La Ribera

De Wikipedia
(Redirixío dende Ribera d'Arriba)
Saltar a navegación Saltar a la gueta
La Ribera
Casa conceyu La Ribera.JPG
Flag riberadearriba.svg Escudo de Ribera de Arriba.svg
Alministración
PaísBandera d'España España
AutonomíaFlag of Asturias.svg Principáu d'Asturies
ProvinciaProvincia d'Asturies
Partíu xudicial Uviéu
Alcalde de La Ribera José Ramón García Saiz
Xeografía
Coordenaes 43°18′17″N 5°54′38″O / 43.3046°N 5.9105°O / 43.3046; -5.9105Coordenaes: 43°18′17″N 5°54′38″O / 43.3046°N 5.9105°O / 43.3046; -5.9105
Ribera de Arriba.png
Superficie 21 98 km²
Llenda con Uviéu, Mieres, Morcín y Santo Adriano
Altitú media [convert: unknown unit] m
Demografía
Población 1857 hab. (2018)
Densidá Error d'espresión: Operador < inesperáu hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00
www.riberadearriba.org/
Cambiar los datos en Wikidata

La Ribera ye un conceyu d'Asturies. Ta asitiáu na zona central d'Asturies, y llenda al norte y al este col conceyu d'Uviéu, al sur colos de Mieres y Morcín y al oeste col de Santo Adriano.

Hestoria[editar | editar la fonte]

Por mor de la fertilidá y les condiciones d'habitabilidá que presentaben les tierres del conceyu, dende tiempos prehistóricos, el conceyu tuvo permanentemente pobláu. D'esta miente foron afayaos varios esquicios hestóricos del paleolíticu como los atopaos a la vera de Sardín, o los xacimientos de les cueves del Requexu en Ferreros onde s'afayaron materiales de la dómina magdaleniense, o los de la cueva d'Entrecueves, onde apaecieron signos de pintures asemeyaes a otros como los de la cueva'l Buxu.

Afayáronse tamién esquicios d'allugamientos castrenses, anque nun se pudo precisar a qué dómina correspuenden al nun ser escavaos hasta'l momentu. Estos castros foron llocalizaos en La Corona, cerca de Picu Llanza, n'El Picu Castiello, n'El Picu Les Pedreres, y n'El Cueto cerca de Sardín.

Les primeres noticies documentaes del conceyu apaecen nel añu 857, cuando Ordoñu I cede al obispáu d'Uviéu'l templu de San Pedro de Ferreros asina como terrenos de Palombar, Perera y Vegalencia. Donaciones feches darréu otórguen-y cásique tol territoriu al poder eclesiásticu. Dientro de les donaciones feches rescampla la de la reina Urraca en 1112 como estima pola aida emprestada pol Obispu Pelayo na so llucha escontra'l so home Alfonso'l Batallador. La dote algamaba un estensu territoriu qu'aportaba hasta un lugar llamáu Sopeña cerca de Caces. Esta dote foi la base que tomó la ilesia pa la so potestá sobre'l conceyu fasta'l sieglu XVI, en que perdió esos drechos. Los terrenos de La Ribera siempre foron pervaloraos poles instituciones y la nobleza d'Uviéu.

El poder de la mitra foi abusivu demientres tiempu abondu, faciendo cobrar en 1214, baxo orde del obispu Xuan un impuestu pol abuse y esfrute de la tierra de Teyego. Demientres la dependencia del Obispáu, ésti treslladaba'l poder de la zona a varios nobles y tenentes que teníen el poder alministrativu del conceyu. Ún de los más destacaos foi Gutierre González de Quirós.

Yá en 1537, Uviéu unvió un riestru de diputaos pa la reconocencia del territoriu de La Ribera col envís de mérca-ylo a la mitra p'anexonalu al so territoriu. Esta operación nun cuayó nunca, siendo yá en 1579, gracies a la desamortización fecha pol rei Felipe II cuando la xente de La Ribera mercó tolos terrenos del conceyu, formando ún independiente.

El conceyu quedó encadarmáu en cuatro parroquies de gran importancia a la hora d'elixir los cargos municipales. Estes parroquies yeren les que vienen darréu: la de Palombar, la de Güeñu y Ferreros, y la de Soto, primero; y a lo cabero, la de Teyego y la de Fresnéu y Sardín. Cada 1 de marzu, aconceyaben en La Barquera a orielles del Nalón y procedíen a la eleición de los cargos. Los xueces yeren escoyíos por una sola división que correspondía por turnu, direutamente y cola mayoría de votos.

El sieglu XIX traxo con él la construcción de la primer ponte de piedra sobre'l ríu Caudal, ameyorando les comunicaciones ente les orielles del ríu, percorríes hasta esi momentu en barca. La guerra d'Independencia escontra la invasión francesa tien como fechu más destacáu'l llevantamientu popular escontra les tropes invasores, provocando una marcha en manifestación hasta Uviéu pa pidir a l'audiencia l'apoyu de la insurrección. Nes guerres Carlistes, el conceyu foi testigu en 1836 de la derrota de les partíes gubernamentales comandaes pol xeneral Pardiñes, a manes del batayón de Gómez, baxo órdenes del Brigadier Bóveda.

Yá nel sieglu XX, el primer asocedíu importante foi la Guerra Civil, lluchando La Ribera nel bandu republicanu, hasta la derrota d'esti en 1937. Pasada la difícil posguerra, el conceyu foi adulces iguándose de tanta contienda y adautándose a la modernidá.

Parroquies[editar | editar la fonte]

Nᵘ Nome Superficie
(km²)
% superficie
La Ribera
Población % población
La Ribera
Densidá
(hab./km²)


1 Ferreros 21,98 &&&&&&&&&&&&0100.&&&&&0100% 1857 &&&&&&&&&&&&0100.&&&&&0100% 84,49
2 Palombar 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% Error d'espresión: Operador / inesperáu
3 Perera 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% Error d'espresión: Operador / inesperáu
4 Soto Ribera 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% Error d'espresión: Operador / inesperáu
5 Teyego 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% 0Error d'espresión: Operador < inesperáu.Error d'espresión: Operador < inesperáuError d'espresión: Operador / inesperáu% Error d'espresión: Operador / inesperáu

Demografía[editar | editar la fonte]

Economía[editar | editar la fonte]

Emplegaos nos diversos sectores económicos (añu 2010)
Númberu de trabayadores Tantu por cientu
TOTAL 622 100
Agricultura, ganadería y pesca 13 2,09
Industria 218 35,05
Construcción 30 4,82
Servicios 361 58,04
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI


Usos del suelu del conceyu (añu 2010)
Usu Superficie (km²)
Tierres de llabrantíu 0,16
Praderíes 9,41
Terrenu forestal 7,06
Otros usos (industrial, residencial, tierra ermo...) 5,35
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI


Carauterístiques del sector primariu (añu 2010)
Ganaderíes de bovín 47
Cabeces de ganáu bovín 410
Cabeces de ganáu ovín 201
Cabeces de ganáu cabrín 13
Ganaderos con cuota llechera 1
Quilos de cuota llechera 50.067
Metros cúbicos de madera valtao 0
* Datos tomaos del Anuariu Estadísticu d'Asturies 2011, SADEI

Enllaces esternos[editar | editar la fonte]