Santa Croya de Tera

De Wikipedia
Saltar a navegación Saltar a la gueta
Blue globe icon.svgSanta Croya de Tera
Casa consistorial Santa Croya de Tera.jpg
Escudo de Santa Croya de Tera.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaFlag of Castile and León.svg Castiella y Llión
ProvinciaBandera de Zamora.svg Provincia de Zamora
Tipu entidá conceyu d'España
Alcalde de Santa Croya de Tera Traducir Juan Jose Arenas Villarejo
Códigu postal 49626
Xeografía
Coordenaes 41°59′01″N 5°58′31″O / 41.9837°N 5.9752°O / 41.9837; -5.9752Coordenaes: 41°59′01″N 5°58′31″O / 41.9837°N 5.9752°O / 41.9837; -5.9752
Santa Croya de Tera is located in España
Santa Croya de Tera
Santa Croya de Tera
Santa Croya de Tera (España)
Superficie 21.16 km²
Altitú 729 m
Llenda con Camarzana de Tera
Demografía
Población 307 hab. (2018)
Porcentaxe 0.18% de Provincia de Zamora
Densidá 14,51 hab/km²
www.santacroyadetera.org
Cambiar los datos en Wikidata

Santa Croya de Tera ye un conceyu español de la provincia de Zamora y de la comunidá autónoma de Castiella y Llión.[1] Tien una superficie de 21,16 km² con una población de 322 habitantes y una densidá de 15,22 hab/km².

Toponimia y xentiliciu[editar | editar la fonte]

Cunta la tradición qu'el so orixe ta n'un pastores que veníen de Santa Marta de Tera. Estos, veníen tolos díes colos sos ganaos a pastiar onde güei s'atopa l'actual población, llamada entós “Sainte Croix”, pol conventu de flaires qu'entós había. El pastores pa evitar el desplazamientu diariu treslladáronse definitivamente coles sos families.[2]

Según el Profesor Villasante de la Universidá de Santiago de Compostela, Santa Croya provien de Santa Claudia. El so apellíu, “de Tera”, ye por cuenta del so enclave xuntu al ríu Tera, como-y asocede a otres munches llocalidaes riberanes. El xentiliciu d'esta llocalidá ye croyano o croyana.

Símbolos[editar | editar la fonte]

L'escudu heráldicu que representa al conceyu foi aprobáu oficialmente'l 3 d'avientu de 1986 col siguiente blasón:

«Escudu en mantel; 1º, de plata, cruz llatina de sable, 2º, d'azur, cayado y zurrón de pastor, de plata, y el mantel de plata, dos manes de gules. Al timbre, Corona Real Zarrada.»

Xeografía física[editar | editar la fonte]

Allugamientu
Santa Croya ta allugada nel espaciu llamáu nel so tiempu "alfoz medieval de Benavente". A finales del sieglu XIV el conceyu de Benavente topábase estremáu, a efeutos alministrativos, en seis merindades. Caúna d'esos seis merindades coincidía con un marcu xeográficu determináu. De los seis merindades que componíen la Villa de Benavente hasta 1434, Santa Croya pertenecía a la Merindad de Riba de Tera. Estos yeren los pueblos más próximos que llindaben y siguen partiendo con Santa Croya, a esceición del desapaecíu pueblu denomináu Santa Marina de Jamontes, son:
El so accesu per carretera ye al traviés de l'A-6, pa lo que s'hai de tomar la salida 267 cola A-52 en direición escontra Puebla de Sanabria, Ourense y Vigo. Darréu haise de siguir pola A-52, hasta tomar la salida 29 escontra Camarzana de Tera. Ensin entrar en Camarzana, haber de siguir pola N-525 y en tomando'l primer encruz a mano derecha, dirixiremos finalmente escontra Santa Croya.
Xeoloxía
Los suelos de Santa Croya pertenecen a la serie francu, pandos piamonteses, asitiaes sobre tremaos, arenisques y magre abigarradas del Paleógeno cubiertu por una capa del Cuaternariu. Los sos recursos hidráulicos superficiales principales son los del ríu Tera, esistiendo una bona rede de acequias y dellos pozos.
Clima
El clima de la zona ye continental, con iviernos llargos y fríos y con branos curtios y con frecuencia calorosos. La so proximidá al ríu fai que nos meses d'iviernu sían frecuentes les intenses borrines. Les precipitaciones pártense irregularmente mientres tol añu. D'alcuerdu a la clasificación climática de Köppen, Santa Croya de Tera tien un clima mediterraneu de tipu Csb.[4] (templáu con branu secu y templáu)
Gnome-weather-few-clouds.svg  Parámetros climáticos promediu de Santa Croya de Tera nel periodu 1968-2003 WPTC Meteo task force.svg
Mes Xin Feb Mar Abr May Xun Xnt Ago Set Och Pay Avi añal
Temperatura media (°C) 3.2 4.7 7.0 8.7 12.2 16.3 19.4 19.0 16.0 11.2 6.8 4.0 10.7
Precipitación total (mm) 55.4 41.8 30.3 38.0 50.9 34.2 17.0 14.6 26.1 53.2 49.5 57.0 468.1
Fonte: Ministeriu d'Agricultura, Alimentación y Mediu Ambiente. Datos de precipitación pal periodu 1968-2003 y de temperatura pal periodu 1968-2003 en Santa Croya de Tera[5]

Historia[editar | editar la fonte]

Na Edá Media, el territoriu nel que s'asitia la llocalidá quedó integráu nel Reinu de Llión, que los sos monarques entamaríen la fundación de Santa Croya.

Darréu, na Edá Moderna, Santa Croya de Tera foi una de les llocalidaes que s'integraron na provincia de les Tierres del Conde de Benavente y dientro d'esta na receptoría de Benavente.[6]

Sicasí, al reestructurase les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá pasó a formar parte de la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa,[7] quedando integrada en 1834 nel partíu xudicial de Benavente.[8]

Confrería de la Vera Cruz[editar | editar la fonte]

Nel planu relixosu cabo señalar qu'en 1672 fundóse la Confrería de la Vera Cruz, que la so función principal ye tar xuníos tolos sos miembros pola Ilesia, con obligación d'asistir a los actos relixosos y de caridá. En 1785 fueron reformaos los sos estatutos que son los que tán vixentes. Consten de trenta y cinco capítulos. Ensin númberu fixu de cofrades tien los cargos visibles de mayordomu, xuez y procurador, escoyíos solemnemente n'asamblea xeneral o cabildru. Nota singular d'esta institución relixosa son les multes, por non confesar o comulgar nel relleno pascual, faltes de respetu, reñes, etc. Cumpliéndose con llibres de cera y nunca con dineru. En 1972 celebróse'l trescientos aniversariu de la fundación d'esta confrería, asistiendo a los actos conmemorativos l'obispu de la Diócesis de Astorga.

Lleenda de Santa Marina[editar | editar la fonte]

Tamién se diz qu'esistió un pueblu ente Santibáñez de Tera y Santa Cruz, nos llamaos güei “Arrotos” y que se denominó Santa Marina. Cúntase sobre la xente d'esti pueblu que yeren avaros nun guardando los díes de preceptu. Hubo pola so maldá un castigu divín. Unvió la Providencia un palombu anunciando l'esbarrumbamientu del pueblu. Posándose'l palombu nel campanariu dixo: “Santa Marina, dientro d'un ratu vas ser fundida”, produciéndose un cataclismu que lu arruinó por completu. Tamién cunta la tradición que vieno sumir Santa Marina polos pecaos de carne cometíos nel conventu qu'ellí esistía.

Mientres doscientos años aprosimao, Santibáñez y Santa Croya apostáronse'l terrén onde tuvo enclavada Santa Marina y pa concluyir col pleitu, tomóse l'alcuerdu d'afitar la llinia divisoria de los términos nel puntu onde tuvo emplazada la Torre de Santa Marina. Anguaño los vecinos del pueblu qu'escaven nel llugar onde taba allugái Santa Marina, topen restos de dichu enclave.

Demografía[editar | editar la fonte]

Evolución demográfica de Santa_Croya_de_Tera
1991199620012004200920102011201220132014201520162017
573511461422388370358348344335326322316
(Fonte:  [ensin referencies])


Gráfica d'evolución de Santa Croya de Tera ente 1900 y 2017
Fonte: Institutu Nacional d'Estadística d'España - Ellaboración gráfica por Wikipedia.

Patrimoniu[editar | editar la fonte]

Destaca la so ilesia y n'especial la so espadaña. L'elementu que marca l'antigüedá de la ilesia parroquial ye la so pila bautismal, que data del sieglu XVI, allugando tamién una primitiva imaxe del sieglu XV conocida por Santa María. Bien caltenida, ta compuesta d'una única nave, a que los sos pies asitiar el coru y dos capilla que s'abrir a cada unu de los llaos del presbiteriu. Cuenta con retablos d'estilu barrocu, de los que'l principal tópase estremáu coles típiques columnes entorchadas y afataes profusamente de sarmientos y recímanes. La pila bautismal tamién ye d'estilu góticu.

Fiestes[editar | editar la fonte]

Santa Croya de Tera celebra La Sacramental, el domingu siguiente al Corpus y San Cayetano (finales de xunetu o primeros d'agostu). Cuenta con delles fiestes, ente les que destaquen La Sacramental, el domingu siguiente al Corpus, y les de San Cayetano. Mientres estes postreres, onde unes moces vistíes rodao y mantón cánten-y una lloa pa pidir lluvia si llovió pocu o que dexe de llover si llovió enforma. Mientres, dos mozos de 18 años ufiérten-y dos ramos con roscones que van ser bendichos pol cura. Al rematar, los roscones bendichos, y otros non bendichos, vender ente los vecinos del pueblu en pública puya.

La última fin de selmana de xunetu tienen llugar les fiestes n'honor a Santu Tomás, onde se concentren nuevos y non tan nuevos del pueblu, de la villa de Benavente y de la so contorna. Esta fiesta tendría de celebrase n'ochobre, pero foi treslladada a xunetu pa dexar una mayor arribación de xente. Los sos oríxenes remontar a la fiesta qu'empezaron a entamar, va años, los mozos de la peña "La Jarra". El pueblu nun cuntaba con fiestes en periodu branizu, y ésta foi la forma de que Santa Croya tuviera la suya. Nos sos primeros años fueron bien modestes, pagaes col dineru que se llograba de la barra asitiada xuntu al grupu que amenizaba la verbena nocherniega. Na actualidá, estes fiestes pagar con cargu a una partida del presupuestu del conceyu.

Referencies[editar | editar la fonte]

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]

Santa Croya de Tera