctica y depués ye apurríu a la policía de Gotham City, pero ye calteníu na Comisaría Central pola medrana de lo que pudiera asocede-y na prisión. Lau axusta'l so testimoniu en tantu pueda caltener el dineru de la mafia pa sigo mesmu. Nesti puntu y colos sos fondos en peligru, la mafia acepta contratar al Joker.

El Joker, en matando a un asonsañador de Batman, anuncia en televisión a les persones que van morrer acaldía nun siendo que Batman quítese la mázcara y revele la so identidá; primero matando al comisionado Loeb con ácidu na so botella de güisqui al momentu de beber un tragu, y a la jueza Surrillo (Nydia Rodriguez Terracina) al esplotar el so auto con una bomba oculta, quien enantes condergara a dellos centenares de mafiosos gracies al testimoniu de Lau. Tamién se dirixe a Dent, que ye otru de los oxetivos del Joker, quien s'atopaba na fiesta de recaldación de fondos ufiertada por Wayne, pero sale ilesu al ser salváu pol so anfitrión quien lo escuende y ponse el batitraje pa detener a los intrusos na fiesta mientres Rachel demoranza al Joker. Mientres la engarradiella, este la llanza pela ventana, asina qu'en cuenta de dir tres él, Batman la salva y asegúralu que Dent ta a salvo.

La nueche siguiente, Batman y Gordon investiguen l'asesinatu de dos homes, obra del Joker, que los sos apellíos formaben el nome de Dent, y entérense de que'l próximu oxetivu sería l'alcalde Anthony García (Nestor Carbonell), que presentaría'l funeral de Loeb na mañana. El Joker y los sos secuaces, amarutaos como la escolta d'honor del funeral, apunten les sos armes a García p'asesinalo nel últimu minutu, pero Gordon ataya'l plan, aparentemente sacrificándose nel procesu. Ante l'aumentu de violencia Batman entama revelar la so identidá, comunicar a Dent -quien vanamente trata d'entrugar a unu de los secuaces del Joker, un paciente psicóticu fugáu del asilu mental Arkham-, nuna próxima conferencia de prensa qu'iguó con aquél, y diz-y que'l destín de Gotham agora ta nes sos manos. Wayne allega a la rueda de prensa dispuestu a dicir la verdá, pero antes de poder faer daqué, sorpresivamente Dent nomar a sigo mesmu como Batman pa protexer la verdá y por que el verdaderu nun caya presu. Rachel apúrre-y una carta a Alfred (Michael Caine) pidiéndo-y que la apurra a Bruce cuando "sía'l momentu". Dent ye tomáu en custodia protectora, y Rachel clámia-y a Harvey que revele la verdá, pero esti niégase; primero que lo lleven nun convói, Harvey da-y el so moneda de la suerte a Rachel, quien se decata que ye una moneda trucada, reforzando asina'l lema de Harvey de "Fabrico la mio suerte". Más tarde, ye escorríu pol Joker, quien aparentemente muerde l'anzuelu ya intenta emboscar el convói de la policía que tresporta a Dent al traviés de la ciudá, asina que Batman apaez p'ayudar ganando a cada matón de Joker. Gordon, qu'asonsañó la so muerte pa protexer a la so familia, ayuda a aprehender al Joker y finalmente Gordon ye promovido a comisionado.

Más tarde esa nueche, Dent y Rachel sumen. Una vegada na estación de policía, Batman entruga al Joker y ésti revéla-y (non ensin antes faelo enfurecer) que Dawes y Dent fueron secuestraos, llevaos a llugares opuestos de la ciudá y zarraos n'almacenes apinaos de barriles de gasolina y esplosivos. El payasu revela los sos allugamientos pero'l so oxetivu ye que Batman nun pueda salvar a dambos y tenga qu'escoyer a cuál de los 2 va salvar, rompiendo la so ética moral. Batman va por Rachel, ente que Gordon, va rescatar a Dent, solo p'afayar que foi engañáu p'atopar a Dent. Gordon y la policía lleguen onde s'atopa Rachel momentos primero que dambos edificios esploten, matando a Rachel, quien-y dixera a Dent vía telefónica qu'aceptaba casase con él. La brutal esplosión quema la metá esquierda de la cara de Dent, quien tratando d'escapar había quedáu papáu en gasolina y sufre horribles quemadures de tercer grau nel llau esquierdu de la so cara tres la esplosión. Mentanto, el Joker toma por rehén a Stephens, un honestu policía que lo curiaba al faelo enoxar, españa una tercer bomba qu'él mesmu metió nel cuerpu d'otru presu matón d'él na estación policial y escapa con Lau. Mientres Batman repara los restos d'onde morrió Rachel, Alfred llee la carta de Rachel onde diz que se va a casóse con Harvey, yá que sabe Bruce nunca va dexar de ser Batman y diz-y a Bruce que nun pierda la fe nos demás. Batman dexa la moneda trucada de Dent cerca a la so cama nel hospital. Ende a otru día, Dent ye visitáu por Gordon y este, primíu por el mesmu Harvey, revéla-y que cuando taba n'Asuntos Internos yera conocíu como Dos Cares. Dent refárta-y non esaniciar los elementos corruptos de la policía, y Maroni delata al Joker a Gordon pa salvar el so pescuezu.

A la mañana siguiente, Coleman Reese, un contable d'Empreses Wayne que deduz la verdadera identidá de Batman, entama revelalo en televisión. Antes d'ello, Reese preséntase ante Fox con planos del supuestu equipu y armamentu de Batman, sabiendo que salieron de Ciencies Aplicaes, y trata de chantajear a Fox pidiéndo-y una fuerte suma de dineru en cuenta de nun revelar lo qu'afayó; sicasí, fracasa. El Joker mata a Lau amburándolo xuntu cola so metá del dineru y al checheno, y depués ataya la entrevista televisiva fecha a Reese amenaciando esplotar un hospital nun siendo que Reese sía asesináu en 60 minutos, lo que desamarra'l caos en Gotham. Los atentaos sobre Coleman Reese asoceden en dos llugares, siendo a la fin el mesmu Bruce Wayne el qu'acaba salvándo-y la vida nuna interseición, faciéndo-y camudar de paecer. Mentanto, el Joker visita a Dent nel hospital amarutáu como una enfermera y fai esplotar l'Hospital Xeneral de Gotham, non ensin antes emburriar a Dent a la llocura, convenciéndolo por qu'empiece una implacable misión de vengación y "xusticia" cola cuenta de castigar a los policías corruptos y mafiosos que los asitiaron a Dawes y a él nos almacenes, según a Batman y Gordon que, al contrariu qu'él, nun perdieron nada. Amás de faer esplotar l'hospital, el Joker escapa nun autobús llenu de rehenes.

Dent, agora por aciu un antiguu llamatu, «Dos Cares», empieza a dir tres les persones responsables pola muerte de Rachel, decidiendo los sos destinos llanzando la so moneda, agora con una cara quemada aldovinando de momentu el destín de Rachel. Primero, matu a Wuertz, un policía corruptu qu'ayudara a secuestralo, y dempués a Maroni (Eric Roberts) (aparentemente) y al so xofer depués d'entrugalo pa esponer la identidá del secuestrador de Rachel. Antes de matalos, dexa que la so moneda de la suerte decida'l destín de les sos víctimes; si sale cara perdóna-yos la vida, pero si sale cruz (la otra cara de la moneda que se quemar na quema) los matu.

Batman píde-y a un ronciegu Lucius Fox qu'use'l prototipu d'un dispositivu de rastrexu en tola ciudá p'atopar al Joker usando'l sonar como un micrófonu en cada teléfonu de Gotham, polo que puede ver tola ciudá, invadiendo la privacidá de los ciudadanos. Fox apuerta, pero diz que va arrenunciar darréu dempués si la máquina sigue n'Empreses Wayne, a lo que Batman respuende que cuando termine, teclee el so nome. El Joker anuncia al públicu que cualquier persona que quede en Gotham al anochecer va tar suxeta a la so llei, pero coles pontes y túneles de la ciudá zarraos, por cuenta d'amenaces de bomba, les autoridaes empiecen la evacuación de les persones a traves de los ferrys de la ciudá. Sicasí esto forma parte tamién del plan maestru del Joker qu'asitió esplosivos combinaos con diésel y nitratu de amonio nos dos ferrys, unu llenu de los convictos más buscaos por Harvey Dent y otru de civiles, y pretende que s'esploten ente ellos nun retorcigañáu esperimentu social, por aciu el cual pretende demostrar que tol mundu puede ser emburriáu al mal. Amás, l'amenaza del Joker inclúi'l fechu de que si los pasaxeros d'un barcu nun destrúin al otru, él va faer esplotar los dos ferrys a medianueche; coles mesmes alviértelos que naide intente xubir a botar salvavides o tamién los fadrá esplotar.

Mientres en dambes embarcaciones alderícase sobre si faer esplotar al otru barcu o non, Batman alcuentra al Joker y avísa-y a Gordon del allugamientu d'ésti, una vegada nel edificiu vecín al que s'atopa'l Joker, Batman píde-y a Gordon solamente cinco minutos pa entrar y detenelo; pero Gordon niégase por que piensa que Dent ta de rehén colos otros nel edificiu. Entós Batman decide actuar solo, polo cual Gordon dalu solu dos minutos primero que ente l'equipu SWAT, mientres los francotiradores apunten a los payasos que s'atopaben colos rehenes preparar pa dispara-yos. Sicasí cuando Batman ataca a unu de los payasos, afaya de qu'en realidá se trata de los verdaderos rehenes del hospital; afayando asina que'l Joker vistió a los rehenes como los sos secuaces y los sos matones tán amarutaos como doctores, atrayendo al equipu de SWAT de Gordon a una trampa por que los ataquen, polo que decide detener a los policías primero que maten a les persones equivocaes. Mientres esto pasa, Gordon recibe una llamada de la so aterrada esposa que foi secuestrada por Dent. Gordon pregúnta-y ónde ta la so familia y Harvey respuéndelu: "Onde la mía morrió" (refiriéndose al edificiu onde morrió Rachel). Batman combate tantu al equipu de SWAT como a los homes del villanu, rescatando a los rehenes. L'equipu SWAT informa depués a los demás equipos que los payasos son los rehenes y qu'el doctores son el blancu. La destrucción de los ferrys ta cerca, pero Batman finalmente atopa al Joker; este paez controlar a Batman, primero unviando a los sos perros Rottweiler a atacalo. Metanes la engarradiella'l Joker estropia'l sonar de la mázcara de Batman, y depués atrapa a Batman mientres aguarda ver dalgunu de los ferrys esplotando; sicasí los pasaxeros de dambos ferrys decidieron nun destruyise mutuamente pa nun cayer nel macabru xuegu del Joker. Al ver que nun asocede nada, el Joker como últimu recursu saca'l detonador que carga na so chaqueta, que va faer esplotar dambos ferrys, pero nel postreru segundu confíase demasiáu y Batman llánza-y les escames afilaes del so brazu, depués refundiar fora del edificiu pero darréu salvar col so dispositivu d'amarre. Depués aprehende al Joker y quíta-y el detonador de dambos barcos, pero ésti presume que ganó, una y bones Gotham va perder la esperanza una vegada que los asesinatos de Dos Cares fáiganse públicos. Tamién el Joker reconoz a Batman como una persona verdaderamente incorruptible, a diferencia de Dent, y reconoz que nunca va matar a Batman porque-y paez bien risonderu, decide qu'el so destín ye faer «eso» eternamente. Batman entruga al Joker sobre qué fixo con Dent, y ésti revéla-y el so plan maestru, diciendo ente risaes que rebaxó a Dent al nivel d'ellos y que lo emburrió a la llocura. L'equipu de SWAT llega pa tomalo en custodia.

Dos Cares atrai a Gordon al edificiu onde Rachel morrió y toma de rehenes a la so familia, a pesar de les súpliques desesperaes de Gordon. Batman llega y confronta a Dent, y empieza un discutiniu na que Dent llamentar de que namái él perdió tou na guerra contra'l crime entamáu; Batman diz-y que foi la víctima escoyida pol Joker porque de los trés él yera'l meyor, el "caballeru blancu" de Gotham que realmente podía ser l'héroe que la ciudá precisa. Dempués d'escuchar los argumentos, Dent decide'l destín del héroe, el suyu propiu y el del fíu de Gordon con tres lanzamiento de moneda. Dispáralu primero a Batman, depués sálvase, y d'últimes llanza una vegada más pa determinar el destín del neñu. El mazcaráu, usando la so armadura corporal, ataca a Dos Cares tirándolo del edificiu, matándolo y salvando al neñu.[9] Anque Batman tamién cai dellos escombros amortiguan la so cayida, pero sale mancáu. Más tarde, convence a Gordon de que lo culpe polos asesinatos por que Harvey Dent permaneza como un símbolu d'esperanza pa la ciudá o de lo contrario entraría en crisis por ser malváu pol Joker usando una frase de Dent: "Muerres siendo un héroe o vives lo suficiente pa volvete nun villanu". Batman escapa de la policía acoxando d'una pierna productu de la cayida.

Díes dempués, Gordon da un discursu nel funeral de Dent y destrúi la batiseñal y empecipia una cacería humana contra Batman, mientres el mayordomu de Bruce, Alfred Pennyworth, quema una carta escrita por Rachel pal so amu anunciando'l so compromisu con Dent, y Fox tres teclerar el so nome ve con tranquilidá al rastreador de señales autodestruirse. Batman fuxe nel Bat-pod, ante la mirada del fíu de Gordon, quien pregunta por qué van escorrer a Batman. Gordon respuende: "Porque tenemos d'atrapalo. Porque ye l'héroe que se merez la ciudá, pero non el que precisamos. Asina que lo escorreremos hasta'l final de los díes. Porque él nun ye un héroe, ye un guardián silenciosu, un vixilante protector, un Caballero de la Nueche."

Repartu[editar | editar la fonte]

Parto y equipu de The Dark Knight na premier europea en Londres. D'esquierda a derecha: el direutor Christopher Nolan, los productores Emma Thomas y Charles Roven, los actores Monique Gabriela Curnen, Michael Caine, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal y Christian Bale.
Un multimillonariu que se dedica a protexer a Ciudá Gótica del mundu criminal como un vixilante nocherniegu con aspeutu d'esperteyu. Bale dixo que confiaba na so eleición de repitir el papel por cuenta de la respuesta positiva a la so actuación en Batman Begins.[10] L'actor siguió entrenando col métodu de llucha Keysi y realizó la mayoría de les sos propies escenes de riesgu,[10][11] pero nun adquirió tantos músculos como na primer película por cuenta de que'l nuevu Batitraje dexába-y movese con más axilidá.[12] Describió'l dilema de Batman como «daqué que tien un final. ¿Puede arrenunciar y tener una vida ordinaria? El tipu d'intensidá maniaca que daquién tien de tener pa caltener la pasión y l'enoxu que sintió de neñu, toma un esfuerciu dempués d'un tiempu, siguir faciendo eso. En ciertu puntu, tienes que exorcizar los tos demonios.»[13] Depués amestó, «Agora non solo hai a un mozu doloríu qu'intenta atopar una especie de respuesta, hai daquién qu'en verdá tien poder, que ta aforfugáu por esi poder, y tien de reconocer la diferencia ente algamar esi poder y enferronase a él.»[14] Bale sintió que la personalidá de Batman fuera fuertemente establecida na primer película, asina que yera pocu probable qu'el so personaxe fuera clisáu polos villanos, diciendo: «Nun tengo problema con competir con daquién más. Y eso va faer una meyor película.»[15]
El confiable mayordomu de Bruce. La so cantidá de conseyos útiles pal protagonista y la so semeyanza a una figura paterna haber lleváu a ser etiquetáu l'ayudante [[[inglés]]: batman] de Batman».[16][17]
Una maniática mente maestra del crime que se describe a sigo mesmu como un axente del caos», y álzase al poder dominante apavorando a Gótica y sumiéndola na anarquía. Primero que el direutor confirmara a Ledger pal papel en xunetu de 2006, Paul Bettany,[18] Lachy Hulme,[19] Adrien Brody,[20] Steve Carrell[21] y Robin Williams[22] espresaron públicamente interés nél. Sicasí, Nolan quixera trabayar col actor nun númberu de proyeutos nel pasáu (ente ellos primeramente averase a él pal papel de Batman en Batman Begins, pero nun fuera capaz de faelo), y prestó-y el so interpretación caótica del personaxe.[23] Cuando Ledger vio la primer película, asocedióse-y qu'una forma de que'l personaxe funciona y fuera consistente col tonu xeneral:[24] describió al so Joker como un payasu sicópata, asesín en masa y esquizofrénicu con cero empatía[25] A lo llargo de la cinta, el villanu amuesa'l so deséu d'alteriar l'orde social per mediu del crime, y defínese a sigo mesmu pol so conflictu con Batman. Pa preparar pal papel, Ledger vivió solo nun cuartu d'hotel per un mes, formulando la postura, la voz y la personalidá del personaxe, y escribió un diariu, onde anotaba los pensamientos y sentimientos del Joker.[15][26] Mientres de primeres atopar difícil, finalmente xeneró una voz distinta a la de la encarnación de Jack Nicholson na película de Tim Burton de 1989 Batman.[25][26] Tamién-y dieron Batman: The Killing Joke y Arkham Asylum: A Serious House on Serious Earth, que «en verdá trató de lleer y dexar.»[24] Citó amás a La naranxa mecánica y a Sid Vicious como «un primer puntu de partida pa Christian [Bale] y yo. Pero alloñámonos d'eso abondo rápido y entramos n'otru mundu dafechu.»[27][28] «Hai un pocu de too nél. Nun hai nada bien consistente», Ledger dixo, y amestó, «Hai delles sorpreses más pa él.»[27] L'actor pudo rodar y na so mayoría dirixir los videos qu'el Joker unvia como alvertencies. Cada toma que fixo yera distintu de l'anterior. Nolan quedó tan impresionáu col primera video que decidió nun tar presente cuando rodara'l video col reporteru secuestráu.[29] El 22 de xineru de 2008, dempués de completar el rodaxe de The Dark Knight, Heath Ledger morrió d'una sobredosis de melecines recetados, llevando a una intensa atención de la prensa y homenaxes conmemorativos. «Yera por demás emotivu, xusto cuando finó, tener que volver y miralo tolos díes [mientres el montaxe],» recordó'l direutor. «Pero la verdá ye que me siento con suerte de tener daqué granible que faer, tener una actuación de la qu'él taba tan, tan arguyosu, y que me confiara pa terminala.»[28] Toles escenes de Ledger apaecen como les completó nel rodaxe; nel montaxe de la película, Nolan nun amestó nengún efeutu dixital» qu'alteriara la so verdadera actuación póstuma,[30] y dedicó la cinta en parte a la so memoria.[31][32]
Un teniente nel Departamentu de Policía de Ciudá Gótica y unu de los pocos policías honestos de la ciudá, que forma una débil alianza estraoficial con Batman y Dent. L'alcalde de la ciudá otorgar la posición de Comisionado de la Policía depués del recién asesinatu del Comisionado Loeb. Oldman describió al so personaxe como «incorruptible, virtuosu, fuerte, heroicu, pero subestimado.»[33] Nolan esplicó que «The Long Halloween amuesa una gran rellación triangular ente Harvey Dent, Gordon y Batman, y eso ye daqué no que basamos abondo.»[34] L'actor amestó que l'oficial «tien una gran almiración por [Batman] a la fin, pero ye más que nada agora'l caballeru de la nueche, el foresteru. Agora m'intriga ver: si hai una tercera [película], ¿qué va faer?»[34] Sobre la posibilidá d'otra remortina, dixo, «El mio regresu a ella nun depende de si'l papel foi más grande que l'anterior.»[35]
Un fiscal del distritu de Gótica aclamáu como'l caballeru blancu» de la ciudá, que la so batalla col mundu criminal déxa-y trestornu mentales, convirtiéndolo nun asesín desfigurado con una doble personalidá sedientu de vengación.[36][37] Nolan y David S. Goyer orixinalmente consideraren usar a Dent en Batman Begins, pero reemplazar col nuevu personaxe Rachel Dawes, yá que se dieron cuenta de que «nun podríen fae-y xusticia.»[38] Antes de la eleición de Eckhart en febreru de 2007, Liev Schreiber,[39] Josh Lucas[40] y Ryan Phillippe[41] espresaren interés nel papel,[42] mientres Mark Ruffalo llegó a audicionar.[43] Hugh Jackman tamién foi consideráu pal papel. Nolan optó por Eckhart, a quien considerara pal papel principal en Memento, citando la so «estraordinaria» capacidá como actor, la so encarnación de «esa calidá d'héroe americanu esculpíu» proxectada por Robert Redford, y el so «cantu» subtextual.[32] L'actor taba «interesáu en mozos bonos vueltos malos,» ya interpretara a homes corruptos en películes como La Dalia Negra, Gracies por fumar y En compañía d'homes. Mientas que Dos Cares ye retratáu como un xefe criminal na mayoría de les caracterizaciones, el direutor escoyó retratalo como un vixilante retorcigañáu pa enfatizar el so papel como contraparte de Batman. Eckhart esplicó que'l personaxe «entá ye lleal a sigo mesmu. Ye un combatiente del crime, nun ta matando xente bono. Nun ye un tipu malu, non puramente.»[36][37] Como inspiración pal papel, l'actor «pensó nos Kennedy,» en particular Robert F. Kennedy, que yera «idealista, rensiosu y enfrentóse a la mafia.» Esclarióse y estilizó el pelo pa paecer más apuestu. Nolan díxo-y que nun faiga a la personalidá de Dos Cares «chanciosu con soníos de suerbos o tics[44]
L'asistente del fiscal del distritu de Gótica y amiga de la infancia de Bruce, que-y diz que si dalguna vegada decidiera dexar de ser Batman, ellos taríen xuntos. Rachel ye una de les poques persones que saben la identidá de Batman. Gyllenhaal reemplazó a Katie Holmes, quien tuvo'l papel en Batman Begins. N'agostu de 2005, Holmes informó qu'entamaba repitir el so papel,[45] pero eventualmente refugar pa faer Mad Money con Diane Keaton y Queen Latifah.[46] Pa marzu de 2007, Gyllenhaal taba en conversaciones finales» pal papel.[47] L'actriz reconoció que Rachel ye una damisela n'apuros hasta ciertu puntu, pero diz que Nolan buscó maneres de da-y poder al so personaxe, asina que «tien bien claro qué ye importante pa ella y niégase a comprometer la so moral, lo que ye un bon cambéu» de los personaxes conflictivos a quien interpretó primeramente.[48]
L'apocayá xubíu direutor executivu de Wayne Enterprises que, agora totalmente al tantu de la doble vida del so xefe, sirve más direutamente como l'armeru de Bruce amás de les sos funciones corporatives.[49]
Un gánster que s'apoderó de la mafia de Carmine Falcone. Bob Hoskins y James Gandolfini audicionaron pal papel.[51]
  • Chin Han como Lau:[52]
Un contador chinu que remana'l dineru de la mafia.
El Comisionado de Policía de Gótica hasta'l so asesinatu a manos del Joker.[53]

Ente la repartida de la película atópense Nestor Carbonell como l'Alcalde Anthony García;[50] Keith Szarabajka como'l Detective Gerard Stephens, un policía honestu na unidá de Gordon;[54] Monique Gabriela Curnen y Ron Dean como los Detectives Anna Ramírez y Michael Wuertz, dos policías corruptos na unidá de Gordon y arreyaos na mafia —anque Ramírez solo facer pola so desesperación por cuenta de la so madre enferma— que traicionen a Harvey Dent y Rachel Dawes col Joker.[55][56] La repartida tamién incluyó a Anthony Michael Hall como'l reporteru Mike Engel;[57] Nydia Rodríguez Terracina como la Xuez Janet Surrillo;[58] Joshua Fartu como Coleman Reese, un abogáu de Wayne Enterprises que deduz la identidá de Batman a partir de Fox y entama revelalo a la prensa hasta qu'el Joker amenacia la so vida;[54] Melinda McGraw y Nathan Gamble como la esposa y el fíu de Gordon;[59] y Tom Lister, Jr. como un prisioneru n'unu de los barcos cargaos con bombes.[54] Ente los villanos secundarios atópense Michael Jai White y Ritchie Coster como'l xefes de la mafia Gambol y el checheno, respeutivamente.[60] William Fichtner interpretó al xerente del Bancu Nacional de Gótica.[61] David Banner orixinalmente audicionó pal papel de Gambol.[62] Cillian Murphy tornó nun cameo como'l Dr Jonathan Crane / Espantuxu, a quien Batman aprehende cerca del principiu de la película.[63]

El músicu Dwight Yoakam foi contatado pa los papeles de xerente o d'un policía corruptu, pero escoyó centrase nel so álbum Dwight Sings Buck.[64] Otru cameo facer el Senador de los Estaos Xuníos Patrick Leahy, un fan de los cómics de Batman que primeramente foi un extra na película de 1997 Batman y Robin y tamién foi un actor de voz convidáu en Batman: la serie animada. Leahy apaez como un invitáu que desafía al Joker cuando esti y los sos secuaces aprucen na recaldación de fondos de Bruce, diciendo «nun van amedranar nos unos criminales.»[65] Matt Skiba, cantante principal de la banda punk de Chicago Alkaline Trio, tuvo una pequeña apaición na película.[66]

Producción[editar | editar la fonte]

Desenvuelvo[editar | editar la fonte]

Cuando miramos al traviés de los cómics, apaeció esta idea fascinante de que la presencia de Batman en Gótica realmente atrai a los criminales a ella, atrai llocura. Cuando se trepa con conceutos cuestionables como xente que faiga xusticia per mano propia, hai que preguntar, ¿a ónde lleva eso? Eso ye lo que fai al personaxe tan escuru, porque espresa un deséu de vengación.
—Nolan, sobre la tema de la intensificación.[14]

Antes del estrenu de Batman Begins, el guionista David S. Goyer escribió un tratamientu pa dos secuela que presentaben al Joker y Harvey Dent.[67] La so intención orixinal yera qu'el Joker encarnara a Dent mientres el so xuiciu na tercer película, convirtiéndolo en Dos Cares.[68] Goyer, quien escribió'l primer borrador de la película, citó a la serie llindada de 13 volumes de DC Comics, Batman: The Long Halloween, como la mayor influencia na so llinia argumental.[38] Según l'artista veteranu de Batman, Neal Adams, atopar col guionista en Los Angeles, y la trama finalmente asemeyaríase a la hestoria de Adams y Dennis O'Neil de 1971, «The Joker's Five-Way Revenge», qu'apaeció en Batman #251, na que dambos reintroducieron al Joker.[69] Mientres de primeres nun yera seguru si tornaría a dirixir la remortina, Nolan quería reinterpretar al Joker en pantalla.[15] El 31 de xunetu de 2006, Warner Bros. oficialmente anunció l'entamu de la producción pa la remortina de Batman Begins, titulada The Dark Knight;[70] ye la primer película de Batman d'aición en direuto ensin el nome del héroe nel so títulu, lo que según Bale señala que «esti abordaxe de Batman mio y de Chris ye bien distintu a cualesquier de los otros.»[71]

Dempués de muncha investigación, l'hermanu y co-escritor de Nolan, Jonathan, suxurió les primeres dos apaiciones del Joker, publicaes nel primer númberu de Batman (1940), como les principales influencies.[23] Consultaron a Jerry Robinson, unu de los co-creadores del Joker, sobre la interpretación del personaxe.[72] El direutor decidió evitar sopelexar una hestoria d'orixe fonda pal Joker, y en vegada retratar el so ascensu al poder, pa nun menguar l'amenaza que representa, esplicándo-y a MTV News, «el Joker qu'atopamos en The Dark Knight ta dafechu formáu... Pa mi, el Joker ye absolutu. Nun hai tonos de gris pa él; seique tonos de púrpura. Ye increíblemente escuru. Apruz tal como lo fixo nos cómics.»[73] Más tarde repitió-y a IGN, «Nunca quixímos faer una hestoria d'orixe pal Joker nesta película,» una y bones «l'arcu de la hestoria ye muncho más de Harvey Dent; el Joker ye presentáu como un absolutu. Ye un elementu bien emocionante na película, y [unu] bien importante, pero queríamos trepar col ascensu del Joker, non [el so] orixe».[23] Suxurió que Batman: The Killing Joke influyó una seición del diálogu del Joker na película, onde diz que cualesquier puede convertise en daquién como él daes les circunstancies fayadices.[74] Tamién citó a Heat como «una especie d'inspiración» pal so oxetivu de «cuntar una bien llarga hestoria de la ciudá o la hestoria d'una ciudá»: «Si quies encetar a Gótica, quies da-y una especie de pesu, amplitú y fondura ellí. Asina que termines trepando coles figures polítiques, les figures mediátiques. Eso ye parte de too el texíu de cómo una ciudá ta xunida.»[23]

Según Nolan, una tema importante na remortina ye la «intensificación», estendiendo'l final de Batman Begins y notando que «les coses tienen d'empiorar por que puedan ameyorar.»[75] Mientres indicó que The Dark Knight siguiría coles temes de la so predecesora, incluyendo la xusticia contra la vengación y los problemes de Bruce Wayne col so padre,[76] enfatizó que la remortina tamién retrataría a Bruce más como un detective, un aspeutu del personaxe non del tou desenvueltu na primer cinta.[12] El direutor describió a l'amigable rivalidá ente Bruce y Harvey Dent como la columna vertebral» de la película.[73] Tamién escoyó estruyir la hestoria xeneral, dexando que Dent convertir en Dos Cares en The Dark Knight, dándo-y asina a la película un arcu emocional que l'antipáticu Joker nun podría ufiertar.[74] El cineasta reconoció que'l títulu non solo yera una referencia a Batman, sinón tamién al caballeru blancu» cayíu que ye Dent.[77]

Rodaxe[editar | editar la fonte]

Mientres esquizaba allugamientos de rodaxe n'ochobre de 2006, el xefe d'allugamientu Robin Higgs visitó Liverpool, concentrándose principalmente a lo llargo de la mariña de la ciudá. Ente otros candidatos incluyéronse Yorkshire, Glasgow, y partes de Londres.[78] N'agostu de 2006, unu d'los productores de la película, Charles Roven, dixo que la fotografía principal empezaría en marzu de 2007,[79] pero'l rodaxe retrasar hasta abril.[80] Pal so estrenu en cines IMAX, Nolan rodó cuatro escenes principales nesi formatu, incluyendo'l robu inicial del Joker al bancu y la persecución d'autos a la metá de la película, siendo esta la primer película en ser rodase parcialmente nel formatu.[81] Les cámares qu'usó pa les escenes de 35 mm en formatu estándar fueron Panaflex Millennium XL y Platinum de Panavision.[82]

Por quince años, el direutor quixera rodar en dichu formatu, y tamién lo usó pa escenes seles que gráficamente pensamos que seríen interesantes.»[73] L'usu de cámares IMAX propunxo dellos nuevos desafíos pa los cineastes: los aparatos yeren muncho más grandes y pesaos que los comunes, y producíen ruios qu'enzancaben la grabación de diálogos.[83] Amás, los rollos teníen una curtia duración, diendo dende 30 segundos a dos minutos,[83] y el costo yera enforma mayor que'l común de 35 mm.[84] Sicasí, dixo que deseyaba, si fuera posible, rodar tola película en IMAX: «si pudieres llevar una cámara IMAX al Monte Everest o l'espaciu esterior, podríes usala nuna película.»[85] Amás, el realizador escoyó montar dalgunes de les secuencies en IMAX usando'l negativu de cámara orixinal, que al esaniciar la perda por xeneración, aumentó la resolución de la película a 18 000 llinies.[86]

Warner Bros. escoyó rodar en Chicago por 13 selmanes, yá que Nolan tuvo una «esperiencia realmente notable» rodando parte de Batman Begins ellí.[87] En cuenta de usar el Chicago Board of Trade Building como l'allugamientu del cuartel xeneral de Wayne, como na película anterior,[88] The Dark Knight amuesa a Wayne Enterprises alcontrada nel Centru Richard J. Daley.[89] Mientres rodaben en Chicago, la película tuvo'l títulu falsu de Rory's First Kiss p'amenorgar la visibilidá de producción, pero los medios locales finalmente afayaron el trucu.[90] Richard Roeper del Chicago Sun-Times comentó lo absurdo de la técnica, «¿Hai dalgún fan de Batman nel mundu que nun sepa que Rory's First Kiss ye en realidá The Dark Knight, que tuvo rodándose en Chicago per selmanes?»[91] La producción de la cinta en dicha ciudá xeneró $45 millones na economía del llugar y creó miles de trabayos.[92] Pal prólogu de la película col Joker, l'equipu rodó ellí del 18 al 24 d'abril de 2007,[93][94] y tornó pa completar la so xera del 9 de xunu a principios de setiembre del mesmu añu.[92] Notablemente, al contrariu que Batman Begins, usáronse menos imáxenes xeneraes por ordenador p'amarutar a Chicago. Apaecieron dellos allugamientos reconocibles na película, como la Torre Sears, Navy Pier, 330 North Wabash, el Centru James R. Thompson, Trump International Hotel and Tower, LaSalle Street, The Berghoff, Randolph Street Station, y l'Hotel 71. Pal Hospital Xeneral de Gótica la producción escoyó una vieya fábrica de Brach. La oficina de correos de Van Buren Street fora de serviciu fai una apaición como'l Bancu Nacional de Gótica na escena inicial. Delles secuencies, incluyendo una persecución d'autos, rodar nel nivel inferior de Wacker Drive.[89][95] Les torres de Marina City tamién pueden vese no fondero a lo llargo de la película.[89]

Los Pinewood Studios, cerca de Londres, fueron l'espaciu d'estudiu primariu que la producción usó.[96] Mientres entamaba una escena de riesgu col Batimóvil nuna instalación d'efeutos especiales cerca de Chertsey, Inglaterra, en septiembre de 2007, el técnicu Conway Wickliffe finó cuando'l so auto topetó.[97] Nolan dedicó la película tantu a Ledger como a Wickliffe.[31] La secuencia del restorán tuvo llugar nel Criterion Restaurant en Piccadilly Circus, Londres.[98]

El mes siguiente en Londres na abandonada Battersea Power Station, rodóse una esplosión calculada de 200 pies (61 m), según informes pa una secuencia d'apertura, provocando llamaes de los residentes locales que tarrecíen un ataque terrorista a la estación.[99] Asocedió una situación similar mientres la filmación en Chicago, nel momentu de la esplosión de la tienda de dulces Brach abandonada, que foi l'Hospital de Gótica na película.[100]

El rodaxe llevar a cabu en Hong Kong del 6 al 11 de payares de 2007, en dellos allugamientos en Central, incluyendo l'edificiu más altu de Hong Kong nel momentu, el International Finance Centre, pa la escena onde Batman captura a Lau.[101][102][103] Tomar riquió helicópteros y aeronaves C-130.[101] El oficiales espresaron esmolición sobre la posible contaminación sonora y el tráficu.[102] Como respuesta, les cartes unviaes a los residentes de la ciudá prometieron que'l nivel de ruiu averar a los decibeles de ruiu de los autobuses.[101] Los ecoloxistes tamién criticaron que los cineastes pidiéren-yos a los inquilinos de los rascacielos frente al mar que dexaren les sos lluces prendíes tola nueche pa realzar la fotografía, describiéndolo como un bagazu d'enerxía.[102] Según el direutor de fotografía Wally Pfister, el oficiales de la ciudá fueron una velea», y finalmente Nolan tuvo que crear el saltu de Batman dende un rascacielos digitalmente.[30]

Diseñu[editar | editar la fonte]

Batitraje ameyoráu usáu por Christian Bale pa The Dark Knight

La diseñadora de vestuariu Lindy Hemming describió al aspeutu del Joker como un reflexu de la so personalidá, amosando que nun s'esmolez por sigo mesmu n'absolutu»; y evitó diseñalo como un vagamundu, pero igualmente facer paecer «androxu y puerco», por que «cuando lo veas movese, sía llixeramente nerviosu ya inquietu.»[15][26] Nolan fixo notar que-y dimos un xiru a lo Francis Bacon a [la so cara]. Esta corrupción, esta decadencia na testura del aspeutu mesmu. Ye puercu. Casi puedes imaxinar cómo güel.»[104] Al crear l'aspeutu anarquista» del Joker, la diseñadora inspirar n'artistes contracultura-yos de la cultura popular como Pete Doherty, Iggy Pop y John Lydon.[105] Ledger describió a la so propia mázcara de «payasu», fecha de tres pieces de silicona sellaes, como una «nueva teunoloxía», tomando menos d'una hora d'aplicación pa los maquilladorye, muncho más rápido de lo que les prótesis faciales más convencionales de normal riquen. Tamién dixo que sentía que nun usaba nada de maquillaxe.[15][106]

El diseñu del Joker de Hemming y Ledger tuvo un impautu na cultura político y popular na forma del póster del «Joker» de Barack Obama, y dende entós convirtióse nun meme en sí mesmu.[107]

El diseñadores ameyoraron el Batitraje de Batman Begins, amestando bandes elástiques anches p'ayudar a xunir el traxe a Bale, y suxuriendo teunoloxía más sofisticada. Construyir a partir de 200 pieces individuales de goma, fibra de vidriu, malla metálica y nailon. Modelaron la nueva mázcara basándose nun cascu de motocicleta y separáu de la pieza del pescuezu, dexando que Bale moviera la so cabeza a los llaos y de riba a embaxo.[108] La mázcara ta fornida p'amosar lentes blancos sobre los güeyos cuando'l personaxe activa la so detección con sonar, lo que-y da a Batman l'aspeutu con güeyos blancos de los cómics y dibuxos animaos.[109] Les manoplas tienen navayes retráctiles que pueden disparase.[108] Anque'l nuevu traxe pesa 8 llibres (4 kg) más, Bale atopar más cómodu y non tan calorosu al usalo.[12] La representación de Ciudá Gótica ye menos polvorienta qu'en Batman Begins. «Traté de reordenar la Gótica que creamos na película anterior», dixo'l diseñador de producción Nathan Crowley. «Gótica ta en caos. Siguimos esplotando coses, asina que podemos caltener les nueses imáxenes llimpies.»[14]

Efeutos[editar | editar la fonte]

La película introduz a la Batimoto a esta nueva saga. El diseñador de producción Nathan Crowley, que diseñó'l Acróbata pa Batman Begins, escurrió seis modelos —que construyó'l supervisor d'efeutos especiales Chris Corbould— pa usar na producción de la película, por cuenta de les escenes de choques necesaries y posibles accidentes.[110] Crowley construyó un prototipu nel garaxe de Nolan, primero que se realizaren seis meses de pruebes de seguridá.[12] La Batimoto ye conducida polos costazos en cuenta de les manes, y hai escudos con forma de mangues que protexen los brazos del conductor. La moto tien neumáticos delanteros y traseros de 20 pulgaes (508 mm), y ta fecha pa paecer armada con gabitos d'agarre, cañones y ametralladores. Los motores tán allugaos nes exes de les ruedes, que tán a 3,5 pies (107 cm) de cada llau del tanque. El conductor ta pámpana abaxo nel tanque, que puede movese escontra riba y embaxo pa tornar cualquier disparu con que Batman atópese. El doble de riesgu Jean-Pierre Goy tomó'l llugar de Christian Bale mientres les secuencies de conducción en The Dark Knight.[110] La Batimoto yera bien inestable al conducila, y Goy foi l'únicu doble que llogró banciala, comentando inclusive que tuvo que «casi deas-aprender cómo conducir una motocicleta» pa llograr conducir esti nuevu vehículu. Bale aportunó en faer tomar na Batimoto él mesmu, pero l'equipu prohibió tarrecer pola so seguridá.[111]

Nolan diseñó l'apariencia de Dos Cares na película como una de les menos perturbadoras, esplicando, «Cuando miramos versiones menos estremes d'él, yeren demasiáu reales y más espantibles. Cuando mires una película como Pirates del Caribe, daqué como eso, hai daqué sobre un efeutu visual bien falambaldre y detalláu, qu'al mio pensar ye más poderosu y menos repulsivo.»[112] Framestore creó 120 tomes xeneraes por ordenador de la cara encarnada de Dos Cares. El direutor sintió qu'usar maquillaxe nun se vería realista, una y bones esti amestar a la cara, al contrariu de les quemadures reales. Dicha empresa d'efeutos especiales reconoció que reordenaron les posiciones de güesos, músculos y articulaciones pa faer que'l personaxe viérase más dramáticu. Pa cada toma, asitiáronse trés cámares HD de 720 píxeles en distintos ángulos en pos de prindar dafechu l'actuación de Aaron Eckhart. L'actor usó marques na so cara y una prótesis de bóveda cranial, qu'actuaben como una referencia de llume. Dalgunes tomes de la bóveda cranial caltener na película. Framestore tamién integró tomes de Bale y Eckhart a les de la esplosión del edificiu onde Dent sufre les quemadures. Foi difícil asemeyar fueu sobre Eckhart por cuenta de que ye de por sí poco realista que solo la metá de daqué quémese.[113]

Música[editar | editar la fonte]

Artículu principal: The Dark Knight (banda sonora)

El compositores de Batman Begins Hans Zimmer y James Newton Howard tornaron pa orquestar la remortina. La composición empecipió antes del rodaxe, y mientres ella Nolan recibió un iPod con diez hores de grabaciones.[114] El so suite de nueve minutos pal Joker, «Why So Serious?», basar en dos notes. Zimmer comparó'l so estilu col de Kraftwerk, una banda de la so Alemaña nativa, según bandes como The Damned.[115] Cuando Ledger morrió, Zimmer sintió que tenía de refugalo y componer una nueva tema, pero decidió que nun podía ser sentimental y comprometer la maldá que [l'actuación de Ledger] proxecta».[116] Howard compunxo les temes elegante y formosu» de Dent,[115] que se basen en preseos de vientu-metal.[114]

Comercialización[editar | editar la fonte]

La frase del Joker «Why So Serious?» foi utilizada pa promocionar la película

En mayu de 2007, 42 Entertainment empecipió una campaña de comercialización viral utilizando la frase de la película «¿Why So Serious?» col llanzamientu d'un sitiu web cola campaña política ficticia de Harvey Dent, tituláu «I Believe in Harvey Dent».[117] La páxina pretendía interesar a los fanes faciendo que trataren de ganase lo que queríen ver y, en nome de Warner Bros., 42 Entertainment tamién estableció una versión «vandalizada» del sitiu, llamada «I believe in Harvey Dent too», onde los correos electrónicos que los fanes unviaben removíen amodo los píxeles, revelando la primer imaxe oficial del Joker, foi a la fin reemplazada con dellos «Haha» y un mensaxe ocultu que dicía «see you in December».[118]

Auto de carreres Fórmula 1 de Toyota cola insinia de Batman, nel Gran Premiu de Gran Bretaña de 2008[119]

Mientres la Convención Internacional de Cómics de San Diego de 2007, 42 Entertainment llanzó WhySoSerious.com, unviando a los fanes nuna busca de l'ayalga pa desbloquiar un teaser tráiler y una nueva semeya del Joker.[120] El 31 d'ochobre de 2007, el sitiu web de la película tresformar n'otra busca de l'ayalga con mensaxes ocultos, instruyendo a los fanes p'afayar pistes en ciertos allugamientos en ciudaes principales a lo llargo d'Estaos Xuníos, y tomar fotografíes de los sos descubrimientos. Les pistes combinaes revelaben una nueva fotografía del Joker y un clip d'audiu so de la película diciendo «Y esta nueche, tu vas romper la to única regla.» Completar la busca de l'ayalga tamién llevaba a otru sitiu web llamáu Rory's Death Kiss[121] (una referencia al falsu títulu provisional Rory's First Kiss), onde los fanes podíen xubir fotografíes de sí mesmu amarutaos del villanu. A aquellos qu'unviaron semeyes unvióse-yos una copia d'un periódicu ficticiu llamáu The Gotham Times, que la so versión electrónica llevaba al descubrimientu de dellos otros sitios web.[122][123]

La secuencia d'apertura de The Dark Knight y el montaxe de zarru d'otres escenes de la película, foi proxectáu con funciones IMAX selectes de Soi lleenda, estrenada'l 14 d'avientu de 2007.[73] Un teaser tráiler cinematográficu tamién s'estrenó con funciones estándar de la mesma película, y nel sitiu web oficial.[124] La secuencia formó parte la edición Blu-ray de Batman Begins el 8 de xunetu de 2008.[125] Tamién esi mesmu día, l'estudiu llanzó Batman: Gotham Knight, una película animada direutamente para DVD, que trescurre ente Batman Begins y The Dark Knight y cuenta con seis histories orixinales, dirixida por Bruce Timm, co-creador y productor de Batman: la serie animada, y protagonizada pol veteranu actor de voz de Batman Kevin Conroy. Cada unu d'estos segmentos, escritos por John Olson, David S. Goyer, Brian Azzarello, Greg Rucka, Jordan Goldberg y Alan Burnett, presenta'l so propia estilu artísticu distintivu, teniendo en paralelu a numberosos artistes collaborando nel mesmu Universu DC.[126]

Póster de The Dark Knight, vistu na Rue Saint-Honoré de París n'agostu de 2008

Dempués de la muerte de Heath Ledger el 22 de xineru de 2008, Warner Bros. afixo'l so focu promocional nel Joker,[127] modificando dalgunos de los sos sitios web dedicaos a la película, publicando un homenaxe conmemorativo a Ledger nel sitiu web oficial[128] y superponiendo una cinta negra conmemorativa nel colax de semeyes en WhySoSerious.com.[129] El 29 de febreru de 2008, I Believe in Harvey Dent actualizóse por que los fanes pudieren unviar les sos direiciones de corréu electrónicu y númberos de teléfonu.[130] En marzu de 2008, la campaña ficticia de Dent informó-y a los fanes que los verdaderos buses de campaña, moteyaos «Dentmóviles» fadríen escursiones per delles ciudaes pa promover la so candidatura pa fiscal del distritu.[131]

El 15 de mayu de 2008, los parques temáticos Six Flags Great America y Six Flags Great Adventure abrieron la monte rusu The Dark Knight, que costó $7.5 millones en desenvolver y qu'asemeya ser acosáu pol Joker.[132] Mattel produció xuguetes y xuegos de la película, figures d'aición, amarutes de xuegos de rol, xuegos de mesa, ruempecabeces, y una edición especial del xuegu de cartes UNU, qu'empezaron a distribuyir en xunu de 2008.[133]

Warner Bros. dedicó seis meses a una estratexa anti-piratería qu'incluyía rastrexar a la xente que tenía una copia previa al estrenu coles mesmes. Tamién alternó los horarios d'unviada y entrega, y realizó controles tantu nel país como nel estranxeru p'asegurase de que naide realizara copies illegales nos cines.[134] Una copia piratiada apaeció en llinia aprosimao 38 hores dempués del estrenu de la película. El motor de busca de BitTorrent, The Pirate Bay, moflar de la industria cinematográfico pola so habilidá d'aprovir una película gratis, reemplazando la so logo con un mensaxe burllón.[135]

Estrenu[editar | editar la fonte]

Warner Bros. llevó a cabu la premier de The Dark Knight na Ciudá de Nueva York el 14 de xunetu de 2008, nun cine IMAX con el compositores de la película James Newton Howard y Hans Zimmer tocando una parte de la banda sonora en vivu.[136] Antes del so estrenu comercial, la cinta llograra «reseñes previes abrumadoramente positives y rumores sobre la interpretación de Heath Ledger como'l Joker». Estrenóse comercialmente el 16 de xunetu de 2008 n'Australia, recaldando aprosimao $2.3 millones nel so primer día.[137]

Nos Estaos Xuníos y Canadá, The Dark Knight distribuyir en 4366 cines, rompiendo'l récor anterior del mayor númberu de cines de Pirates of the Caribbean: At World's End (4362) en 2007. De dichu total, 94 fueron cines IMAX, con un envaloráu de proyeiciones en 9200 pantalles nos Estaos Xuníos y Canadá.[137] En llinia, los servicios d'entraes vendieron enormes cantidaes p'aprosimao 3000 funciones de medianueche, según funciones a horarios anormalmente tempranos pal primer día de la película. Toles entraes de los cines IMAX proxectando The Dark Knight escosar pa la primer fin de selmana.[138]

Recepción[editar | editar la fonte]

L'actuación de Heath Ledger foi bien emponderada y finalmente valió-y un Premiu Óscar.

La película recibió aclamación de la crítica. El sitiu web Rotten Tomatoes informó qu'el 94% de los críticos reaccionaron de manera positiva a la película, con una puntuación promediu de 8.6/10 basada en 314 reseñes.[139] El consensu del sitiu diz, «Escura, complexa ya inolvidable, The Dark Knight trunfa non solo como una película de cómic entretenida, sinón como una saga de crime con abondosa emoción.»[139] En comparanza, Metacritic, dio-y a la cinta una puntuación promediu normalizada de 82, basada en 39 reseñes.[140] Les encuestes de CinemaScore informaron que los cinéfilos promediu diéron-y una «A» nuna escala de l'A+ a la F, y que l'audiencia foi llixeramente mayor tocantes a homes y a mayores d'edá.[141]

Roger Ebert del Chicago Sun-Times, dándo-y cuatro estrelles de cinco, describió a The Dark Knight como una película frecuentada que salta más allá de los sos oríxenes y conviértese nuna traxedia apasionante.» Emponderó les actuaciones, la direición y el guión, diciendo que la cinta «redefine les posibilidaes de la película de cómic'.» El críticu dixo que l'actuación clave» ye la de Heath Ledger, y consideró si convertir nel primer actor ganador d'un Premiu Óscar póstumu —lo cual finalmente asocedió— dende Peter Finch en 1976.[142] Nomar una de les sos películes favorites de 2008.[143] Peter Travers de Rolling Stone escribió que la película ye más fonda que la so predecesora, con un guión «arteru» que se niega a esaminar al Joker con psicoloxía popular, nel so llugar atrayendo al espectador con un exame de la psique de Bruce Wayne.[144] Travers emponderó a tou la repartida, diciendo que cada unu pon «lo meyor de sigo» nel filme. Cuntó que Bale ye «electrizante» —remembrando a Al Pacino en El padrín II—, que la interpretación de Eckhart como Harvey Dent ye «aterradoramente conmovedora», y que Oldman «ye tan talentosu que fai virtú emocionante como Jim Gordon».[144] Diz que los cineastes alloñen a la cinta del cine de cómic y averar a ser una xenuina obra d'arte, citando que la direición de Nolan y la «polvorienta realidá» de la fotografía de Wally Pfister ayuden a crear un universu que tien daqué «crudu y elemental» na obra dientro d'él. En particular, cita que la coreografía d'aición de Nolan na secuencia del robu fecha pa IMAX anda a la tema cola de Heat (1995).[144] Manohla Dargis de The New York Times escribió, «Na fienda ente l'arte y l'industria, la poesía y l'entretenimientu, escurezse y afonda más que cualquier película de Hollywood del so tipu de cómic.»[145] Entertainment Weekly asitiar na so llista de lo meyor de fin de la década, diciendo, «Tou gran héroe precisa un gran villanu. Y en 2008, el Batman de Christian Bale atopó'l suyu nel derviche allunáu de Heath Ledger, el Joker.»[146] El críticu de la BBC Mark Kermode, nuna reseña positiva, dixo que Ledger ye «bien, bien bonu» pero que la interpretación de Oldman «ye la meyor actuación na película, por una milla[147]

Emanuel Levy escribió que Ledger «meter por completu» nel papel,[148] y que la película representa la obra «más llograda y madura» de Nolan, y la más resonante ya impresionante técnicamente de toles películes de Batman. Según Levy, les secuencies d'aición son dalgunes de les más impresionantes vistes nuna película estauxunidense per años, y refierse a la parte de la película trescurrida en Hong Kong como visualmente impresionante en particular.[148] Tanto él como Travers conclúin que la película ye «engañadora y visionaria»,[144][148] mientres el primeru sigui diciendo que The Dark Knight ye «nada menos que brillosu.»[148] Per otru llau, David Denby de The New Yorker dixo que la hestoria nun ye lo suficientemente coherente pa dar cuerpu a les disparidades de manera fayadiza. Dixo que l'ambiente de la película ye de «clímax constante», y que se siente azotada y demasiáu llarga. Tamién criticó escenes qu'a si paecer yeren irrelevantes o «escenes cruciales que se corten nel so puntu más interesante».[149] Amás, remarca que'l conflictu central ye funcional, pero que «solo la metá del equipu puede actualo», diciendo qu'el «plácidu» Bruce Wayne y el «obstinado pero pocu interesante» Batman de Bale son costantemente clisaos pola «siniestra y apavoriante» actuación de Ledger, que según él ye l'únicu elementu esitosu de la película. Denby conclúi que'l difuntu actor ye «hipnotizante» en cada escena.[149] La vocalización del Batman de Christian Bale —que foi en parte alteriada mientres la posproducción— foi'l suxetu de crítiques particulares de delles comentaristes, como David Edelstein de NPR, quien describió que'l protagonista apurre la so actuación con «una voz más fonda y sobreactuada que nunca». Alonso Duralde de MSNBC, sicasí, referir a la voz del actor en The Dark Knight como un «esmolecedor tonu aspru», n'oposición a la voz usada en Batman Begins, que según la so opinión «sonaba absurdamente fonda, como un neñu de diez años faciendo una voz adulta' pa faer chancies telefóniques».[150][151]

Empire asitió a The Dark Knight nel 15ª llugar na so llista de les «500 meyores películes de tolos tiempos» de 2008, basada nos votos ponderaos de 10 000 llectores, 150 direutores, y 50 críticos principales de cine.[152] La revista tamién asitió interpretación de Heath Ledger como'l Joker nel tercer puestu na llista de los «100 meyores personaxes de cine» de 2008.[153] En xunu de 2010, Entertainment Weekly asitió al Joker na quinta posición de les sos «100 meyores personaxes de los postreros 20 años».[154] La revista Pastie nomar una de les 50 meyores películes de la década (2000-2009), asitiándola nel undécimu llugar.[3] The Dark Knight atopar ente los diez primeres «películes meyor rodaes de 1998-2008» de American Cinematographer. Más de 17 000 persones nel mundu participaron na votación final.[155] En marzu de 2011, los oyentes de BBC Radio 1 y BBC Radio 1Xtra votaron a la cinta como la so octava favorita de tolos tiempos.[156] En 2012, Total Film asitió al filme como la sesta película meyor llograda de los pasaos 15 años, escribiendo que'l drama policial psico-operísticu de Christopher Nolan foi'l so superproducción más emocionante de la década; y la más griespa.»[157] En 2014, Time Out encuestó a dellos críticos, direutores, actores y dobles de riesgu pa listar les sos meyores películes d'aición.[158] The Dark Knight quedó nel 80ᵘ puestu na llista.[159] Esi mesmu, Empire clasificar la tercera meyor película enxamás fecha na so llista de les «301 meyores películes de tolos tiempos» a partir de los votos de los sos llectores.[160] The Hollywood Reporter asitiar nel 57ᵘ puestu nes «100 películes favorites de Hollywood», reconociendo «xefes d'estudiu, ganadores d'Óscar y realeza televisiva».[161] The Dark Knight tuvo nel 96ᵘ llugar na llista de BBC de les «100 meyores películes estauxunidenses», votada polos críticos de cine d'alredor del mundu.[162]

Comentarios[editar | editar la fonte]

L'escritor de misteriu Andrew Klavan, en The Wall Street Journal, comparó les midíes estremes que Batman toma pa combatir el crime coles del presidente de los EE.XX. George W. Bush na guerra contra'l terrorismu. L'escritor afirma que, «en dalgún nivel» The Dark Knight ye «un himnu d'allabancia a la fortaleza y la valentía moral que George W. Bush demostró nesta dómina de terror y guerra», y sofita la so llectura de la película diciendo que Batman —como Bush— «dacuando tien d'ampliar les fronteres de los derechos civiles pa trepar con una emerxencia, cuidao que va restablecer aquelles fronteres cuando la emerxencia pase.»[163] El so artículu recibió crítiques na Internet y nos principales medios de comunicación, como en «The Plank» de The New Republic.[164] Reseñando la película en The Sunday Times, Cosmo Landesman llegó a la conclusión contraria a la de Klavan, argumentando que The Dark Knight «ufierta un montón de pallabres moralistes sobre cómo tenemos d'enferronanos a un terrorista; bien, esaxero. Nel so corazón, sicasí, ye una llarga y aburrible discutiniu sobre cómo los individuos y la sociedá nunca tienen d'abandonar l'imperiu de la llei na llucha contra les fuercies de l'anarquía. Na llucha contra bisarmes, tenemos de curianos de nun convertinos en bisarmes; esi tipu de coses. La película defende'l reclamu de la coalición contra la guerra de que, al tener una guerra contra'l terrorismu, créanse les condiciones pa más terrorismu. Amuésasenos que morrió xente inocente por cuenta de Batman; y [l'héroe] cai por eso.»[165] Benjamin Kerstein, escribiendo en Azure, diz que tanto Klavan como Landesman «tienen un puntu», porque «The Dark Knight ye un espeyu perfectu de la sociedá que la ta viendo: una sociedá tan estremada sobre los problemes de terrorismu y cómo combatilo que, per primer vegada en décades, yá nun esiste una corriente principal estauxunidense.»[166]

Temes y analises[editar | editar la fonte]

Según David S. Goyer, la tema principal de The Dark Knight ye la intensificación.[167] Ciudá Gótica ta débil y los ciudadanos culpen a Batman pola violencia y corrupción de la ciudá según poles amenaces del Joker, y esto emburria les sos llendes, faciéndolo sentir que faer xusticia per mano propia ta rebaxando más a la ciudá. Roger Ebert notó, «A lo llargo de la película, [el Joker] escurre situaciones atélites que fuercen a Batman, al Comisionado Gordon y al fiscal del distritu Harvey Dent a faer decisiones éticas imposibles. Pal final, toles bases morales de la lleenda de Batman vense amenaciaes.»[142]

Otros críticos mentaron la tema del trunfu del bien sobre'l mal. Harvey Dent apaez como'l caballeru blancu» de Gótica al entamu de la película pero'l mal termina seduciéndolo.[77] El Joker, per otru llau, vese como la representación de l'anarquía y el caos. Nun tien motivos, órdenes, nin deseos amás de causar estragos y «ver amburar el mundu.» La tarrecible lóxica del error humanu tamién ye otra tema. La escena de los barcos amuesa cómo la enconía puede seducir fácilmente a los humanos, y cómo eso podría llevar al potencial desastre.[168]

Premios[editar | editar la fonte]

El Acróbata n'usu na premier europea de la película

Ente les distinciones más notables, atopóse trunfu casi total de más de venti premiu a l'actuación de Heath Ledger, incluyendo'l Óscar al meyor actor de repartu, el Premiu del Sindicatu d'Actores al meyor actor de repartu, el Globu d'Oru al meyor actor de repartu, y el BAFTA al meyor actor de repartu. The Dark Knight tamién recibió nominaciones del Sindicatu de Guionistes d'Estaos Xuníos —al meyor guión adautáu—, el Sindicatu de Productores d'Estaos Xuníos y el Sindicatu de Direutores d'Estaos Xuníos, según un montón d'otres nominaciones y premios sindicales. Foi nomada a meyor película nos Premios de la Crítica Cinematográfica y el American Film Institute nomar una de los diez meyores películes de 2008.

The Dark Knight tuvo nomada a ocho Premios Óscar na 81ᵘ ceremonia,[169] rompiendo'l récor previu de siete en poder de Dick Tracy[170] pola mayor cantidá de nominaciones recibíes por una película basada nun cómic, tira risible o novela gráfica. La cinta ganó dos premios: meyor actor de repartu para Heath Ledger y meyor edición de soníu. Tamién tuvo nomada a otros seis, siendo estes meyor direición artística, meyor fotografía, meyor soníu, meyores efeutos visuales, meyor maquillaxe y meyor montaxe. Heath Ledger foi'l primer ganador póstumu del premiu al meyor actor de repartu, y solo el segundu ganador póstumu de toos —Peter Finch foi ganador póstumu del premiu al meyor actor pol so desempeñu na película de 1976 Network—. Amás, la victoria de Ledger marcó la primera en cualquier categoría principal de los Óscar (producción, direición, actuación o guión) pa una película de superhéroes. Notablemente, la victoria de Richard King na categoría d'edición de soníu evitó'l trunfu total de la nueche de la ganadora a meyor película, Slumdog Millionaire. Anque nun recibió una nominación a meyor película, el cantar d'apertura del espectáculu foi un homenaxe a The Dark Knight xuntu colos cinco nomaes a dicha categoría, incluyendo al anfitrión Hugh Jackman montando un retruque de la Batimoto fecha de chatarra. A pesar del so ésitu críticu, Foi notable l'ausencia de la película na llista de nomaes a esa categoría, xenerando discutiniu y llevando a munchos a criticar a los Premios Óscar por «repulsar[la]».[171][172] Hubo especulación de que l'Academia d'Artes y Ciencies Cinematográfiques depués camudó'l so númberu de nomaos a meyor película de cinco a diez por cuenta de la omisión de la película. Nuna sesión d'entrugues y respuestes depués del anunciu, Sidney Ganis, l'entós presidente de l'Academia, dixo; «Nun-yos diría la verdad si dixera que les pallabres Dark Knight nun apaecieron.»[173]

Siendo una producción británicu-americana, la película tuvo nomada a los Premios Goya de 2009 por meyor película europea.[174] Tuvo una nominación en Xapón a los Premios Seiun de 2009 so la categoría de ciencia ficción[175] con un Japan Academy Prize Award por meyor película estranxera.[176]

Nel 2016, la empresa d'arte, investigación y teunoloxía en redes sociales y plataformes comerciales, 3QF, incluyir na so llista de les 100 meyores sagues y triloxíes del cine y tv de los postreros 100 años.

Taquilla[editar | editar la fonte]

Un cartelu del preestreno de la película nel cine Coliseum en Barcelona, España

The Dark Knight recaldó $534.9 millones en Norteamérica y $469.7 millones n'otros territorios, llegando a un total internacional de $1000 millones. Mundialmente, ye la 23ª película más recaldadora, la más taquillera de 2008 y la cuarta en llograr más de dicha cantidá.[177] Llogró $199.7 millones na so primer fin de selmana mundial, lo que la asitió'l 40ᵘ puestu na llista de les meyores fines de selmana d'estrenu de tolos tiempos.[178]

Col propósitu d'aumentar les chances de que la película superara los $1000 millones en recaldaciones mundiales y ganara premiu Óscar, Warner Bros. reestrenó la cinta en cines tradicionales y IMAX nos Estaos Xuníos y otros países el 23 de xineru de 2009.[179][180] Antes del dicha decisión, les ganancies llegaren hasta $997 millones,[181] pero en febreru de 2009, la cinta crució la marca deseyada.[182]

Norteamérica[editar | editar la fonte]

The Dark Knight estrenóse'l vienres 18 de xunetu de 2008. Estableció un récor de funciones de medianueche, llogrando $18.5 millones de 3040 cines[183] (Harry Potter and the Half-Blood Prince superar con $22.2 millones).[184] D'esi total, $640 000 fueron de funciones IMAX.[185] El filme tuvo proyeiciones en 9200 pantalles nun récor de 4366 cines (Iron Man 2 devasar con 4380 cines),[186] tamién estableciendo un récor del primer día y de un solu día, con $67.2 millones[183][187] (The Twilight Saga: New Moon rompió dambos con $72.7 millones),[188] y un récor de la primer fin de selmana, con $158.4 millones[183][189][190] (Harry Potter and the Deathly Hallows - Part 2 superar con $169.2 millones).[191] El promediu de la fin de selmana por cine de $36 283 ye'l quintu mayor de tolos tiempos.[192] Vendió un envaloráu de 22.37 millones d'entraes mientres la so primer fin de selmana con un ingresu promediu de $7.08, lo qu'indica que la película vendió más entraes que Spider-Man 3 —que vendiera 21.96 millones con un preciu promediu de $6.88 en 2007—.[193] Amás, la cinta estableció un récor de la primer fin de selmana en IMAX, con $6.3 millones[183] (Star Trek devasar con $8.5 millones).[194] Llogró la mayor recaldación de domingu, con $43.6 millones,[183] y la mayor primer selmana del vienres al xueves, con $238.6 millones (The Avengers rompió dambos con $57 millones y $270 millones, respeutivamente).[195][196] Tamién llogró la mayor recaldación acumulativa pol so tercer y cuartu día d'estrenu (Les Reliquies de la Muerte - Parte 2 devasó dambos), y asina socesivamente hasta'l so décimu día d'estrenu (toos superaos por The Avengers).[197] Per otra parte, foi la película que más rápidu algamó los $100 millones (New Moon superar por menos d'un día), los $150 millones y cada $50 millones adicionales pasando por $450 millones (The Avengers rompió'l récor por diez díes), y $500 millones (Avatar facer en trece díes menos).[198] Finalmente, llogró la mayor recaldación de la segunda fin de selmana (lo que tamién superó Avatar).[199]

Llogró la cuarta mayor recaldación de sábadu ($51 336 732). Nel so primer llunes, ganó $24.5 millones, que sigue como la mayor recaldación d'esi día fora de les vacaciones y la cuarta mayor del mesmu día polo xeneral, y nel so primer xueves recaldó otros $20.9 millones, que sigue como la mayor recaldación del mesmu día que nun sía estrenu y la segunda mayor d'esi día polo xeneral.[200] Notablemente, lideró la taquilla mientres el segundu mayor fin de selmana de tolos tiempos en Norteamérica (con un total amestáu de $253 586 871)[201] y foi la única película de 2008 que permaneció nel visu por cuatro fines de selmana consecutives.[202]

The Dark Knight ye la película más recaldadora de 2008, la segunda del género de superhéroes y basada en cómics, y la cuarta de tolos tiempos en Norteamérica. Sicasí, afecha a la inflación nos precios de les entraes, ta nel 28ᵘ puestu.[203] En contraste con Avatar y Titanic, dambes de les cualos recaldaron más que la cinta en Norteamérica y tuvieron ganancies lentes pero constantes, ésta rompió récores na so primer fin de selmana y afloxó'l pasu significativamente dempués d'unes selmanes.[200][204]

Otros territorios[editar | editar la fonte]

Nel estranxeru, The Dark Knight ye la película más recaldadora de 2008[205] y la cuarta más recaldadora del xéneru de superhéroes. Tuvo'l so premier n'otros 20 territorios en 4520 pantalles, recaldando $41.3 millones na so primer fin de selmana.[206] La cinta quedó detrás de Hancock, na so tercer fin de selmana, con funciones en 71 territorios. El territoriu más esitosu del filme foi Australia, onde recaldó $13.7 millones na fin de selmana, estableciendo un récor del mayor estrenu d'una película de superhéroes.[207] Lideró la taquilla de fin de selmana fora de Norteamérica tres veces consecutives y cuatro en total. Citando les sensibilidaes culturales a dellos elementos de la película, y una reticencia a xuntase a condiciones previes al estrenu, Warner Bros. abstener d'estrenar la película en China continental.[208] El so mercáu más recaldador dempués de Norteamérica foi'l Reinu Xuníu, Irlanda y Malta, onde ganó $89.1 millones. Tamién, n'Australia, atropó $39.9 millones, entá permaneciendo ente los diez meyores del país.[209] Los cinco mercaos con más ganancies fora de Norteamérica tamién inclúin a Alemaña ($29.7 millones), Francia y la rexón de Magreb ($27.5 millones), y Corea del Sur ($25 millones).[210]

Versión casera[editar | editar la fonte]

La película foi llanzada en DVD y Blu-ray Disc en Norteamérica'l 9 d'avientu de 2008. Los llanzamientos inclúin una edición en DVD d'un discu, una edición especial en DVD de dos discos; una edición BD de dos discos; y un paquete d'edición especial BD con una estauína de la Batimoto.[211] La versión en BD/iTunes presenta a la película nun formatu variable, coles secuencies en IMAX encuadraes en 1.78:1, mientres les escenes rodaes en 35 mm tán encuadraes en 2.40:1.[212] Les versiones en DVD amosar encuadrada dafechu nun formatu 2.40:1 uniforme. El discu 2 de la edición especial en DVD de dos discos amuesa los seis secuencies en IMAX principales nel formatu 1.44:1 orixinal. Tomar en IMAX adicionales a lo llargo de la cinta que tán presentaes en 1.78:1 nel llanzamientu en Blu-ray, sicasí, nun s'inclúin nes carauterístiques especiales del DVD. Amás de los llanzamientos en DVD estándar, delles tiendes llanzaron les sos propies ediciones esclusives de la película.

Nel Reinu Xuníu, la película combinara vientes de 513 000 unidaes nel so primer día de llanzamientu, de les cualos 107 730 (21%) fueron de Blu-ray, el númberu más altu de vientes del primer día nesi formatu.[213] Nos Estaos Xuníos, The Dark Knight estableció un récor pola mayor cantidá de DVD vendíos nun día, con más de 3 millones d'unidaes nel so primer día de llanzamientu (600 000 de les cualos fueron Blu-ray Disc).[214]

Les ediciones DVD y Blu-ray Disc fueron llanzaes n'Australia'l 10 d'avientu de 2008 en forma d'una edición en DVD d'un discu; una edición en DVD de dos discos; una edición de dos discos incluyendo una mázcara de Batman en DVD y BD; una edición llindada en BD de dos discos con una estauína de la Batimoto; una edición en BD de dos discos; y un paquete de Batman Begins/The Dark Knight de cuatro disco en DVD y BD. Pal 19 d'avientu de 2008, el llanzamientu de DVD yera la película más vendida nel mercáu en DVD australianu.[215]

La película tamién vendió copies Blu-ray d'un valor de ¥370 millones ($4.1 millones) en Xapón, asitiándola nel tercer llugar de los meyores diez na categoría xeneral de dichu formatu.[216][217]

En marzu de 2011, Warner Bros. ufiertó The Dark Knight pa renta en Facebook, convirtiéndose na primer película en llanzase al traviés de distribución dixital nun sitiu de redes sociales.[218]

Referencies[editar | editar la fonte]

  1. Nobleman, Marc Tyler (2012). Bill the Boy Wonder:The Secret Co-Creator of Batman. Charlesbridge Publishing. ISBN 978-1580892896.
  2. «What "The Dark Knight" is missing» (inglés). Noblemania (18 de xunetu de 2008). Consultáu'l 7 de setiembre de 2015.
  3. 3,0 3,1 «The 50 Best Movies of the Decade (2000-2009)» (n'inglés). Pastie. 3 de payares de 2009. http://edition.cnn.com/2008/SHOWBIZ/Movies/01/24/ledger.films/index.html?iref=mpstoryview. Consultáu 'l 30 d'agostu de 2015. 
  4. «Film Critics Pick the Best Movies of the Decade» (inglés). Metacritic (3 de xineru de 2010). Consultáu'l 30 d'agostu de 2015.
  5. «Movie Records» (inglés). TheNumbers. Consultáu'l 30 d'agostu de 2015.
  6. «Best of 2008» (inglés). CriticsTop10. Consultáu'l 7 de setiembre de 2015.
  7. «All Time Worldwide Box Office Grosses» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 30 d'agostu de 2015.
  8. «The 81st Academy Awards» (inglés). Premios Óscar. Consultáu'l 7 de setiembre de 2015.
  9. «Aaron Eckhart on Two-Face» (inglés). SuperHeroHype (3 de setiembre de 2008). Consultáu'l 9 de setiembre de 2015.
  10. 10,0 10,1 (n'inglés) The Dark Knight Panel. Wizard Universe. 11 d'agostu de 2007. http://www.wizarduniverse.com/movies/dark_knight/005609461.cfm?. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  11. «Dark Knight: Christian Bale: Batman/Bruce Wayne» (inglés). Keysi. Archiváu dende l'orixinal, el 11 d'ochobre de 2007. Consultáu'l 9 de setiembre de 2015.
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 (n'inglés) Joker's Wild. Wizard Universe. 11 de febreru de 2008. http://www.wizarduniverse.com/020108darkknightsetvisit.html. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  13. Beale, Lewis (15 de xunetu de 2007). «Fast Chat: Christian Bale» (n'inglés). Newsday. http://www.newsday.com/entertainment/movies/ny-fffast5289821jul15,0,3894445.story?coll=ny-movies-mezz. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  14. 14,0 14,1 14,2 Halbfinger, David M. (9 de marzu de 2008) (n'inglés). Batman's Burden: A Direutor Confronts Darkness and Death. http://www.nytimes.com/2008/03/09/movies/09halb.html?_r=0. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 Jolin, Dan (xineru de 2008). «Fear Has a Face» (n'inglés). Empire 223. http://www.empireonline.com/magacín/covers/image.asp?id=24227&gallery=1365&caption=%23223%20%28January%202008%29. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  16. Mackie, Rob (21 d'ochobre de 2005) (n'inglés). Batman Begins review. http://www.theguardian.com/filme/2005/oct/21/dvdreviews. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  17. Tilley, Steve (13 de xunu de 2005) (n'inglés). Michael Caine one tough butler. http://jam.canoe.com/Movies/Artists/C/Caine_Michael/2005/06/13/1084190.html. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  18. Chávez, Kellvin (28 de xineru de 2006) (n'inglés). Bettany Talks Batman Begins Sequel!. Llatín Review. http://www.latinoreview.com/news.php?id=233. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  19. Beall, Mark (30 de mayu de 2006) (n'inglés). Lachy Hulme Talks Joker. MovieFone. http://news.moviefone.com/2006/05/30/lachy-hulme-talks-joker/. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  20. Stax (9 de xineru de 2006) (n'inglés). That Joker Adrien Brody. http://www.ign.com/articles/2006/01/09/that-joker-adrien-brody. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  21. Saney, Daniel (21 de setiembre de 2005). «http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a24568/steve-carell-to-play-the-joker.html#~pnQpot91kQkpaC» (n'inglés). Dixital Spy. http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a24568/steve-carell-to-play-the-joker.html#~pnQpot91kQkpaC. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  22. Otto, Jeff (26 de xunu de 2006) (n'inglés). Robin Williams, Joker?. http://www.ign.com/articles/2006/06/26/robin-williams-joker. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 Stax (6 d'avientu de 2007) (n'inglés). IGN interviews Christopher Nolan. http://www.ign.com/articles/2007/12/06/ign-interviews-christopher-nolan. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  24. 24,0 24,1 Lesnick, Silas (10 de payares de 2007) (n'inglés). IESB Esclusive: Heath Ledger Talks the Joker!. IESB. http://www.iesb.net/index.php?option=com_content&task=view&id=3691&Itemid=99. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  25. 25,0 25,1 Lyall, Sarah (4 de payares de 2007) (n'inglés). In Stetson or Wig, He's Hard to Pin Down. http://www.nytimes.com/2007/11/04/movies/moviesspecial/04lyal.html. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  26. 26,0 26,1 26,2 Richards, Olly (28 de payares de 2007). «World Esclusive: The Joker Speaks» (n'inglés). Empire. http://www.empireonline.com/news/story.asp?nid=21560. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  27. 27,0 27,1 Horowitz, Josh (10 de payares de 2007) (n'inglés). Heath Ledger Says His Joker Has 'Zero Empathy'. http://moviesblog.mtv.com/2007/11/10/heath-ledger-says-his-joker-has-zero-empathy/. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  28. 28,0 28,1 Carroll, Larry (17 de marzu de 2008) (n'inglés). Dark Knight Stars, Direutor Want Film To 'Celebrate' Heath Ledger's Work. http://www.mtv.com/movies/news/articles/1583563/story.jhtml. Consultáu 'l 9 de setiembre de 2015. 
  29. (n'inglés) Nolan Talks DARK KNIGHT Blu-Ray, A 100,000 Person Screening Of The Film (Featuring Live Q & A w/ Nolan), TDK Sequel, And More!!. 5 d'avientu de 2008. http://www.aintitcool.com/node/39348. Consultáu 'l 30 d'agostu de 2015. 
  30. 30,0 30,1 Brown, Scott (23 de xunu de 2008). «Dark Knight Direutor Shuns Dixital Effects For the Real Thing» (n'inglés). Wired. http://archive.wired.com/entertainment/hollywood/magacín/16-07/ff_darknight?currentPage=all. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  31. 31,0 31,1 (n'inglés) Dark Knight dedicated to Ledger. 27 de xunu de 2008. http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7477095.stm. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  32. 32,0 32,1 Jolin, Dan (xunetu de 2008). «The Dark Knight» (n'inglés). Empire 228. 
  33. «Esclusive Interview: Gary Oldman for "The Dark Knight"» (inglés). Dark Horizons (9 de xunetu de 2008). Consultáu'l 10 de setiembre de 2015.
  34. 34,0 34,1 Carroll, Larry (9 de xunetu de 2008) (n'inglés). In Dark Knight, The Often-Incompetent Jim Gordon Actually Knows What He's Doing. http://www.mtv.com/news/1590648/in-dark-knight-the-often-incompetent-jim-gordon-actually-knows-what-hes-doing/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  35. Brevet, Brad (18 de xunetu de 2008) (n'inglés). Gary Oldman discusses his role as Jim Gordon in The Dark Knight. Rope of Silicon. http://www.ropeofsilicon.com/gary_oldman_discusses_his_role_as_jim_gordon_in_the_dark_knight/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  36. 36,0 36,1 Boucher, Geoff (4 de mayu de 2008) (n'inglés). Aaron Eckhart: Not just another pretty face in The Dark Knight. http://www.latimes.com/entertainment/la-ca-echkart-2008may04-story.html. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  37. 37,0 37,1 «[Dark Knight Esclusive Aaron Eckhart Q&A]» (inglés). Wizard Universe (4 de marzu de 2008). Archiváu dende l'orixinal, el 8 de marzu de 2008. Consultáu'l 10 de setiembre de 2015.
  38. 38,0 38,1 Nolan, Christopher (2007). Absolute Batman: The Long Halloween (n'inglés), §Introduction. ISBN 1-4012-1282-4.
  39. Chavez, Kellvin (31 de mayu de 2006) (n'inglés). Video Interview: Schreiber & Stiles On The Omen!. Llatín Review. http://www.latinoreview.com/news.php?id=607. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  40. Carroll, Larry (19 d'abril de 2006) (n'inglés). Movie File: Brad Pitt, Chevy Chase, Ben Stiller, Owen Wilson, Josh Lucas & More. http://www.mtv.com/movies/news/articles/1529088/story.jhtml. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  41. Stax (2 de febreru de 2007) (n'inglés). Phillippe talks Two-Face. http://www.ign.com/articles/2007/02/02/phillippe-talks-two-face. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  42. McNary, Dave (15 de febreru de 2007). «Eckhart set as Two-Face» (n'inglés). Variety. http://www.variety.com/article/VR1117959570.html?categoryid=13&cs=1. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  43. Seijas, Casey (10 de setiembre de 2015) (n'inglés). Mark Ruffalo Discusses His Try-Out For Harvey Dent/Two-Face Role In The Dark Knight. http://splashpage.mtv.com/2008/10/02/mark-ruffalo-discusses-his-try-out-for-harvey-denttwo-face-role-in-the-dark-knight/. 
  44. Keck, William (29 de xunetu de 2008) (n'inglés). Aaron Eckhart puts on his best acting face. http://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-07-28-eckhart_N.htm. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  45. «Batman Begins Sequel is Moving Along» (inglés). Mania (10 d'agostu de 2005). Archiváu dende l'orixinal, el 13 d'avientu de 2007. Consultáu'l 10 de setiembre de 2015.
  46. Adler, Shawn (14 de xineru de 2008). «Dark Knight Absentee Katie Holmes Full Of Regrets? 'Not At All', Actress Says» (n'inglés). MTV News. http://www.vh1.com/movies/news/articles/1579619/20080114/story.jhtml. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  47. McClintock, Pamela (8 de marzu de 2007) (n'inglés). Gyllenhaal joining Batman sequel. http://variety.com/2007/filme/markets-festivals/gyllenhaal-joining-batman-sequel-1117960782/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  48. Williams, Andrew (6 de xineru de 2008) (n'inglés). Gyllenhaal talks sexy underwear. http://metro.co.uk/2008/01/06/gyllenhaal-talks-sexy-underwear-370602/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  49. Getlen, Larry (13 de xunetu de 2008) (n'inglés). Morgan Freeman: How I Mentored Batman. http://nypost.com/2008/07/13/morgan-freeman-how-i-mentored-batman/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  50. 50,0 50,1 Dodd, Stacy (16 de mayu de 2007). «Eric Roberts and Nestor Carbonell» (n'inglés). Variety. http://variety.com/2007/scene/markets-festivals/eric-roberts-and-nestor-carbonell-1117965091/. Consultáu 'l 5 d'ochobre de 2015. 
  51. Kane, Michael (14 de mayu de 2007) (n'inglés). Heroic Save. http://www.nypost.com/seven/05142007/entertainment/heroic_save_entertainment_michael_kane.htm?page=0. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  52. (n'inglés) Chin Han's first day on a Hollywood movie. 31 d'agostu de 2012. http://www.bbc.com/news/world-radio-and-tv-19168756. Consultáu 'l 5 d'ochobre de 2015. 
  53. Adler, Shawn (17 d'avientu de 2007) (n'inglés). Dark Knight Trailer: Shot-By-Shot Analysis Uncovers Clues About Batman's Next Fight. http://www.mtv.com/news/1576589/dark-knight-trailer-shot-by-shot-analysis-uncovers-clues-about-batmans-next-fight/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  54. 54,0 54,1 54,2 «The Dark Knight: Full Cast & Crew» (inglés). IMDb. Consultáu'l 5 d'ochobre de 2015.
  55. Quintela, Llisa (20 d'agostu de 2008). «Monique Curnen: una hispana en Ciudá Gótica». People n'Español. http://www.peopleenespanol.com/article/monique-curnen-una-hispana-en-ciudá-gotica. Consultáu 'l 5 d'ochobre de 2015. 
  56. «You Want A Chicago Actor? Meet Ron Dean» (n'inglés). ChicagoNow. 18 de mayu de 2012. http://www.chicagonow.com/the-blue-streak/2012/05/you-want-a-chicago-actor-meet-ron-dean/. Consultáu 'l 5 d'ochobre de 2015. 
  57. Sciretta, Peter (21 d'agostu de 2007). «The Dark Knight: Anthony Michael Hall's Character Revealed» (n'inglés). /Film. http://www.slashfilm.com/the-dark-knight-anthony-michael-halls-character-revealed/. Consultáu 'l 5 d'ochobre de 2015. 
  58. (n'inglés) Nydia Rodriguez Terracina: Filmography. http://www.nytimes.com/movies/person/70309/Nydia-Rodriguez-Terracina/filmography#mostrecentfilm. Consultáu 'l 5 d'ochobre de 2015. 
  59. Carroll, Larry (16 de xunetu de 2008) (n'inglés). Does Batgirl Have A Secret Cameo In The Dark Knight?. http://moviesblog.mtv.com/2008/07/16/does-batgirl-have-a-secret-cameo-in-the-dark-knight/. Consultáu 'l 5 d'ochobre de 2015. 
  60. «Michael Jai White talks about Gambol, Spawn, and Black Panther» (n'inglés). ComicBookMovie. 7 de mayu de 2010. http://www.comicbookmovie.com/spawn/news/?a=17923. Consultáu 'l 6 d'ochobre de 2015. 
  61. Barnes, Jessica. «William Fichtner Has Joined The Dark Knight» (n'inglés). MovieFone. http://news.moviefone.com/2007/04/20/william-fichtner-has-joined-the-dark-knight/. Consultáu 'l 6 d'ochobre de 2015. 
  62. Carroll, Larry (3 de xunetu de 2007) (n'inglés). Spawn Star Takes A Gamble On Dark Knight Role. http://moviesblog.mtv.com/2007/07/03/spawn-star-takes-a-gamble-on-dark-knight-role/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  63. Loder, Kurt (18 de xunetu de 2008) (n'inglés). The Dark Knight: Ledgerdemain. http://www.mtv.com/movies/news/articles/1591147/20080718/story.jhtml?rsspartner=rssColdFusion. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  64. Lanham, Ton (16 d'ochobre de 2007). «Dwight Yoakam pays tribute to Buck Owens» (n'inglés). The Examiner. http://www.sfexaminer.com/entertainment/dwight-yoakam-pays-tribute-buck-owens. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  65. Mooney, Alexander (14 d'agostu de 2007) (n'inglés). Senator Patrick Leahy (D-Gotham). http://politicalticker.blogs.cnn.com/2007/08/14/senator-patrick-leahy-d-gotham/. Consultáu 'l 10 de setiembre de 2015. 
  66. «Alkaline Trio» (inglés). AbsolutePunk (6 de xunu de 2008). Consultáu'l 10 de setiembre de 2015.
  67. «A Round Up so Far» (inglés). Movie Chronicles (15 de xunu de 2007). Archiváu dende l'orixinal, el 29 d'avientu de 2010. Consultáu'l 10 de setiembre de 2015.
  68. «Premiere Features Batman Begins» (inglés). SuperHeroHype (9 de mayu de 2005). Consultáu'l 10 de setiembre de 2015.
  69. (febreru de 2014) en Bleeding Cool: Neal Adams: Up Close and Personal 8 (n'inglés). Avatar Press, 57-63.
  70. (n'inglés) Batman Sequel Title & Casting Confirmed!. SuperHeroHype. 31 de xunetu de 2006. http://www.superherohype.com/features/91653-batman-sequel-title-casting-confirmed. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  71. Stax (4 d'agostu de 2006) (n'inglés). Dark Knight talks Dark Knight. http://www.ign.com/articles/2006/08/04/dark-knight-talks-dark-knight. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  72. (n'inglés) Updates on The Dark Knight Plus Our Own Esclusive on the Involvement of Joker Creator Jerry Robinson in the Batman Sequel!. Insomniac mania. 24 d'agostu de 2006. http://www.insomniacmania.com/news_default.php?id=3543. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  73. 73,0 73,1 73,2 73,3 Horowitz, Josh (3 d'avientu de 2007) (n'inglés). Dark Knight Opening Scenes Reveal 'Radical' New Joker. http://www.mtv.com/news/1575671/dark-knight-opening-scenes-reveal-radical-new-joker/. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  74. 74,0 74,1 Thompson, Anne (6 de xunetu de 2008). «Dark Knight Review: Nolan Talks Sequel Inflation» (n'inglés). Variety. http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2008/07/dark-knight-rev.html. Consultáu 'l 3 de setiembre de 2015. 
  75. Horowitz, Josh (23 d'agostu de 2006) (n'inglés). Esclusive! Dirt on The Dark Knight!. Better Than Fudge. http://www.betterthanfudge.com/?p=925. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  76. Stax (3 d'ochobre de 2006) (n'inglés). Esclusive: Nolan's Dark Knight revelations. http://www.ign.com/articles/2006/10/03/esclusive-nolans-dark-knight-revelations. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  77. 77,0 77,1 Boucher, Geoff (17 de payares de 2008) (n'inglés). Thor's cartoon, Stan Lee's medal and Dick Tracy's fate all in Everyday Hero headlines. http://herocomplex.latimes.com/uncategorized/thors-cartoon-s/. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  78. Jones, Catherine (13 d'ochobre de 2006) (n'inglés). Batman filme may swoop into Liverpool. icLiverpool. http://icliverpool.icnetwork.co.uk/entertainment/previewsandreviews/tm_headline=batman-filme-may-swoop-into-liverpool&method=full&objectid=17926461&siteid=50061-name_page.html. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  79. Douglas, Edward (12 d'agostu de 2006) (n'inglés). Producer Chuck Roven on The Dark Knight. SuperHeroHype. http://www.superherohype.com/features/91709-producer-chuck-roven-on-the-dark-knight. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  80. Lowman, Rob (19 de febreru de 2007) (n'inglés). Tricks of the Trade. MediaNews Group. http://www.dailynews.com/entertainment/ci_5260002. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  81. Burch, Anthony (29 de mayu de 2007) (n'inglés). Nolan to Shoot Dark Knight in IMAX Format. FilmWad. http://www.filmwad.com/nolan-to-shoot-i-dark-knight-i-in-imax-format-2642-p.html. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  82. «Batman Looms Larger» (inglés). The American Society of Cinematographers (xunetu de 2008). Consultáu'l 11 de setiembre de 2015.
  83. 83,0 83,1 «How The Dark Knight Went IMAX» (inglés). /Film (14 de xunetu de 2008). Consultáu'l 11 de setiembre de 2015.
  84. Molloy, Tim (12 de payares de 2010). «3D a 'Flax in the Pan' — Inception Cinematographer» (n'inglés). The Wrap. http://www.thewrap.com/movies/article/inception-cinematographer-3-d-may-be-flash-pan-22480/. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  85. Bowles, Scott (29 de mayu de 2007) (n'inglés). First look: Enter the Joker — in the IMAX format. http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/news/2007-05-28-dark-knight-firstlook_N.htm. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  86. Weintraub, Steve (22 d'avientu de 2010). «Esclusive: David Keighley (Head of Re-Mastering IMAX) Talks The Dark Knight, The Dark Knight Rises, Tron: Legacy, New Cameres, More» (n'inglés). Collider. http://collider.com/david-keighley-imax-interview-the-dark-knight-rises-tron-legacy/. Consultáu 'l 30 d'agostu de 2015. 
  87. Armour, Terry (28 de xineru de 2007) (n'inglés). Quiet on the set? Not in this town. http://articles.chicagotribune.com/2007-01-28/news/0701280414_1_fred-claus-story-of-ernie-davis-christian-bale. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  88. «Batman Begins» (inglés) (13 de xunu de 2005). Consultáu'l 6 de setiembre de 2015.
  89. 89,0 89,1 89,2 «Mie's Gotham» (inglés). Confessions of a Preservationist. The Landmark Society of Western New York, Inc. (29 de xunetu de 2008). Consultáu'l 11 de setiembre de 2015.
  90. (n'inglés) Chicago journalists smell a Bat in Rory's First Kiss. 19 de xunetu de 2007. http://www.theguardian.com/filme/2007/jul/19/news. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  91. Roeper, Richard (18 de xunetu de 2007) (n'inglés). Potter leaks won't ruin book's magic; Piracy usually hits movies, but publishers also affected. http://www.highbeam.com/doc/1P2-7516070.html. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  92. 92,0 92,1 Yue, Lorene (8 de xunu de 2007) (n'inglés). Batman movie filming to start Saturday. Crain's Chicago Business. http://www.chicagobusiness.com/apps/pbcs.dll/article?AID=9999200025284. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  93. (n'inglés) Batman's Back In Chicago. 18 d'abril de 2007. http://www.nbc5.com/entertainment/12403161/detail.html?dl=headlineclick. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  94. Giardina, Carolyn (29 de mayu de 2007) (n'inglés). Dark Knight heeds IMAX signal. http://www.hollywoodreporter.com/news/dark-knight-heeds-imax-signal-137418. Consultáu 'l 11 de setiembre de 2015. 
  95. Gardener, Chris (xunetu de 2008) (n'inglés). A Knight to Remember: Death, drama and a Chicago setting – The Dark Knight blasts onto screens this month. 
  96. «The Dark Knigh (2008)» (inglés). Consultáu'l 12 de setiembre de 2015.
  97. Hough, Andrew (25 de setiembre de 2007) (n'inglés). "Batman" filme technician dies in accident. Reuters. http://www.reuters.com/article/2007/09/25/us-britain-batman-idUSL2576601720070925. Consultáu 'l 12 de setiembre de 2015. 
  98. «The Dark Knight filme locations» (inglés). The Worldwide Guide To Movie Locations (1 de xineru de 2015). Consultáu'l 12 de setiembre de 2015.
  99. (n'inglés) Battersea Power Station explosion. 12 d'ochobre de 2007. http://www.thelondonpaper.com/thelondonpaper/news/london/battersea-power-station-explosion. Consultáu 'l 12 de setiembre de 2015. 
  100. Kridel, Kristen (30 d'agostu de 2007) (n'inglés). That's A Wrap. http://articles.chicagotribune.com/2007-08-30/news/0708291053_1_candy-industry-confections-dark-knight. Consultáu 'l 12 de setiembre de 2015. 
  101. 101,0 101,1 101,2 (n'inglés) New Batman flick to be filmed in HK. ninemsn. 3 de payares de 2007. http://news.ninemsn.com.au/article.aspx?id=317405. Consultáu 'l 12 de setiembre de 2015. 
  102. 102,0 102,1 102,2 (n'inglés) New Batman movie completes high profile shooting in Hong Kong. 12 de payares de 2007. http://www.iht.com/articles/ap/2007/11/12/arts/AS-A-Y-MOV-Hong-Kong-Batman.php. Consultáu 'l 12 de setiembre de 2015. 
  103. Chiang, Scarlett (21 de setiembre de 2007). «Holy chaos, Batman!» (n'inglés). The Standard. http://www.thestandard.com.hk/news_detail.asp?pp_cat=12&art_id=53868&sid=15486249&con_type=3. Consultáu 'l 12 de setiembre de 2015. 
  104. James, David (20 de xineru de 2008). «Indy, Batman, Narnia all return in 2008» (n'inglés). MSNBC (NBCUniversal, Microsoft). http://www.today.com/id/22653902. Consultáu 'l 13 de setiembre de 2015. 
  105. (n'inglés) Dressing the Joker. 25 de febreru de 2008. http://www.ign.com/articles/2008/02/25/dressing-the-joker. Consultáu 'l 13 de setiembre de 2015. 
  106. «Joker in the Pack» (n'inglés). SFX (Future Publishing) 164. 2007. 
  107. (n'inglés) Creator of Barack Obama 'Joker' image was bored student. 18 d'agostu de 2009. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/barackobama/6050807/Creator-of-Barack-Obama-Joker-image-was-bored-student.html. Consultáu 'l 13 de setiembre de 2015. 
  108. 108,0 108,1 Jensen, Jeff (18 de xunu d 2007) (n'inglés). First Look! Batman's new suit. http://www.ew.com/article/2007/06/18/first-look-batmans-new-suit. Consultáu 'l 13 de setiembre de 2015. 
  109. «Bye Bye Gotham» (n'alemán). Kino.De. 15 d'ochobre de 2007. http://www.kino.de/news/batman-flattert-nach-hongkong/242400/nr-242400,channel-kino,ref-rssfeed.html. Consultáu 'l 13 de setiembre de 2015. 
  110. 110,0 110,1 Carpenter, Susan (18 de xunu de 2007) (n'inglés). Wholly high-tech, Batman. It's the Batpod!. http://www.latimes.com/business/autos/la-hy-throttle18jun18redo-story.html. Consultáu 'l 13 de setiembre de 2015. 
  111. «Christian Bale: behind the mask» (inglés). GQ (26 d'abril de 2011). Consultáu'l 13 de setiembre de 2015.
  112. Williamson, Kevin (15 de xunetu de 2008). «Eckhart gets Two-Faced» (n'inglés). Sarnia Observer (Quebecor Media). http://www.theobserver.ca/2008/07/15/eckhart-gets-two-faced-2. 
  113. . Cinefex páxs. 64-88, 116-117.
  114. 114,0 114,1 Gallu, Phil (14 de xunetu de 2008). «A different kind of Knight music» (n'inglés). Variety. http://variety.com/2008/filme/columns/a-different-kind-of-knight-music-1117988909/. Consultáu 'l 13 de setiembre de 2015. 
  115. 115,0 115,1 Martens, Todd (2 de xunu de 2008) (n'inglés). Zimmer brings 'punk attitude' to Batman with The Dark Knight. http://latimesblogs.latimes.com/extendedplay/2008/06/batman-the-dark.html. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  116. Wolf, Jeanne (1 de xunetu de 2008). «Singing the Joker's Praises» (n'inglés). Parade. http://www.parade.com/celebrity/celebrity-parade/archive/pc_0185.html. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  117. «Harvey Dent for Gotham District Attorney: Harvey Dent: Latest News» (inglés). I Believe in Harvey Dent. Warner Bros.. Archiváu dende l'orixinal, el 1 de mayu de 2008. Consultáu'l 14 de setiembre de 2015.
  118. «Now You See Him...». Empire (Bauer Verlagsgruppe) 228. xunetu de 2008. 
  119. «Toyota brings Batman to Silverstone» (inglés). ITV-F1 (1 de xunetu de 2008). Archiváu dende l'orixinal, el 4 de xunetu de 2008. Consultáu'l 16 d'ochobre de 2015.
  120. Graser, Marc (29 de xunetu de 2007). «Jokes join Joker at Comic-Con» (n'inglés). Variety. http://variety.com/2007/filme/awards/jokes-join-joker-at-comic-con-1117969414/. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  121. Stax (31 d'ochobre de 2007) (n'inglés). The Joker's Halloween Treat. http://www.ign.com/articles/2007/10/31/the-jokers-halloween-treat. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  122. «The Gotham Times» (inglés). Warner Bros.. Archiváu dende l'orixinal, el 13 d'avientu de 2007. Consultáu'l 14 de setiembre de 2015.
  123. «UPDATE #12: The Dark Knight Viral Campaign» (inglés). SuperHeroHype (30 de payares de 2007). Consultáu'l 14 de setiembre de 2015.
  124. Adler, Shawn (14 d'avientu de 2007) (n'inglés). Dark Knight Trailer Shows A Joker Hellbent On Chaos — See It Here!. http://www.mtv.com/news/1576559/dark-knight-trailer-shows-a-joker-hellbent-on-chaos-see-it-here/. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  125. McCutcheon, David (17 de marzu de 2008) (n'inglés). Batman Begins Anew. http://www.ign.com/articles/2008/03/17/batman-begins-anew-3. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  126. «Batman: Gotham Knight set for July 8 release» (inglés). WizardUniverse (25 de febreru de 2008). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de marzu de 2008. Consultáu'l 14 de setiembre de 2015.
  127. Crook, Marshall (24 de xineru de 2008) (n'inglés). Will Marketing Change After Star's Death?. http://www.wsj.com/articles/SB120113527501911813. Consultáu 'l 29 d'agostu de 2015. 
  128. «Heath Memorial» (inglés). Warner Bros. (23 de xineru de 2008). Consultáu'l 14 de setiembre de 2015.
  129. (n'inglés) Why So Serious?. 42 Entertainment. http://www.42entertainment.com/work/whysoserious. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  130. (n'inglés) Harvey Dent wants you. 19 de febreru de 2008. http://www.ign.com/articles/2008/02/29/harvey-dent-wants-you. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  131. «"Dentmobiles" Promote Dark Knight» (n'inglés). SciFi Wire. 13 de marzu de 2008. http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?id=50270. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  132. Files, Llee (27 de setiembre de 2007) (n'inglés). Great America getting new Dark Knight coaster next year. http://prev.dailyherald.com/story/?id=46662. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  133. (n'inglés) Mattel on Board for Speed Racer & The Dark Knight. SuperHeroHype. 19 de xunu de 2007. http://www.superherohype.com/features/94079-mattel-on-board-for-speed-racer-the-dark-knight. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  134. Parrack, Dave (29 de xunetu de 2008). «The Dark Knight Pirate Movie Update - Batman's 38 Piracy Free Hours Deemed Success» (n'inglés). WebTVWire. http://www.webtvwire.com/batman-the-dark-knight-movie-how-warner-bros-stopped-filme-leaking-to-internet/. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  135. Parrack, Dave (26 de xunetu de 2008). «The Dark Knight Torrent Used To Mess With Hollywood - The Pirate Bay Uses Batman Hype» (n'inglés). WebTVWire. http://www.webtvwire.com/the-dark-knight-torrent-used-to-mess-with-hollywood-the-pirate-bay-uses-batman-hype/. Consultáu 'l 14 de setiembre de 2015. 
  136. Zeitchik, Steven (14 de xunetu de 2008) (n'inglés). Dark Knight buzz keeps building. http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/y3icbacc817cd9y1b4y40577f631ccf89fc. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  137. 137,0 137,1 Reuters (17 de xunetu de 2008). Canada.com. ed (n'inglés). "Dark Knight" set to open north of $100 million. http://www.canada.com/calgaryherald/news/entertainment/story.html?id=643de942-3feb-4cbf-b829-6d5aee0d0b30. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  138. DiOrio, Carl (17 de xunetu de 2008) (n'inglés). Dark Knight sells out quickly online. http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/filme/news/y3ic89034626f7645c385ca5977ca529ca2. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  139. 139,0 139,1 «The Dark Knight» (inglés). Rotten Tomatoes. Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  140. «The Dark Knight» (inglés). Metacritic. Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  141. Rich, Joshua (22 de xunetu de 2008) (n'inglés). The Dark Knight nabs biggest opening ever. http://www.ew.com/article/2008/07/22/dark-knight-nabs-biggest-opening-ever. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  142. 142,0 142,1 Ebert, Roger (16 de xunetu de 2008) (n'inglés). The Dark Knight. http://www.rogerebert.com/reviews/the-dark-knight-2008. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  143. Ebert, Roger (5 d'avientu de 2008) (n'inglés). The best films of 2008... and there were a lot of them. http://www.rogerebert.com/rogers-journal/the-best-films-of-2008-and-there-were-a-lot-of-them. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  144. 144,0 144,1 144,2 144,3 Travers, Peter (18 de xunetu de 2008). «The Dark Knight» (n'inglés). Rolling Stone. http://www.rollingstone.com/reviews/movie/16155928/review/21477208/the_dark_knight. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  145. Dargis, Manohla (18 de xunetu de 2008) (n'inglés). Showdown in Gotham Town. http://www.nytimes.com/2008/07/18/movies/18knig.html?ref=movies&_r=1&. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  146. (n'inglés) 100 greatest movies, TV shows, and more. 4 d'avientu de 2009. http://www.ew.com/article/2009/12/04/100-greatest-movies-tv-shows-and-more. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  147. Kermode, Mark (25 de xunetu de 2008) (n'inglés). Mark Kermode reviews The Dark Knight. Kermode and Mayu's Film Review. http://www.bbc.co.uk/programmes/p02qq0jm. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  148. 148,0 148,1 148,2 148,3 Levy, Emanuel (n'inglés). Dark Knight, The: A. http://www.emanuellevy.com/search/details.cfm?id=10176. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  149. 149,0 149,1 Denby, David (21 de xunetu de 2008) (n'inglés). Past Shock. http://www.newyorker.com/magacín/2008/07/21/past-shock. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  150. Coyle, Jake (12 d'agostu de 2008) (n'inglés). Christian Bale's Batman: Was The Voice Ridiculous?. http://www.huffingtonpost.com/2008/08/04/christian-bales-batman-wa_n_116679.html. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  151. Holmes, Linda (4 d'agostu de 2008). «What's Up With Batman's Voice in The Dark Knight? Isn't It Obvious?» (n'inglés). Vulture. http://www.vulture.com/2008/08/everyone_knows_why_batman_talk.html. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  152. «The 500 Greatest Movies of All Time» (n'inglés). Empire. http://www.empireonline.com/500/93.asp. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  153. «The 100 Greatest Movie Characters» (n'inglés). Empire. http://www.empireonline.com/100-greatest-movie-characters/default.asp?c=3. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  154. «The 100 Greatest Characters of the Last 20 Years: Here's our full list!» (inglés) (1 de xunu de 2010). Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  155. «Best-Shot Film of 1998-2008» (inglés). American Cinematographer. The American Society of Cinematographers (29 de xunu de 2010). Archiváu dende l'orixinal, el 3 de setiembre de 2011. Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  156. «Your favourite movies!» (inglés) (10 de marzu de 2011). Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  157. «50 Best Movies Of Total Film Magacín's Lifetime» (n'inglés). Total Film. 26 d'ochobre de 2012. http://www.totalfilm.com/features/50-best-movies-of-total-filme-magacín-s-lifetime/the-dark-knight-2008. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  158. «The 100 best action movies ever made» (inglés). Time Out (22 de xunetu de 2015). Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  159. «The 100 best action movies:80-71» (inglés). Time Out (22 de xunetu de 2015). Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  160. «The Dark Knight» (inglés). Empire. Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  161. «Hollywood's 100 Favorite Films» (inglés) (25 de xunu de 2014). Consultáu'l 15 de setiembre de 2015.
  162. (n'inglés) The 100 greatest American films. 20 de xunetu de 2015. http://www.bbc.com/culture/story/20150720-the-100-greatest-american-films. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  163. Klavan, Andrew (25 de xunetu de 2008) (n'inglés). What Bush and Batman Have in Common. http://online.wsj.com/public/article_print/SB121694247343482821.html. Consultáu 'l 15 de setiembre de 2015. 
  164. Orr, Christopher (25 de xunetu de 2008) (n'inglés). Batman as Bush, Ctd.. http://blogs.tnr.com/tnr/blogues/the_plank/archive/2008/07/25/batman-as-bush-ctd.aspx. Consultáu 'l 16 de setiembre de 2015. 
  165. Landesman, Cosmo (27 de xunetu de 2008) (n'inglés). The Dark Knight - the Sunday Times review. http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/filme/filme_reviews/article4386375.ece. Consultáu 'l 16 de setiembre de 2015. 
  166. «Batman's War on Terror» (inglés). Azure (2008). Consultáu'l 16 de setiembre de 2015.
  167. Adler, Shawn (20 d'abril de 2007) (n'inglés). Batman Writer David Goyer Spills Dark Knight, Invisible Details. http://www.mtv.com/news/1557699/batman-writer-david-goyer-spills-dark-knight-invisible-details/. Consultáu 'l 16 de setiembre de 2015. 
  168. «Assessing the Themes of The Dark Knight» (inglés). /Film (20 de xunetu de 2008). Consultáu'l 16 de setiembre de 2015.
  169. «The 81st Academy Awards» (inglés). Premiu Óscar. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  170. «The 63rd Academy Awards» (inglés). Premios Óscar. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  171. Child, Ben (28 de xineru de 2009) (n'inglés). The week in geek: The Dark Knight's Oscars snub is a disgrace. http://www.theguardian.com/filme/filmblog/2009/jan/28/oscars-sciencefictionandfantasy. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  172. Wallace, Lews (22 de xineru de 2009). «Why So Serious? Oscars Snub Dark Knight for Top Awards» (n'inglés). Wired. http://www.wired.com/2009/01/why-so-serious/. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  173. Cieply, Michael (24 de xunu de 2009) (n'inglés). Academy Expands Best-Picture Pool to 10. http://www.nytimes.com/2009/06/25/movies/25oscars.html?_r=2&hp. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  174. «Candidatos (XXIII)». Premios Goya. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  175. (n'inglés) Japanese Science Fiction Con Award Nominees Revealed. Anime News Network. 14 d'abril de 2009. http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-04-14/japanese-science-fiction-con-award-nominees-revealed. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  176. «32nd Japan Academy Prize Award prizes page» (xaponés). Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  177. IMDb Picks. The Billion-Dollar Film Club: 29 Movies to Reach $1 Billion Worldwide. http://www.imdb.com/imdbpicks/29-billion-dollar-grossing-movies/ls063095038?pf_rd_m=A2FGELUUNOQJNL&pf_rd_p=2969723262&pf_rd_r=05B194JWAE63SBK6FQ84&pf_rd_s=right-3&pf_rd_t=15011&pf_rd_i=nm2576486&ref_=nm_ecw_bfc_rhs_sm. Consultáu 'l 23 d'abril de 2017. 
  178. «All Time Worldwide Openings» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  179. Diorio, Carl (11 de setiembre de 2008) (n'inglés). "Dark Knight" plans re-release for Oscar push. Reuters. http://www.reuters.com/article/2008/09/11/us-batman-idUSN1044022120080911. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  180. «WB to Re-Release The Dark Knight Jan. 23» (inglés). SuperHeroHype (4 d'avientu de 2008). Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  181. Gray, Brandon (20 de febreru de 2009) (n'inglés). Billion Dollar Batman. Box Office Mojo. http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2551&p=.htm. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  182. Finn, Natalie (20 de febreru de 2009) (n'inglés). The Dark Knight Breaks a Billion. http://www.eonline.com/news/101032/the-dark-knight-breaks-a-billion. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  183. 183,0 183,1 183,2 183,3 183,4 Gray, Brandon (23 de xunetu de 2008) (n'inglés). Dark Knight Begins Smashingly. http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2504&p=.htm. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  184. Gray, Brandon (16 de xunetu de 2009) (n'inglés). Sixth Harry Potter Posts Franchise-Best Opening Day. http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2604&p=.htm. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  185. Kilday, Gregg (18 de xunetu de 2008) (n'inglés). Dark Knight sets midnight record. http://www.hollywoodreporter.com/news/dark-knight-sets-midnight-record-115948. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  186. «All Time Widest Releases» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  187. «All Time Opening Day Grosses» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  188. Gray, Brandon (21 de payares de 2009) (n'inglés). New Moon Shatters Opening Day Record. http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2626&p=.htm. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  189. DiOrio, Carl (20 de xunetu de 2008) (n'inglés). Batman beats Spidey with $158.4 mil haul. http://www.hollywoodreporter.com/news/batman-beats-spidey-1584-mil-115972. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  190. «Biggest Opening Weekends at the Box Office» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  191. Gray, Brandon (18 de xunetu de 2011) (n'inglés). Weekend Report: Harry Makes History. http://www.boxofficemojo.com/news/?id=3211&p=.htm. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  192. «Top Weekend Theater Averages for Wide Releases» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  193. Detrixhe, John (22 de xunetu de 2008) (n'inglés). Dark Knight sets record with help of ever pricier tickets. Universidá Northwestern. http://news.medill.northwestern.edu/washington/news.aspx?id=95261. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  194. Gray, Brandon (11 de mayu de 2009) (n'inglés). Weekend Report: Star Trek Prospers. http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2585&p=.htm. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  195. «Single Day Records: Highest Grossing Sundays at the Box Office» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  196. «Biggest Opening Weeks at the Box Office» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  197. «Top Movies Opening Grosses After 3-Days in Release» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  198. «Fastest Movies to Hit $100 Million at the Box Office» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  199. «Top Grossing Movies in Their 2nd Weekend at the Box Office» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  200. 200,0 200,1 «The Dark Knight» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  201. «Top Grossing Overall Weekends at the Box Office, 1982-Present» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  202. «Weekend Box Office Index, 1982-Present».
  203. «All Time Box Office Adjusted for Ticket Price Inflation» (inglés). 17 de setiembre de 2015.
  204. «Titanic» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  205. «2008 Overseas Total Yearly Box Office Results» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  206. Hollinger, Hy (21 de xunetu de 2008) (n'inglés). Dark Knight eyes world-beater status. http://www.hollywoodreporter.com/news/dark-knight-eyes-world-beater-116056. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  207. Segers, Frank (20 de xunetu de 2008) (n'inglés). Hancock holds on overseas. http://www.hollywoodreporter.com/news/hancock-holds-overseas-115974. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  208. McNary, Dave (23 d'avientu de 2008). «China to miss out on Dark Knight» (n'inglés). Variety. http://variety.com/2008/filme/awards/china-to-miss-out-on-dark-knight-1117997740/. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  209. «2015 Australia Yearly Box Office Results» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  210. «The Dark Knight International Box Office Results» (inglés). Box Office Mojo. Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  211. McCutcheon, David (9 d'avientu de 2008) (n'inglés). Dark Knight Swoops In. http://www.ign.com/articles/2008/09/29/dark-knight-swoops-in. Consultáu 'l 31 d'agostu de 2015. 
  212. Tribbey, Chris (3 d'avientu de 2008). «Dark Knight Ready to Turn Blu» (n'inglés). Home Media Magacín. http://www.homemediamagazine.com/high-def/%Y2%80%98dark-knight%Y2%80%99-ready-turn-blu-14002. Consultáu 'l 31 d'agostu de 2015. 
  213. Reynolds, Simon (9 d'avientu de 2008). «The Dark Knight breaks Blu-ray records» (n'inglés). Dixital Spy. http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a137931/the-dark-knight-breaks-blu-ray-records.html#~poAYzOAwE24uhB. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  214. Chmielewski, Dawn C. (11 d'avientu de 2008) (n'inglés). Dark Knight DVD selling at brisk pace. http://articles.latimes.com/2008/dec/11/business/fi-darkknight11. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  215. «Top 20 DVD – Daily Charts» (inglés). Sanity (19 d'avientu de 2008). Archiváu dende l'orixinal, el 2 de setiembre de 2007. Consultáu'l 31 d'agostu de 2015.
  216. (n'inglés) 2009's Top-Selling Blu-ray Discs in Japan (Continued). 26 d'avientu de 2009. http://www.animenewsnetwork.com/news/2009-12-26/2009-top-selling-blu-ray-discs-in-japan-continued. Consultáu 'l 17 de setiembre de 2015. 
  217. «BDソフト年間売上1位は9.6万枚の「ヱヴァ新劇場版 1.11」-オリコン調べ。2位は「ダークナイト」の7.5万枚» (xaponés). AV Watch (25 d'avientu de 2009). Consultáu'l 17 de setiembre de 2015.
  218. Helft, Miguel (8 de marzu de 2011) (n'inglés). Warner Tests Renting Film on Facebook for Web Cash. http://www.nytimes.com/2011/03/09/technology/09facebook.html?ref=technology&_r=0. Consultáu 'l 31 d'agostu de 2015. 

Otres llectures[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

The Dark Knight